เหตุใดคนส่วนใหญ่จึงจำชาติก่อนไม่ได้
เหตุใดคนส่วนใหญ่จึงจำชาติก่อนไม่ได้
พระไพศาล วิสาโล
ที่จริงควรถามใหมว่า เหตุใดคนส่วนใหญ่จึงจำชาติก่อนไม่ได้ ที่จริงคนเรามีชาติเดียวคือชาติปัจจุบัน แต่จิตที่ครองรูปอยู่นี้มีความสืบเนื่องกับอดีตที่นับประมาณไม่ได้ (เหมือนกับต้นไม้ที่เราเห็นขณะนี้ มาจากเมล็ดที่มีความสืบเนื่องกับต้นไม้ก่อนหน้านี้ ย้อนถอยหลังนับประมาณไม่ได้เช่นเดียวกัน) ประสบการณ์ในอดีตนั้นเก็บสะสมไว้ในจิตที่สืบเนื่องกันมานาน คนส่วนใหญ่ไม่มีความสามารถที่จะดึงความทรงจำนั้นออกมาได้ หรือไม่สามารถระลึกย้อนถอยหลังไปในอดีตได้ มีบางคนเท่านั้นที่ทำได้
อันที่จริงอย่าว่าแต่อดีตอันไกลโพ้น(หรือที่เรียกว่าชาติที่แล้ว) แม้กระทั่งประสบการณ์ทุกอย่างในชาตินี้ก็เก็บไว้ในจิตเช่นกัน แต่เราไม่สามารถดึงออกมาได้ครบถ้วน ยกเว้น บางคนที่สามารถทำได้คือระลึกถึงเหตุการณ์ที่ผ่านไปหลายสิบปีได้อย่างแม่นยำ อย่างไรก็ตามในบางสภาวะ เช่น ใกล้ตาย คนทั่วไปก็สามารถย้อนระลึกถึงเหตุการณ์ทุกอย่างที่เกิดขึ้นกับตนได้ คือเห็นเป็นภาพ ในอดีตหลั่งไหลมาอย่างรวดเร็วมาก เหมือนฉายหนังย้อนกลับ พุทธศาสนาเรียกสภาวะดังกล่าวว่า “กรรมอารมณ์” ส่วน ฝรั่งเรียกว่า Life Review
การที่คนเราระลึกชาติได้นั้น ไม่ใช่เรื่องดีเสมอไป ไม่ต้องดูอื่นไกล ทุกวันนี้คนทั่วไปสามารถระลึกถึงประสบการณ์ในอดีตถอยหลังไปได้หลายสิบปี แต่ส่วนใหญ่กลับทุกข์เพราะมัวครุ่นคิดอยู่กับอดีต เอาแต่ เสียใจ อาลัย โกรธแค้น รู้สึกผิด ไม่เลิกรา ปล่อยให้อดีตล่ามใจจนไม่สามารถก้าวไปข้างหน้าได้อย่างมีความสุข น้อยคนที่เมื่อระลึกถึงอดีตแล้ว เกิดความตระหนักในกฎแห่งกรรม และมุ่งมั่นอยากทำความดี หนีความชั่ว ตราบใดที่ยังเป็นเช่นนี้ การระลึกถึงอดีตชาติได้มีแต่จะก่อโทษมากกว่าก่อคุณ เช่น ทำให้คับแค้นคนบางคนที่เคยทำร้ายตนในอดีต หรือหลงตัวลืมตนเพราะเคยเป็นกษัตริย์ในอดีตชาติ กลายเป็นคนจมไม่ลงหรือทนเป็นคนธรรมดาในชาตินี้ไม่ได้ หรือรู้สึกผิดที่เคยทำบาปกรรมในอดีตจนสลัดออกไปจากใจไม่ได้
