สงครามที่ทุกฝ่ายแพ้ แต่ไม่มีใครยอมรับ
สงครามที่ทุกฝ่ายแพ้
แต่ไม่มีใครยอมรับ
ทหารประชาธิปไตย
วิเคราะห์วิกฤตอิหร่าน–สหรัฐฯ มีนาคม ๒๕๖๙:
จากการจัดฉากทางการทูต สู่กับดักทางทหาร และทางออกที่ไม่มีใครอยากเป็นคนเปิด
บทความวิเคราะห์เชิงนโยบายและภูมิรัฐศาสตร์ เพื่อการศึกษาและสาธารณประโยชน์
ภาค ๑ การเจรจาที่ไม่มีอยู่จริง
เมื่อตลาดรู้ก่อนโลก
ในช่วงเช้าของวันที่ ๒๔ มีนาคม ๒๕๖๙ เวลา ๖ นาฬิกา ๔๙ นาทีตามเวลานิวยอร์ก — ก่อนทรัมป์จะโพสต์ข้อความบน Truth Social ถึง ๑๕ นาที — มีการซื้อขายสัญญาน้ำมันดิบและ S&P 500 futures จำนวนมหาศาล สูงกว่าปริมาณปกติถึง ๔–๖ เท่า ตำแหน่งทุกอย่างวางไว้ “ถูกทาง” อย่างสมบูรณ์แบบ: ขาย oil futures เดิมพันว่าราคาน้ำมันจะลง ซื้อ S&P futures เดิมพันว่าหุ้นจะขึ้น
เมื่อทรัมป์ประกาศ “หยุดยิง ๕ วัน” และ “การเจรจาที่สร้างสรรค์” ตลาดก็เคลื่อนไหวตามที่เดิมพันไว้ทุกประการ บน Polymarket พบบัญชีใหม่ ๘ บัญชี สร้างขึ้นเพียงไม่กี่วันก่อนหน้า วางเดิมพันรวมกว่า ๗๐,๐๐๐ ดอลลาร์ว่าจะเกิดการหยุดยิงก่อนสิ้นเดือน ซึ่งหากถูกต้องจะได้รับ ๘๒๐,๐๐๐ ดอลลาร์ บัญชีเหล่านี้ไม่เคยใช้แพลตฟอร์มในเรื่องใดอื่นเลย
นักเศรษฐศาสตร์รางวัลโนเบล Paul Krugman เรียกพฤติกรรมนี้ตรงๆ ว่า “การทรยศชาติ” เพราะการนำข้อมูลลับความมั่นคงแห่งชาติไปใช้เก็งกำไรในตลาดการเงินนั้น มีคำเรียกที่ชัดเจนในกฎหมายอาญาของสหรัฐฯ
ความขัดแย้งที่บอกความจริงมากกว่าคำประกาศ
ในคืนเดียวกับที่ทรัมป์ประกาศ “หยุดยิง” อิสราเอลเปิดฉากโจมตีอิหร่านอย่างหนัก ราวกับว่าการประกาศนั้นไม่มีความหมายใดเลยต่อพันธมิตรหลักของสหรัฐฯ ขณะเดียวกัน อิหร่านออกมาปฏิเสธทันทีว่าไม่มีการเจรจาโดยตรงเกิดขึ้น Ghalibaf ประธานรัฐสภาหร่านกล่าวหาว่าทรัมป์กำลัง “บิดเบือนตลาดการเงินและตลาดน้ำมันโลก” อย่างจงใจ
ทีมเจรจาฝ่ายสหรัฐฯ นำโดย Steve Witkoff ซึ่งขาดความเชี่ยวชาญทางเทคนิคด้านนิวเคลียร์ และไม่ได้ล้อมรอบตัวเองด้วยผู้เชี่ยวชาญอาจถูกเปลี่ยนตัวหรือเพิ่มตัวเล่นคือJ.D VANCE ยิ่งกว่านั้น สหรัฐฯ ยังส่ง “แผน ๑๕ ประเด็น” ผ่านปากีสถานให้อิหร่าน โดยเนื้อหาอ่อนกว่าข้อเรียกร้อง ๖ ข้อเดิมอย่างเห็นได้ชัด ในจังหวะที่สหรัฐฯ กำลังโจมตีทางทหารหนักที่สุด — ซึ่งขัดกับตรรกะการเจรจาทุกรูปแบบ
ข้อสรุปที่หลีกเลี่ยงไม่ได้คือ กระบวนการ “เจรจา” ไม่ได้วิ่งขนานกับสงคราม แต่มันเป็นเครื่องมือในการทำสงครามนั้นเอง ทั้งในแง่การจัดการตลาดการเงิน การสร้างพันธมิตร และการกดดันอิหร่านให้ยอม
