มี”เดิมพัน”อะไรบ้างต่อกรณีซูดาน
สบาย สบาย สไตล์เกษม
เกษม อัชฌาสัย
มี”เดิมพัน”อะไรบ้างต่อกรณีซูดาน
แม้จะมีข่าวดีในขณะนี้ว่า จะมีการหยุดยิงเจ็ดวันในซูดาน ตั้งแต่วันที่ ๔ พฤษภาคม ๒๕๖๖ ด้วยมีชาติเพื่อนบ้านคือ”ซูดานใต้”ช่วยไกล่เกลี่ย เพื่อหยุดยิงถาวร ที่ล้มเหลวมาแล้วหลายหน
แต่กระนั้น ก็อย่าพึงหวังอะไรมากนักครับ เพราะความขัดแย้งภายในซูดาน ไม่ใช่จะยุติกันง่าย ๆ อาจปะทุขึ้นมาอีกเมื่อไรก็ได้ หากไม่เจรจาตกลงกันจนเป็นที่พอใจ ของกองกำลังสองฝ่าย
กองกำลังที่กำลังสู้รบกันขณะนี้ นำโดยนายพลสองนายของซูดาน ฝ่ายหนึ่งคือ”อับเดล ฟัตตะห์ อัล-บูรฺฮาน”ผู้บัญชาการกองทัพบกและอีกฝ่ายหนึ่งนำโดย”โมฮาเหม็ด หัมดาน ดากาโล”ผู้บัญชาการกองกำลังเคลื่อนที่เร็ว
การสู้รบกันเอง อย่างดุเดือดเลือดพล่าน เกิดขึ้นมา ตั้งแต่วันที่ ๑๕ เมษายน ๒๕๖๖ รบกันดุเดือดขนาดที่ฝ่ายหนึ่งส่งเครื่องบินรบขึ้นโจมตีอีกฝ่ายหนึ่ง ราวเกิดสงครามกับศัตรูนอกบ้าน
การสู้รบนี้ก่อความเดือดร้อนทุกข์ยากต่อราษฎรเกือบจะทั่วประเทศก็ว่าได้ โดยเฉพาะในเมืองหลวง”คาร์ทูม”นั้น รบกันรุนแรงหนักหนาสาหัสมาก ชาวบ้านชาวช่องต้องพลอยโดนลูกหลงไปด้วยเป็นจำนวนมาก
รายงานล่าสุดระบุว่า มีผู้เสียชีวิตไปแล้วกว่า ๕๐๐ บาดเจ็บอีกเป็นจำนวนพัน ทรัพย์สินเสียหายเท่าไร ยังไม่มีตัวเลขครับ
รู้แต่ว่าผู้คนทั้งชาวซูดานเองและชาวต่างชาติ ต้องอพยพหนีตายออกนอกประเทศนับแสนและอีกกว่าสามแสนล้วนพลัดที่นาคาที่อยู่ ทั้งนี้ จากการประเมินของสหประชาชาติ
ดีที่สถานทูตไทยในกรุง”ริยาด”(ซาอดีอาระเบีย)ประเมินสถานการณ์ได้ทันท่วงที จึงเร่งรีบขอให้กงสุลพิเศษ(ไทยไม่มีสถานทูตในซูดาน)อพยพคนไทยราว ๑๐๐ กว่าคนออกมา ด้วยความช่วยเหลือของซาอุดีอาระเบียที่ส่งเรือไปรับไปขึ้นยังเมืองท่า”เจดดาห์”
ไม่เช่นนั้น ก็คงต้องไป”ติดแหง็ก”อยู่ที่”พอร์ต ซูดาน”รวมกับคนชาติอื่นๆ อีกหลายพันคน ในขณะนี้แล้ว
รายงานล่าสุดจากหลายสำนักข่าวระบุตรงกันว่า ภัยพิบัติจากสงคราม ขยายตัวไปทั่วในเวลานี้ ผู้อพยพหนีภัยพากันไปชุมนุมอยู่ที่พรมแดนติดกับ”อียิปต์”ทางเหนือและ”ชาด”ทางตะวันตก
ในเมืองหลวงเอง ความขาดแคลนอาหารเกิดขึ้นแล้ว น้ำ-ไฟไม่มีใช้ รวมทั้งยารักษาโรค
สหประชาติพยายามส่งความช่วยเหลือด้านมนุญธรรมไป เพื่อบรรเทาทุกข์ ก็ต้องจอดเรืออยู่นอกท่า”พอร์ต ซูดาน”ในทะเลแดง ไม่อาจเข้าเทียบท่า เพื่อป้องกันการตีชิงปล้นสะดม ซึ่งเกิดขึ้นอย่างกว้างขวาง ต้องใช้เรือแทนที่โกดังเก็บของ แล้วค่อยๆทยอยความช่วยเหลือขึ้นฝั่งเพื่อแจกจ่าย ซึ่งไม่ทันต่อความต้องการ ซึ่งมีมากเหลือเกิน
