INEWHORIZON

ขอบฟ้าใหม่

ตัวอยางการพัฒนาเศรษฐกิจที่แตกต่างกัน

ตัวอยางการพัฒนาเศรษฐกิจที่แตกต่างกัน

รศ.สมศักดิ์ แต้มบุญเลิศชัย

ตัวอย่างผลการพัฒนาเศรษฐกิจที่แตกต่างกัน
ในหนังสือเส้นทางที่แตกต่างกัน ( Magnus Blostrom and Patrico Meller : Diverging Paths; 1991). ซึ่งเป็นหนังสือรวม บทความจากการศึกษาแนวทางการพัฒนาเศรษฐกิจของประเทศต่างๆในแถบสแกนดิเนเวียคือประเทศนอร์เวย์ สวีเดน เดนมาร์ก และฟินแลนด์ กับประเทศในทวีปอเมริกาใต้บางประเทศ เช่นชิลี อุรุกวัย เอควาดอร์ และโคลัมเบีย พบว่า ประเทศ 2 กลุ่มนี้มีจุดเริ่มต้นที่คล้ายคลึงกัน แต่เมื่อเวลาผ่านพ้นไป ผลของการพัฒนาเศรษฐกิจ ของประเทศ ทั้งสองกลุ่มแตกต่างกันมาก เมื่อกว่า 100 ปีก่อนประเทศทั้งสองกลุ่มนี้ต่างเป็นประเทศที่ยากจนและล้าหลัง ต่างมีสภาพทรัพยากรที่คล้ายคลึงกัน รายได้เฉลี่ยของ ประเทศในอเมริกาใต้สูงกว่ารายได้เฉลี่ยของประเทศในสแกนดิเนเวีย แต่เมื่อเวลาผ่านไปจนถึงปีค.ศ. 1990 ประเทศกลุ่มสแกนดิเนเวียกลายเป็นประเทศที่มีรายได้เฉลี่ยสูงในอันดับต้นต้นของโลก ขณะที่ประเทศในอเมริกาใต้มีรายได้เฉลี่ยต่ำ เสถียรภาพทางเศรษฐกิจก็ย่ำแย่ มีหนี้สินล้นพ้นตัว ประชาชนมีชีวิตความเป็นอยู่ไม่สู้ดีนัก ต่างกับประเทศในกลุ่มสแกนดิเนเวียซึ่งกลายมาเป็นรัฐสวัสดิการ ประชาชนอยู่ดีกินดี ได้รับสวัสดิการจากรัฐบาลอย่างทั่วถึง
หันมาดูประเทศต่างๆในเอเชีย ไม่ต้องพิจารณาช่วงเวลาที่ยาวนานถึง 100 ปี เพียงประมาณ 50 ปีก่อนประเทศสิงคโปร์ เกาหลีใต้และไต้หวันล้วนมีรายได้แตกต่างกับประเทศไทยไม่มากนัก จากสถิติ เกาหลีใต้เมื่อเริ่มมีแผนพัฒนาเศรษฐกิจในปีค.ศ. 1960 มีรายได้เฉลี่ยต่อหัวต่อปีเพียง 80 เหรียญสหรัฐในขณะที่ประเทศไทย มีรายได้เฉลี่ยต่อหัวประมาณ 100 เหรียญสหรัฐ มาในปัจจุบันเกาหลีใต้มีรายได้เฉลี่ยสูงกว่าไทยหลายเท่าตัว ในทำนองเดียวกัน ประเทศฟิลิปปินส์ซึ่งเคยเป็นประเทศที่มีความเจริญทางเศรษฐกิจสูงกว่าประเทศอื่นๆในอาเซียนเมื่อ 50 ปีก่อน มาถึงปัจจุบัน กลับกลายเป็นประเทศที่มีรายได้ต่ำกว่าไทยและต่ำกว่าอินโดนีเซียซึ่งแต่ก่อนนี้ยากจนกว่าฟิลิปปินส์ ตั้งแต่ประมาณปีค.ศ. 1980 เป็นต้นมาประเทศจีนที่เคยมีฐานะทางเศรษฐกิจยากจนและล้าหลังได้มีอัตราการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจสูงอย่างต่อเนื่องติดต่อกันนานกว่า 3 ทศวรรษ จนในปัจจุบันจีนเป็นประเทศที่มีรายได้เฉลี่ยสูงกว่าไทยมาก ทั้งทั้งที่จีนมีพลเมืองมากกว่าไทยถึงประมาณ 20 เท่าตัว.
อะไรเป็นสาเหตุสำคัญ ของความเจริญและความเสื่อมถอยทางเศรษฐกิจ?
ในกรณีของกลุ่มประเทศสแกนดิเนเวียกับประเทศในอเมริกาใต้ มีการสรุปถึงข้อแตกต่างในยุทธศาสตร์และนโยบายการพัฒนาเศรษฐกิจ 6 ประการคือ
1. ประเทศในแถบสแกนดิเนเวีย มีการปฏิรูปที่ดินในช่วงศตวรรษที่ 19 ทำให้ชาวไร่ชาวนามีที่ดินทำกินเป็นของตัวเองและมีผลทำให้ประสิทธิภาพการผลิตในภาคการเกษตรเพิ่มสูงขึ้น ทั้งยังช่วยลดความเหลื่อมล้ำในการกระจายรายได้และกระตุ้นอำนาจซื้อของประชาชนด้วย

