แนวทางและนโยบายที่จะทำให้ประเทศไทยหลุดพ้นจากวงจรชั่วร้ายทางเศรษฐกิจ(4)

แนวทางและนโยบายที่จะทำให้ประเทศไทยหลุดพ้นจากวงจรชั่วร้ายทางเศรษฐกิจ(4): ขจัดปัญหาทุจริตและคอรัปชั่น

ขจัดทุจริต คอรัปชั่น

   สาเหตุที่ทำให้ประเทศไทยมีสภาพเศรษฐกิจที่ไม่ดีมีอยู่หลายอย่าง  ที่กล่าวมาแล้วคือ ปัญหาความยากจนและความเหลื่อมล้ำในการกระจายรายได้ ความสามารถในการแข่งขันของภาคเศรษฐกิจต่างๆต่ำ  รวมทั้งความเสื่อมโทรมของทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม แต่มีปัจจัยหนึ่ง ที่ทำให้เศรษฐกิจไทยตกหล่มเศรษฐกิจคือ รัฐบาลมีคุณภาพการบริหารประเทศต่ำ มีประสิทธิภาพในการกำหนดและบริหารนโยบายตํ่า และการมีการทุจริตและคอรัปชั่น ซึ่งจะกล่าวสรุปต่อไป
ในเวลากว่าสองทศวรรษที่ผ่านมา ประเทศไทย มีรัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้งหลายชุด แต่คุณภาพการในกำหนดและการบริหารนโยบาย  ดูเหมือนว่าจะลดลงตามกาลเวลา  ผู้บริหารในรัฐบาล ทั้งนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรี และข้าราชการชั้นสูง  ส่วนมากไม่มีความรู้ความสามารถ และ มีพฤติกรรมทุจริตคอรัปชั่น ซึ่งมีทั้งการทุจริตทางนโยบาย การรับสินบน การสมรู้ร่วมคิดกันคดโกงในหมู่นักการเมือง ข้าราชการ และนักธุรกิจ บ่อยครั้ง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงที่มีอำนาจหน้าที่ในการกำหนด และดำเนินนโยบายเศรษฐกิจ เป็นผู้ไม่มีความและรู้ความสาารถ  ที่เป็นรัฐมนตรีได้ เพราะรับการสนับสนุนจากพรรคการเมืองแกนนำหรือพรรคร่วมรัฐบาล หรือมีความใกล้ชิดกับนายกรัฐมนตรี  นอกจากนั้น การแต่งตั้งหรือเลื่อนขั้นของข้าราชในกระทรวงต่างๆ บ่อยครั้ง ก็ขึ้นอยู่กับความใกล้ชิด หรือ”เส้นสาย” มากกว่าความรู้ความสามารถในการทำงาน

    การทุจริตคอรัปชั่น เปรียบเหมือนมะเร็งร้าย ที่บ่อนทำลายเศรษฐกิจ สังคม และการเมืองของประเทศ ถ้ามีการทุจริตคอรัปชั่นมาก เศรษฐกิจและสังคมจะได้รับความเสียหาย ทรัพยากรถูกทำลาย  สังคมไม่สงบสุข ประชาชนไม่ได้รับการดูแล การเมืองล้มเหลว ถ้าผู้บริหารประเทศ มีการทุจริตคอรัปชั่นมาก ประเทศก็จะเจริญได้ยาก

   การทุจริตคอร์รัปชันของนักการเมืองและข้าราชการ เป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้ประเทศล้าหลัง ความเสียหายในเศรษฐกิจ สังคม และการเมืองของประเทศต่างๆ ส่วนใหญ่มีต้นเหตุจากการทุจริตคอรัปชั่น การทุจริตคอรัปชั่น ทำให้สูญเสียงบประมาณ เพื่อการพัฒนาประเทศจำนวนมาก  ประชาชนเสียโอกาสที่จะได้รับบริการการศึกษาและการสาธารณสุขที่ดี  คนจำนวนมากได้รับความเสียหายจากการก่อสร้างสิ่งสาธารณูปโภคที่ไม่ได้มาตรฐาน  ทำให้เกิดการผเชิญหน้ากันระหว่างประชาชน ที่ทนต่อการคอรัปชั่นไม่ได้กับรัฐบาล  ประเทศไม่ความสงบสุข   ด้วยเหตุนี้ การป้องกันและปราบปรามการทุจริตในวงราชการ จึงมีสำคัญ