เป็นที่เข้าใจกันดีว่า ซูดานเป็นอีกชาติหนึ่งที่พยามสถาปนาระบอบประชาธิปไตยโดยพลเรือนขึ้นมา เช่นเดียวกับเมืองไทย เพราะเชื่อว่าเป็นระบอบการปกครองที่เหมาะสมที่สุด แต่ก็มีปัญหาว่าจะเป็นประชาธิปไตยได้ ในระดับไหน
ฝ่ายหนึ่งเห็นว่าต้องเป็นประชาธิปไตยแบบผสมผสานวัฒนธรรมดั้งเดิม(นำโดย”อัล-บูรฺฮาน”)แต่อีกฝ่ายหนึ่งเชื่อว่าต้องเป็นประชาธิปไตยเสรี(นำโดย”ดากาโล”)
นอกจากนั้นก็ยังมีปัญหาคาราคาซังในเรื่องระบอบความยุติธรรม โดยเฉพาะในกรณีทหารฆ่าประชาชนที่เรียกร้องประชาธิปไตย
ซึ่งทั้งหมดนี้ล้วนนำไปสู่การช่วงชิงกันแย่งอำนาจ
ทีนี้มามองในวงกว้างว่า อะไรคือ”เดิมพัน”สำคัญของซูดานในการช่วงชิงอำนาจและผลประโยชน์
เป็นที่รู้กันว่า ซูดานนั้นนอกจากจะเป็นจุดยุทธศาสตร์สำคัญของโลกแล้วก็ยังเป็นแหล่งที่น่าจะอุดมสมบูรณ์ทางการเกษตร แต่โชคไม่ดีเพราะนิยมทำเกษตรแบบเลื่อนลอย โดยไร้การควบคุมจัดการจากรัฐแต่ที่น่าสนใจมากก็คือ ซูดานอุดมไปด้วยแร่ธาตุต่างๆ อย่างหลากหลาย รวมทั้งทองคำ
สภาวะดังกล่าว ดึงดูดให้เกิดการแย่งชิงอำนาจ ซึ่งเปิดกาสให้เป็นการเฉพาะ ในช่วงที่กำลังมีการเปลี่ยนผ่านระบอบการปกครอง ไปเป็นพลเรือนในขณะนี้
หลายชาติเพื่อนบ้านของซูดาน รวมทั้งเอธิโอเปีย ชาดและซูดานใต้ ล้วนได้รับผลกระทบจากความวุ่นวายทางการเมืองและความขัดแย้ง ยกตัวอย่างเอธิโอเปียนั้น กับซูดานแล้ว มีปัญหาพิพาทด้วยในหลายประเด็น รวมทั้งปัญหาแย่งชิงที่ดินเพาะปลูกตามพรมแดนระหว่างกัน
ในอีกแง่หนึ่ง ผู้ลี้ภัยจากการสู้รบในซูดานเป็นจำนวนมาก พากันหลบหนีเข้าประเทศเพื่อนบ้าน ในจำนวนนี้หลายพันคนหลบเข้าไปลี้ภัยใน”ชาด”
เมื่อพิจารณาถึงการช่วงชิงกันมีอิทธิพลเหนือทางภูมิรัฐศาสตร์นั้น เท่าที่น่าจะมีตัวเล่น ก็คือ รัสเซีย สหรัฐอเมริกา ซาอุดีอาระเบียและสหรัฐอาหรับเอมีเรตส์ เป็นต้น
ทั้งซาอุดีอาระเบียและสหรัฐอาหรับเอมีเรตส์ ล้วนเห็นตรงกันว่า สถานการณ์ที่เปลี่ยนผ่านในซูดาน จะช่วยกดดันอิทธิพลของฝ่ายมุสลิมสุดโต่ง ออกไปให้พ้นได้ จึงสนับสนุนสหรัฐอเมริกาและสหราชอาณาจักร ที่จะร่วมมือกับสหประชาชาติและสหภาพอาฟริกาในการไกล่เกลี่ยความขัดแย้ง
ในขณะที่ฝ่ายมหาอำนาจตะวันตก ล้วนพากันวิตกกังวลถึงความเป็นไปได้ที่รัสเซียจะเข้าไปตั้งฐานในแถบทะเลแดง เพราะความเปิดกว้างของเหล่าขุนทหารของซูดาน
นี่คือ“เดิมพัน”ที่”เธอะ การ์เดียน” ประเมินเอาไว้ จากความขัดแย้งในซูดานขณะนี้ ครับ
