เที่ยวกรุงเก่าและวัดไชยวัฒนาราม
สบาย สบาย สไตล์เกษม
เกษม อัชฌาสัย
เที่ยวกรุงเก่าและวัดไชยวัฒนาราม
เมื่อวันอังคารที่ผ่านมา(๒ พฤศจิกายน) ไปแวะเยี่ยมเยียนอยุธยามาครับ หลังเสร็จสิ้นภารกิจขอพรจากพระผู้เป็นเจ้า(ที่สำนักงานลูกสาว) ขอให้ธุรกิจของเธอจำเริญรุ่งเรืองฟื้นตัว ในวาระรัฐบาลเปิดประเทศ รับนักท่องเที่ยว ตั้งแต่วันที่ ๑ พฤศจิกายนที่ผ่านมา
ขอให้พระผู้เป็นเจ้าทรงโปรดด้วยเถิด….อามีน
ทั้งนี้ หลังจากไปที่นั่นครั้งก่อน คือก่อนเกิดการแพร่ระบาดของ”โควิด 19”และคราวนี้ไปเร็ว-กลับเร็ว ภายในหก-เจ็ดชั่วโมงเท่านั้นเอง
แต่ก็ช่วยให้ หายคิดถึง”กรุงเก่า”ไปได้มากทีเดียว ที่แย่ก็คือ รู้สึกเศร้าหมอง เมื่อเห็นถนนหนทางว่างเปล่า บ้านช่องริมทางเงียบเชียบ มองไปแล้วเหงาหงอย แหล่งที่เคยครึกครื้นด้วยการค้าการขาย กลับเหงาไปถนัด
ระดับน้ำในแม่น้ำเจ้าพระยา ในยามน้ำหลากยังเอ่อท้นและไหลเชี่ยวลงทะเล
ตลาดขายของ”บึงพระราม”ที่เคยคึกคัก ไร้ผู้คน ร้านค้าส่วนใหญ่ปิด
เจ้าที่เปิดอยู่ ซึ่งเคยอุดหนุนกันมาแต่เก่าก่อน คราวนี้ ไปซื้อขันลงหินกับกระทะทองเหลืองมาเก็บไว้ใช้ ด้วยราคาค่อนข้างจะแพง เจ้าของร้านดีอกดีใจ ที่เป็นเจ้าแรกของวันที่ไปประเดิม(ซื้อ)
ลูกสาวผมบอกว่า ช่วยๆ กันไป ธุรกิจจะได้เดินหน้า
ของกินเล่น แบบบ้านๆ บางอย่าง ที่เคยมีแถวๆนั้น ในวันนี้ หากินได้ยากแล้ว ไม่ว่าจะข้าวเกรียบว่าว ผลไม้แช่อิ่ม พุดทราสด หรือพุทราแผ่นตากแห้ง ตลอดจนทอดมันปลากรายและหนังปรากรายทอดกรอบของโปรด(แม้ไม่เหมาะกับ”โรคอ้วน”) ก็ไม่มีให้กินแล้ว
มีคนแนะนำไปหาที่ตลาดน้ำอโยธยา แต่ก็หมดเวลาที่จะไป
“กรุงเก่า”วันนี้ เลยเงียบเหงามาก
แวะไปที่วัดไชยวัฒนาราม หนึ่งในวัดสวยงามของอยุธยา ซึ่งผมเคยไปมาแล้วหลายหน ถึงกับเก็บมาฝันว่า เคยขี่ม้าไปที่นั่น (สมัยก่อนคงจะดูละครทีวีมากไป) ในชุดนักรบ
วัดนี้ตั้งอยู่บนฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยาด้านตะวันตก ของเกาะเมืองนอกกรุง ในสมัยพระเจ้าปราสาททองเพื่ออุทิศบุญกุศลให้พระราชมารดา
แต่กรมพระยาดำรงราชานุภาพท่านสันนิษฐานว่า สร้างขึ้นเพื่อฉลองชัยชนะในสงครามปราบ”พระยาละแวก”(ในที่นี้หมายถึง”กษัตริย์เขมร”ไม่เจาะจงว่าเป็นพระองค์ใด) จึงจำลองมาจากปราสาทนครวัดบางส่วน เพียงไม่ใหญ่โตโอฬารเท่า อย่างแน่นอน
แต่กระนั้นก็งามจับใจ ในความโอ่อ่าน่าเกรงขาม ด้วยปรางค์ประธานขนาดใหญ่ ซึ่งผมเคยไต่ขึ้นไปงีบบนนั้นมาแล้ว
ก็ลมเย็นสบายดีนี่
