พุทธศาสนากับประชาธิปไตย ในทรรศนะของอาจารย์ไพศาล วิสาโล
พุทธศาสนากับประชาธิปไตย ในทรรศนะของอาจารย์ไพศาล วิสาโล
อาตมาคิดว่าการนับพระพุทธศาสนาของคนไทย โดยเฉพาะก็ชนชั้นกลางนี่ ต้องปรับตัวมาก เพราะตอนนี้สังคมมีความเปลี่ยนแปลงเยอะ บ้านเมืองกำลังเป็นประชาธิปไตยมากขึ้น แม้แต่พระพุทธศาสนาก็ต้องปรับตัวให้สอดคล้องกับความเป็นประชาธิปไตย ความคิดที่สวนทางกับความเป็นประชาธิปไตย จะทำให้พระพุทธศาสนา ถูกทิ้งห่างไปเรื่อยๆ ซึ่งอาตมาคิดว่าพระพุทธศาสนาไม่ได้ขัดขวางประชาธิปไตย ปัญหาที่เรามองประชาธิปไตยในเชิงลบ เพราะเรามองแบบไม่ครบถ้วน
เรามองว่าแค่คนดีปกครอง ก็พอแล้ว ระบบจะเป็นอย่างไรก็แล้วแต่ ไม่สำคัญ อันนี้เป็นการมองแบบปฏิเสธอิทธิพลของเชิงสร้าง แต่พระพุทธศาสนาก็ไม่ได้ปฏิเสธอิทธิพลของเชิงสร้างและปัจจัยแวดล้อม ทำไมพระพุทธเจ้าถึงให้มีคณะสงฆ์ขึ้นมา เพราะว่าคณะสงฆ์จะเป็นโครงสร้างหล่อหลอมนักบวชหรือภิกษุแต่หละรูป ให้มีความเจริญงอกงามในธรรม คนเราถ้าไม่มีโครงสร้างหรือองค์กรมารองรับการประพฤติปฏิบัติของบุคคล ก็อาจจะทำให้ธรรมะไม่สามารถเจริญงอกงามได้
พุทธศาสนาจะให้ความสำคัญกับสิ่งที่เรียกว่าวินัยไม่ใช่แค่ธรรมะ วินัยไม่ใช่แค่ข้อปฏิบัติส่วนตัว แต่หมายถึงระเบียบชีวิตระบบสังคม ซึ่งตรงนี้ชาวพุทธเรามองข้าม ชาวพุทธเรามองข้ามส่วนนี้ ที่เรียกว่าระเบียบชีวิตระบบสังคม แต่พระพุทธเจ้าให้ความสำคัญมาก พระสงฆ์เป็นแบบอย่างของระเบียบชีวิตระบบสังคม ที่จำเป็นสำหรับการพัฒนาการเจริญงอกงามทางจิตใจ
ระเบียบชีวิตระบบสังคมนี่ ถ้ามองในภาพรวมภาพกว้าง ก็คือโครงสร้างนั่นเอง จะเป็นระบบกฎหมาย ระบบเศรษฐกิจก็ตาม ระบบการเมืองก็ตาม มันจัดอยู่ในสิ่งที่พระพุทธเจ้าใช้คำว่าวินัย ชาวพุทธเรานับถือศาสนาแค่ครึ่งเดียว คือเราสนใจธรรมะแต่มองข้ามวินัย นี่เป็นปัญหาของชาวพุทธในปัจจุบัน
พระไพศาล วิสาโล
ที่มา: http://dhamma.serichon.us
