อาหารกับชีวิตคนไทย

อาหารกับชีวิตคนไทย

คนกินข้าว แต่ข้าวกินปุ๋ย ก็เหมือนกับพืชทุกชนิด ที่เจริญเติบโตจากอาหารในดิน เปรียบเหมือนกับคนเรา ที่เจริญเติบโตด้วยอาหาร ถึงแม้กรรมพันธุ์หรือลักษณะของพ่อแม่ก็เป็นส่วนหนึ่ง แต่อาหารและการออกกำลังกาย มีส่วนช่วยปั้นคนให้มีลักษณะที่ดี ถ้ารู้จักกินอาหารถูกส่วน ปัจจุบันนี้ เวลาไปเดินตามชุมนุมชนหรือศูนย์การค้า จะพบเห็นเยาวชน หรือคนหนุ่มสาวตัวสูงๆกันหลายคน เป็นที่น่ายินดี ว่าเดี๋ยวนี้ พวกเราก็สูงใหญ่เหมือนฝรั่งแล้ว

จากการที่เคยไปกินอาหารกับเพื่อนๆ มีเพื่อนหลายคนไม่กินข้าว แต่กินอาหารอย่างอื่น ตัวอย่างเช่นระยะที่ผ่านมา ๒-๓ วันนี้ ที่ไปกินข้าวเที่ยงกันหลายคน เพื่อนคนนึงไม่กินข้าว แต่ตักลูกชิ้นปลาหลายลูกเต็มจาน พร้อมน้ำจิ้มแซบๆ ถามดู ตอบว่าลูกไม่ให้กินข้าวแล้ว ซึ่งเป็นเหตุผลที่น่าฟัง เพราะเด็กสมัยใหม่ ย่อมต้องฉลาดกว่าพ่อแม่ แต่ลูกชิ้นปลาผสมน้ำจิ้มแซบๆ อาจจะทำให้กระเพาะเป็นกรด และถ้าเป็นกรดจัด ก็หมายถึงปวดท้องหรือท้องเสีย อาจจะต้องกินในปริมาณที่จำกัด แม้จะอร่อยก็ตาม

เมื่อก่อนนี้ ที่เคยไปกินอาหารฝรั่งเช่นสเต็กกับฝรั่ง ซึ่งเสริฟชุดแรก ก่อนอาหารหลัก จะเริ่มต้นด้วยซุปและขนมปังปิ้งเป็นอาหารรองท้อง จำได้แม่นยำ เคยมีฝรั่งคุยว่า อาหารทุกมื้อต้องมีขนมปังประกอบ ทั้งนี้ คงมีเหตุผลว่า ขนมปังทำมาจากข้าวสาลี มีส่วนประกอบของแป้งอะมิโลส (amylose) เช่นเดียวกับข้าวเจ้า (ข้าวเหนียว มันฝรั่ง มันเทศ มันสำปะหลัง มี amylopectin คล้ายๆกัน) ซึ่งถ้ากินทุกๆวัน ร่างกายจะผลิตน้ำย่อยอะมีเลส (amylase) มาย่อย น้ำย่อยนี้เอง ทำให้รู้สึกหิว แล้วเมื่อกินอาหารที่มีแป้งอะมีโลสก็จะอิ่ม แต่อย่างไรก็ตาม ถ้าไม่กินสารอาหารพวกนี้มานานๆ ร่างกายก็จะไม่ผลิตน้ำย่อยออกมา เหตุนี้เอง ที่คนอดข้าวเย็นมาหลายๆวัน ไม่ได้รู้สึกหิว

เมื่อสมัยที่เราเริ่มต้นปลูกทานตะวัน ผมได้ไปอบรมเรื่องทานตะวันที่กรุง Novi Sad ประเทศ Serbia ( ตอนไปอบรมยังเป็นประเทศยูโกสลาเวีย) ตั้งแต่ก่อนปลูกและอยู่ไปเรื่อยๆเป็นเวลาราวเกือบ ๗ เดือน พออยู่ไปได้สักครึ่งนึง ท่านเอกอัคราชฑูตจากกรุง Belgrade ได้เดินทางไปเยี่ยมพวกเราคนไทย และเชิญไปรับประทานอาหารที่บ้าน เป็นเรื่องที่น่าดีใจมาก เพราะหลังจากที่กินขนมปังประจำทุกวันมาเป็นเวลานาน แม้ขนมปังของเขาจะทำออกจากเตาร้อนๆ กรอบอร่อย แต่พอไปกินข้าวกับน้ำพริกกะปิ ที่บ้านท่านฑูต ซึ่งในฐานะคนไทยที่มีชีวิตอยู่กับอาหารเหล่านี้ จึงสวาปามซะอิ่มมากๆ ไม่ต้องกินอาหารเย็น เพราะไม่หิว เหตุนี้เอง ข้าวจึงเป็นชีวิตจิตใจของคนไทย ไม่มีอาหารอะไรมาแทนได้ หรือกล่าวอีกนัยหนึ่งว่า ข้าวคือชีวิต