2. ระบบการศึกษาที่แตกต่างกัน ประเทศกลุ่มสแกนดิเนเวีย เน้นในเรื่องการศึกษาโดยเฉพาะการศึกษาทางด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีและอาชีวศึกษา มีการประดิษฐ์เครื่องมือเครื่องจักรมาใช้ในช่วงเวลากว่า 100 ปีก่อน ในขณะที่ประเทศในอเมริกาใต้ ประชาชนที่ได้รับการศึกษามีสัดส่วนต่ำ

3. ประเทศสแกนดิเนเวียรู้จักใช้ทรัพยากรที่มีอยู่ให้เป็นประโยชน์ต่อการพัฒนาเศรษฐกิจ เช่นอาศัยทรัพยากรทางการเกษตรและเมืองแร่มาแปรรูปเป็นสินค้าอุตสาหกรรมและส่งไปจำหน่ายในต่างประเทศ

4. นโยบายการเปิดประเทศ ประเทศในกลุ่มสแกนดิเนเวียมีการเปิดประเทศทำการค้าการลงทุนกับต่างประเทศอย่างกว้างขวางในขณะที่ประเทศในอเมริกาใต้มีเศรษฐกิจค่อนข้างปิด มีการปกป้องคุ้มครองอุตสาหกรรมในประเทศ อุตสาหกรรมที่พัฒนาขึ้นส่วนใหญ่เป็น อุตสาหกรรมทดแทนการนำเข้าที่ไม่มีประสิทธิภาพที่ได้รับการคุ้มครองจากระบบภาษีอากรสูง นอกจากนั้นในกลุ่มประเทศสแกนดิเนเวียมีระบบการ แข่งขันที่ค่อนข้างเสรี ภาคเอกชนมีบทบาทในการพัฒนาเศรษฐกิจมากในขณะที่ประเทศในอเมริกาใต้รัฐบาลมักมีการควบคุมแลแทรกแซงการประกอบการของภาคเอกชน และมีรัฐวิสาหกิจจำนวนมาก