   รัฐบาลไม่มีจริยธรรมและไม่ซื่อสัตย์สุจริต นอกจากมีนักการเมือง และข้าราชการที่ไม่ดีจำนวนมากแล้ว การบังคับใช้กฎหมายและกฏระเบียบ ก็ไม่เที่ยงธรรม และไม่มีประสิทธิภาพ องค์กรรัฐที่มีอำนาจหน้าที่ในการป้องกันการทุจริต  เช่น คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติและคณะกรรมการการเลือกตั้ง ก็ไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่ ตามวัตถุประสงค  เนื่องจากผู้บริหาร ได้รับการแต่งตั้งโดยรัฐบาลที่ไม่สุจริต  จึงไม่กล่าวโทษหรือลงโทษนักการเมือง และข้าราชการที่ทุจริตคอรัปชั่นและมีการหาเสียงการเลือกตั้งที่ผิดกฎหมาย เช่น ซื้อเสียง โจมตีคู่ต่อสู้ด้วยถ้อยคำเท็จ เมื่อองค์กรอิสระไม่มีความเป็นอิสระที่แท้จริงแล้ว การบังคับใช้กฎหมายที่มีความเที่ยงธรรม ย่อมเป็นไปได้ยาก

   ปัญหาการทุจริตคอรัปชั่น มีผลกระทบต่อการลงทุนต่างประเทศ และมีผลกระทบต่อการดึงดูดทักท่องเที่ยว ในเวลาที่ผ่านมา รัฐบาลไทย มีการเสนอผลประโยชน์การยกยกเว้นภาษีแก่นักลงทุนจากต่างประเทศปริมาณมาก แต่ดึงดูดการลงทุนได้ไม่มาก เนื่องจากที่ประเทศไทย มีชื่อเสียงที่ไม่ดีและเรื่องทุจริตคอรัปชั่น การท่องเที่ยวก็เช่นเดียวกัน หากนักท่องเที่ยวต่างชาติมาเที่ยวแล้วถูกหลอกลวง ถูกคดโกง เขาก็ก็จะไม่มา แม่ประเทศไทยมีทรัพยากรที่สามารถดึงดูดนักท่องเที่ยวต่างประเทศได้จำนวนมาก

ขจัดการทุจริตคอรัปชั่นได้อย่างไร ?

   เงื่อนไขสำคัญที่จะป้องกันและขจัดการทุจริตคอรัปชั่น คือ รัฐรัฐบาลที่ซื่อสัตย์สุจริต นักการเมืองและข้าราชการไม่คดโกง มีองค์กรและหน่วยงานที่ป้องกันและปราบปรามการทุจริตคอรัปชั่นที่ทำงานได้ที่อิสระ  ไม่ถูกบงการหรือแทรกแซง แบะทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ หน่วยงานในภาคเอกชนและประชาชนทั่วไป มีสิทธิในการเปิดโปงพฤติกรรมการทุจริตคอรัปชั่นของการเมือง ข้าราชการโดยอิสระและไม่ต้องถูกลงโทษ มีกฎหมายกฎระเบียบป้องกัน และลงโทษผู้มีพฤติกรรมทุจริตคอรัปชั่น ยังมีประสิทธิภาพ ไม่ว่าผู้ทำผิดกฏหมายและกฎระเบียบนั้น มีตำแหน่ง มีอำนาจ หรือมีฐานะสูงส่งเพีนงใด ในการนี้ จะต้องมีกฎหมายและกฎระเบียบที่ชัดเจน มีองค์กร และมีบุคลากรที่มีอำนาจหน้าที่ในการบังคับใช้กฎหมายที่มีมีความรู้ความสามารถ และมีความซื่อสัตย์สุจริต