นอกจากข้าวแล้ว ผมปักใจเชื่อว่าคนไทยสมัยใหม่ที่ตัวสูงๆนี้ คงกินนมไข่ และผักผลไม้ ควบคู่กับโปรตีนจากเนื้อสัตว์ อยากจะขอกล่าวเรื่องผักผลไม้ ซึ่งไม่ใช่อาหารหลักที่ทำให้เติบโต เท่ากับเนื้อสัตว์ ไข่ และนม แต่ผมสังเกตเห็นเพื่อนๆและลูกหลานที่ไม่กินผัก ไม่ได้สูงตามที่ควรจะเป็น ผักน่าจะมีสารอาหารที่เป็นประโยชน์ต่อร่างกาย เช่น คะน้ามีแคลเซี่ยม และผักผลไม้แต่ละชนิดก็มีสารแตกต่างกัน มักจะจำไว้ว่า สารอาหารที่มีประโยชน์มากจะอยูที่เปลือกและใบมากกว่ากิ่งก้านและเนื้อผล ข้าวซ้อมมือ หรือรำข้าว มีสารอาหารมากกว่า ในแป้งข้าวขาว ผมยังคิดว่าการกินที่หลากหลาย คงจะได้รับสารอาหารหลายอย่าง เป็นประโยชน์ต่อร่างกาย แต่ไม่ได้แนะนำให้กินแต่เปลือกผักและผลไม้ แค่เสนอความคิดของตัวเองให้อ่านเล่นๆ

ในสมัยนี้ ถ้าเราอยู่บ้าน รู้สึกหิว แต่ขี้เกียจออกไปซื้ออาหาร หรือมีอุปสรรคเกี่ยวกับการเดินทาง ที่เมืองใหญ่ๆเช่นกรุงเทพฯ มีบริการรถจักรยานยนต์รับส่งอาหารตามบ้าน พวกเขามีหลายคณะที่เห็นเดินไปมาตามศูนย์การค้า และแหล่งที่มีร้านอาหารซึ่งมีชื่อเสียง เป็นบริการที่ดีเยี่ยม ทั้งนี้ไม่ทราบว่ามีเฉพาะที่บ้านเราหรือหลายๆประเทศรอบบ้านเราก็มีด้วย ที่หน้าบ้านผม มีบ้าน townhouse เปิดขายหมาล่าทั้งคืน แต่ไม่ได้นั่งที่ร้าน มีจักรยานยนต์มารับอาหารไปส่งบ้านที่สั่ง ตอนที่เปิดขายคึกคักมาก จักรยานยนต์วิ่งทั้งคืน (ตอนนี้เห็นเงียบไป) นอกจากนั้น มีเพื่อนบ้านหนุ่มคนหนึ่ง ไปทำงานกลับมาค่ำๆ เห็นจักรยานยนต์มาส่งอาหารทุกวัน บางครั้งเจ้าตัวยังกลับมาไม่ถึง ก็แขวนไว้ให้ที่ประตูรั้ว ที่นำเรื่องนี้มาเล่า เพราะผมชอบไปเดินเล่นหน้าบ้านตอนกลางคืน อีกเรื่องหนึ่งคิอ ถ้าที่บ้านมีสังสรรค์กับเพื่อนๆ ต้องการสั่งไก่ย่าง ส้มตำ ข้าวเหนียวโทรสั่งที่ร้านเลย ไม่นานจะมีจักรยานยนต์นำส่งมาให้

บางครั้ง เวลาไปกินอาหารตามร้าน และมีใส่กล่องกลับบ้านหลังจากกินอาหารแล้ว ก่อนเดินทาง อาจจะต้องเข้าห้องน้ำขับถ่ายให้เรียบร้อยก่อนเดินทาง เพื่อไม่ต้องกังวลรถติด ซึ่งเมื่อสมัยหนุ่มๆ ต้องอั้นหนักๆหลายครั้ง เพราะเจอรถติดไปไหนไม่ได้ ถ้าจะแยกกันระหว่างอาหารที่กิน กับของเสียที่ถ่ายออกจากร่างกาย เรื่องนี้ ผมจะเอากล่องอาหารไว้ข้างนอกห้องน้ำ จะด้วยวิธีใดก็แล้วแต่ เพื่อความสะบายใจ เมื่อจะกินที่บ้าน แม้ห้องน้ำจะสะอาดยังไง ก็ไม่เอาเข้า

แต่พนักงานรับส่งอาหารที่ศูนย์การค้า ก่อนจะขี่จักรยานยนต์ออกถนนไปทำหน้าที่ อาจจะเข้าห้องน้ำเพื่อบรรเทาสิ่งที่อัดอั้นไว้ก่อน ข้อสำคัญคือถือถุงอาหารที่กำลังจะไปส่งให้ลูกค้าเข้าไปด้วย เรื่องนี้เคยเห็นมาแค่ ๑-๒ ครั้งเท่านั้น ก็ยังคิดสงสัยว่า ทำไมไม่เข้าห้องน้ำให้เรียบร้อยก่อน ที่จะไปรับของจากร้าน ผมอาจจะคิดมากไปก็ได้ แต่ก็ตั้งใจจะไม่สั่งอาหารส่งโดยจักรยานยนต์ ยังไง ไปที่ร้านโดยตรง อย่างน้อยก็ได้พบเห็นผู้คนบ้าง

ขอสรุปสุดท้าย ว่าเนื้อหนังมังสา และการเจริญเติบโต จนกระทั่งเหี่ยวเฉาลงนี้ อาหารมีบทบาทสำคัญมากๆ และอาหารยังเป็นสาเหตุของการป่วยไข้หลายชนิด เช่นเบาหวาน โรคอ้วน ขณะที่เราต้องกินอาหารทุกๆวัน ก็พยายามหาความรู้เพิ่มเติมไปเรื่อยๆว่าอะไรดีหรือไม่ดีต่อร่างกาย แต่สำหรับผม ทั้งๆที่รู้ว่าอะไรดีหรือไม่ดี ก็ยังกินไปเรื่อยๆ อายุขนาดนี้แล้ว จะเป็นอะไรก็ช่างมัน ยังไงตอนนี้ ก็เหลือแต่การกินข้าวอย่างเดียว อย่างอื่นเสื่อมหายหมดแล้วครับ

บู๊ คนเคยหนุ่ม
๒๔ มีค. ๒๕๖๙ กรุงเทพมหานคร