ที่น่าสนใจอีกอย่างก็คือ หลังจากรัชสมัยของพระเจ้าปราสาททอง วัดไชยวัฒนารามกลายเป็นวัดหลวงที่กษัตริย์กรุงศรีอยุธยา ทุกพระองค์ทรงใช้เป็นที่บำพ็ญพระชากุศลและได้รับการทำนุบำรุงมาตลอด
จนกระทั่งหลังกรุงแตก วัดไชยวัฒนารามก็ถูกทิ้งให้รกร้างว่างเปล่า ถูกปล้นสดมภ์ ลักลอบขุดหาสมบัติ ขนาดถึงกับลักลอบรื้ออิฐไปขายเลยทีเดียว
แต่ที่ลืมไม่ได้คือ กวีเอกของไทยที่เรารู้จักกันในนาม”เจ้าฟ้ากุ้ง”(พระนามเต็มคือ”เจ้าฟ้าธรรมธิเบศร์ไชยเชษฐ์สุริยวงศ์”)
ถูกฝัง(พระศพ)ไว้ที่นั่น
ผลงานเด่นของ”เจ้าฟ้ากุ้ง”คือ”กาพย์เห่เรือ”
“สุวรรณหงส์ทรงพู่ห้อย
งามชดช้อยลอยหลังสินธุ์
เพียงหงส์ทรงพรหมมินทร์
ลินลาสเลื่อนเตือนตาชม”
นอกจากนั้น ท่านยังทรงมีผลงานวรรณคดีอื่นๆ อีก เช่น นันโทปนันทสูตรคำหลวง, พระมาลัยคำหลวง,กาพย์ห่อโคลงนิราศธารทองแดง ฯลฯ แถมยังเคยเป็นแม่กอง(ผู้อำนวยการ)ปฏิสังขรณ์วัดวาต่างๆ โดยเฉพาะวัดพระศรีสรรเพชญ์(วัดในวังหลวง)แสดงว่าทรงมีความรู้ความสามารถในเชิงสถาปัตยกรรมด้วย
แต่ท่านก็ทรงทำความไม่ดีไว้เยอะ ตั้งแต่พยายามสังหารพระญาติและลงโทษข้าราชบริพารอย่างรุนแรง
แต่ที่สำคัญมากก็คือ พกพาอาวุธเข้าพระราชวัง โดยไม่เกรงพระทัยพระราชบิดา ซึ่งหมายถึงพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ
“นิโกลาส บัง”หัวหน้าสถานีการค้าของเนเธอร์แลนด์ประจำกรุงศรีอยุธยา ได้เขียนจดหมายถึงข้าหลวงใหญ่แห่งเมืองปัตตาเวีย เล่าไว้โดยสรุปว่า ช่วงที่ทรงตำแหน่ง”กรมพระราชวังบวรสถานมงคล”หรือรัชทายาทผู้มีสิทธิ์สืบราชสมบัตินั้น
ทรงพยายามจะจับตัวกรมหมื่นสุนทรเทพ เพื่อเอามาฆ่า ด้วยระแวงว่า จะแย่งชิงราชสมบัติ ซึ่งกระทำไม่สำเร็จ แล้ว
ก็ยังมีความผิดฐานเป็นชู้กับพระสนมของพระราชบิดา ทั้งๆ ที่ทรงมีสตรีอยู่แล้วหลายคน อันเป็นความผิดขั้นอุกฤษฎ์
จึงถูกลงโทษเฆี่ยน ๕๐ ครั้ง ถึงกับทรงเสียชีวิต ในเวลาต่อมา
พระศพถูกนำไปฝังไว้ในเขตวัดไชยวัฒนาราม
ก็เลยถือโอกาสเล่าเรื่อยเจื้อยมาขนาดถึงนี้ เพื่อสำแดงว่า เหรียญนั้น ไม่ได้มีแค่ด้านเดียว
วันนั้น ก่อนกลับบ้าน ผมแวะวัดพระศรีสรรเพ็ชญ์ด้วย แต่ใกล้จะปิดแล้ว (ปิด ๑๗.๐๐ น.)
ก็ได้แต่นั่งดูเจดีย์สามองค์ จากหน้าวัด เพื่อทบทวนความทรงจำเดิมๆ ซึ่งเริ่มเลือนหาย
คนเข็นรถขายกาแฟ เตรียมเก็บสัมภาระกลับ ผมถามว่า”พอขายได้ไหม”
”พอได้ครับ ยังไม่อดตาย” ได้รับคำตอบอย่างหยันๆ
ผมก็ได้แต่ยิ้มให้กำลังใจ ก่อนลูกสาวจะถอยรถ ขับกลับกรุงเทพมหานคร
เลยนำมาเล่าสู่กันอ่าน ในยามที่คิดไม่ออก ว่าจะเขียนอะไรดี ครับ