   ลักษณะของกฎหมายที่เป็นประโยชน์ต่อการพัฒนาประเทศ

   ก. ส่งเสริมกิจกรรมที่มีต่อการพัฒนาประเทศ เช่น การค้า การลงทุน การศึกษา สาธารณสุข ค่ายภัทรทรเทคโนโลยี และทรัพยากรมนุษย์

   ข. คุ้มครองชีวิตและทรัพย์สินของประชาชนทุกหมู่เหล่า

   ค. คุ้มครองทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม ลงโทษผู้ทำลายทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม

   ง. ส่งเสริมการแข่งขัน ป้องกันการผูกขาด และการเอารัดเอาเปรียบผู้บริโภคของนักธุรกิจ

   จ. ปราบปรามการทุจริต ลงโทษผู้มีพฤติกรรมทุจริตคอรัปชั่น

   ฉ. ขจัดการปล่อยข่าวลือ ข่าวเท็จ และการหลอกลวงที่สร้างผลเสีแก่สังคม ประเทศชาติ และต่อผู้อื่น

   ช. ส่งเสริมความเสมอภาค และความเท่าเทียมกันในหมู่ประชาชน

   ประเทศไทย มีกฎหมายและกฎระเบียบจำนวนมาก บางอย่างล้าสมัยไปแล้ว ตามไม่ทันการเปลี่ยนแปลง บางอย่างต้องมีการปรับปรุงแก้ไขให้มีความละเอียดชัดเจนมากขึ้น และมีการใช้อย่างมีประสิทธิภาพ ประเทศเราไม่ขาดแคลนนักกฎหมายที่มีความรู้ความสามารถ แต่ก็มีนักกฎหมายที่ไม่ซื่อสัตย์สุจริต ใช้วิชาชีพนักกฎหมายหาประโยชน์ และ บิดเบือนตัวบทกฎหมาย ดังนั้น สิ่งที่ที่ควรควรทำก็คือ ทำการสังคายนา กฎหมายและกฎระเบียบ ยกเลิกกฎหมายและกฎระเบียบที่ไร้ประโยชน์และขัดขวางต่อการประกอบอาชีพการงานที่สุจริด  ปรับปรุงกฎหมายที่มีอยู่ ให้มีความทันสมัยและมีการบังคับใช้อย่างมีประสิทธิภาพ  และมีบทลงโทษผู้จงใจฝ่าฝืนกฎหมายและกฎระเบียบ

การปรับปรุงนโยบายเพื่อตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลง

    ในทศวรรษที่ผ่านมา เศรษฐกิจโลกชะลอตัวลงมาก  อัตราการขยายตัวทางเศรษฐกิจของประเทศต่างๆในโลกลดลง  การค้า และการลงทุนระหว่างประเทศ มีอัตราการขยายตัวน้อยลง  แม้มีข้อตกลงทางการค้าการลงทุน และความร่วมมือทางด้านอื่นตามภูมิภาคต่างๆมาก  แต่การค้าเสรีในระดับโลกลดลง และมีการกีดกันทางการค้ามากขึ้น

   ตั้งแต่ปี.2020 เป็นต้นมา มีการระบาดของโรคโควิดในภูมิภาคต่างๆทั่วโลก มีความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ มีสงครามหลายภูมิภาค เช่นระหว่างรัสเซีย-ยูเครน และในตะวันออกกลางระหว่างอิสราเอล-ฮามาส ทำให้มีคนบาดเจ็บล้มตายจำนวนมาก เศรษฐกิจ สังคมในประเทศที่มีสงคราม ถูกทำลายไปมาก ความขัดแย้งทางการเมือง และโรคระบาด ทำให้เศรษฐกิจในประเทศต่างๆ รวมทั้งไทย ต้องเสื่อมถอยลงมามาก    เร็วๆนี้ สหรัฐอเมริกาและอิสราเอล ส่งขีปนาวุธไปโจมตี ฆ่าผู้นำอิหร่าน ทำให้อิหร่านตอบโต้ และปิดช่องแคบฮอร์มุส เส้นทางเดินเรือขนส่งนํ้ามันสำคัญสำคัของโลก ทำให้ราคาน้ำมันตลาดโลกพุ่งสูงขึ้นมาก ถ้าสงครามนี้ยืดเยื้อต่อไป ราคาน้ำมันสูงเป็นเวลานาน  อาจทำให้ภาวะเงินเฟ้อในประเทศต่างๆ เพิ่มขึ้นมามาก