5. ประเทศกลุ่มสแกนดิเนเวียมีการพึ่งพาอาศัยเงินทุนเทคโนโลยีและแรงงานที่มีฝีมือจากต่างประเทศ มีการส่งเสริมการลงทุนจากต่างประเทศ นำเข้าเครื่องจักรและแรงงานที่มีความรู้เข้ามาในประเทศในขณะที่ผู้บริหารเศรษฐกิจะของประเทศละตินอเมริกาส่วนใหญ่เชื่อในทฤษฎีการพึ่งพาซึ่งที่เห็นว่าประเทศมหาอำนาจทางเศรษฐกิจจะเอารัดเอาเปรียบประเทศด้อยพัฒนา. การทำการค้าการลงทุนกับต่างประเทศของประเทศเล็กจึงมีแต่จะเสียเปรียบจึงต้องพยายามพึ่งตนเองทางเศรษฐกิจให้มากที่สุด

6. รัฐบาลที่แตกต่างกัน ประเทศในกลุ่มสแกนดิเนเวียมีรัฐบาลที่มีคุณภาพและมีประสิทธิภาพ มีการส่งเสริมสิ่งสาธารณูปโภคและสร้างสิ่งสาธารณะอื่นๆ โดยกิจกรรมทางเศรษฐกิจที่แสวงหากำไรต่างๆ ส่วนใหญ่ให้เอกชนเป็นผู้ดำเนินการ รัฐบาลมีการปรับปรุงระบบภาษีอากรเพื่อส่งเสริมความเป็นธรรมในการกระจายรายได้ และต่อมาเมื่อรายได้ของรัฐมีมากขึ้นก็มีระบบสวัสดิการมากขึ้น. ส่วนในอเมริกาใต้ รัฐบาลสมัยต่างๆมักไม่มีธรรมาภิบาล มีการทุจริตคอร์รัปชั่นในระดับสูงและได้รับเลือกตั้งจากการใช้นโยบายประชานิยมซื้อใจประชาชน มีการใช้จ่ายสูงและไม่มีวินัยทางการเงินการคลัง ทำให้มีเงินเฟ้อและมีหนี้สินในระดับสูง
ความจริงเรื่องราวการบริหารประเทศของกลุ่มสแกนดิเนเวียกับอเมริกาใต้ยังมีรายละเอียดอีกมาก สภาพ

การณ์และวิวัฒนาการของแต่ละประเทศก็มีความแตกต่างกัน ข้อแตกต่างของประเทศกลุ่มสแกนดิเนเวียกับประเทศอเมริกาใต้ที่น่าสนใจอื่นๆ ยังมีอีกมาก เช่นการรวมกลุ่มและการต่อรองระหว่างแรงงานกับรัฐบาล การปรับเปลี่ยนนโยบายเมื่อสถานการณ์เปลี่ยนไป การส่งเสริมนวัตกรรม การพัฒนาระบบคมนาคม การพัฒนาระบบสหกรณ์ในภาคการเกษตร การส่งเสริมการศึกษาของผู้ที่อยู่ในวัยทำงาน เป็นต้น

แน่นอน ในกระบวนการพัฒนาในเรื่องต่างๆ ย่อมต้องมีการลองถูกลองผิดและก็ไม่ใช่ว่าทุกอย่างที่ประเทศในสแกนดิเนเวียถทำมาจะถูกต้องทั้งหมด แต่โดยทั่วไปแล้วสิ่งที่ประเทศในสแกนดิเนเวียได้ทำนั้น มีผลนำไปสู่ความเจริญเติบโตและการพัฒนาเศรษฐกิจ แต่สิ่งที่ประเทศอเมริกาใต้ทำไป จำนวนมากนำไปสู่ความเสื่อมถอยทางเศรษฐกิจ และสังคม ปัญหาที่น่าคิดก็คือ ทำไมประเทศต่างๆจึงเลือกแนวทางการพัฒนาประเทศที่แตกต่างกัน ผมจะเล่า ถึงประสบประการณ์ ของการพัฒนาเศรษฐกิจของประเทศในเอเชียที่ประสพผลสำเร็จโดยสังเขปก่อน แล้วจึงมาวิเคราะห์ถึงสาเหตุของการใช้แนวทางการพัฒนาเศรษฐกิจที่แตกต่างกัน

Facebook Comments

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องข้อมูลจำเป็นถูกทำเครื่องหมาย *