   การเปลี่ยนแปลงของสถานการณ์ทางเศรษฐกิจ สังคม และการเมืองของโลก ไม่ได้อยู่ในความควบคุมของประเทศเรา แต่เราสามารถหาวิธีการที่ตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงนี้ได้ ควรติดตามสถานการณ์อย่างใกล้ชิด และวิเคราะห์ผลกระทบที่มีต่อประเทศเรา แล้วกำหนดนโยบายที่ตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลง เพื่อลดผลกระทบ

   ในยามที่ราคาน้ำมันในตลาดโลกเพิ่มสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว  แม้เราไม่สามารถจะควบคุมราคาตลาดโลกได้ แต่อาจมีนโยบายบางอย่าง ที่ลดผลกระทบจากการเพิ่มขึ้นของราคาน้ำมัน เช่น รณรงค์ให้ประหยัดการใช้น้ำมัน ลดภาษีสรรพสามิต ที่จัดเก็บกับนํ้ามันชนิดต่างๆ โดยเฉพาะน้ำมันดีเซล ที่ใช้ในการขนส่ง และรักษาเสรีภาพราคาสินค้าบริการ  ไม่ให้มีเงินเฟ้อที่รุนแรงมาก  แต่ไม่บังคับให้ธุรกิจตรึงราคาสินค้า  ซึ่งอาจทำให้มีพฤติกรรมการกักต้นสินค้า และทำให้ราคาสินค้าเพิ่มขึ้นไปอีก นอกจากนั้น ควรมีมีสวัสดิการช่วยเหลือประชาชนผู้ยากไร้  ส่งเสริมการผลิตและส่งออกในสินค้าที่ตลาด มีความต้องการ เช่น พืช ผลไม้ ปลอดสารพิษ อาหารที่สะอาด ปลอดภัย  และอุตสาหที่ประเทศไทยมีความได้เปรียบในการผลิต

   แต่การใช้ประโยชน์จากการเปลี่ยนแปลงสถานการณ์โลกที่ยั่งยืนได้ คือ การปรับโครงสร้างเศรษฐกิจ  การพัฒนาวิทยาศาสตร์เทคโนโลยี และทรัพยากรมนุษย์ เพื่อสามารถใช้ประโยชน์ จากความก้าวหน้าของเทคโนโลยีโลกในการพัฒนาเศรษฐกิจ ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

  การติดตามศึกษาสถานการณ์ในเศรษฐกิจ สังคม และการเมืองโลก มีประโยชน์ต่อการกำหนดนโยบายพัฒนาประเทศ รัฐบาลไทยควรศึกษานโยบาย และประสบการณ์การพัฒนาเศรษฐกิจ สังคม การเมือง  ของประเทศต่างๆ ทั้งที่ประสบผลสำเร็จ และที่ประสบกับความล้มเหลว  นำเอานโยบายที่ประสบผลสำเร็จ เช่น นโยบายการพัฒนาชนบท การขจัดความยากจน และการนำสมัยใหม่ มาพัฒนาเศรษฐกิจภาคต่างๆ  ของประเทศจีน มาปรับใช้กับประเทศไทย ในขณะเดียวกัน ก็ต้องดูตัวอย่างของประเทศที่มีนโยบายที่ทำให้เศรษฐกิจ สังคม การเมือง เสื่อมถอย และหลีกเลี่ยงการดำเนินนโยบายในลักษณะเดียวกัน

ตอนต่อไปของบทความชุดนี้ สรุปถึงแนวทางและนโยบายต่างๆ ที่จะทำให้ประเทศไทย หลุดพ้นวงจรชั่วร้ายทางเศรษฐกิจ รวมถึงปัญหา อุปสรรค และความเป็นไปได้ในการดำเนินนโยบายเหล่านั้น