INEWHORIZON

ขอบฟ้าใหม่

เสินเจิน 2026: โต๊ะเจรจาสามขั้ว กับเก้าอี้ที่ว่างลงของเจนเซ่น หวง

shenzhen 2026 negotiation featured

เสินเจิน 2026: โต๊ะเจรจาสามขั้ว กับเก้าอี้ที่ว่างลงของเจนเซ่น หวง

ศาสตราจารย์ พลโท ดร.สมชาย วิรุฬหผล

 ข้อมูล ณ วันที่ 16 พ.ย. 2569 ก่อนการประชุมจริง (APEC เสินเจิน 18-19 พ.ย.)

การประชุมผู้นำ APEC ที่เสินเจินในวันที่18-19 พ.ยนี้ไม่ใช่เวทีเศรษฐกิจภูมิภาคธรรมดา มันคือจุดที่เส้นทางเรื่องสามเส้นมาตัดกัน ได้แก่ การเจรจาการค้าสหรัฐฯ-จีนที่อยู่ในช่วงพักรบ ความพยายามจัดวงสามฝ่ายระหว่างทรัมป์ สี และปูติน และเหตุการณ์ที่ไม่มีใครวางแผนไว้ คือการลาออกของเจนเซ่น หวง จากเอ็นวิเดียเมื่อวันที่ 12 พ.ย. เพียงหกวันก่อนเปิดประชุม

1. ฉากหลัง: การพบครั้งที่สาม ในจังหวะที่ทรัมป์อ่อนแรงลงแต่สีแข็งขึ้น

เสินเจินจะเป็นการพบกันครั้งที่สามของทรัมป์กับสีในปีนี้ ต่อจากการเยือนปักกิ่งเดือนพฤษภาคมและวอชิงตันเดือนกันยายน แต่ผู้สังเกตการณ์ทั้งฝั่งอเมริกันและจีนคาดว่าผลลัพธ์ทวิภาคีที่จับต้องได้จะมีน้อย แต่การพบที่มีเนื้อหามากกว่าถูกมองว่าจะเกิดขึ้นสามสัปดาห์ต่อมาที่ G20 เมืองไมอามี ขณะที่การพักรบทางการค้ามีกำหนดสิ้นสุดวันที่ 10 มกราคม

ปัจจัยที่เปลี่ยนสมการคือผลเลือกตั้งกลางเทอม พรรครีพับลิกันเสียที่นั่งทั้งสองสภา ทำให้ทรัมป์ถูกวิเคราะห์ว่าเข้าสู่สถานะ lame duck ในทางปฏิบัติ ปักกิ่งรู้ว่าข้อตกลงใดที่ทรัมป์ให้ไว้ในเสินเจินอาจถูกสภาคองเกรสชุดใหม่ที่ดีเดโมแครตคุมในเดือนมกราคมทำให้เป็นหมัน บทเรียนเก่าคือปี 2016 ที่โอบามาคุยกับสียาวห้าชั่วโมง แต่ความสัมพันธ์ก็คลี่คลายสู่สงครามการค้าภายใต้ทรัมป์ในเวลาไม่นาน ครั้งนี้คงไม่ต่างยกเว้นสีแข็งขึ้นจากการกระชับอำนาจภายใน

2. โต๊ะสามขั้ว: ทรัมป์ สี ปูติน ต้องการสิ่งต่างกัน

ทรัมป์บอกว่าคาดว่าจะมีการพบกับสีและปูตินร่วมกัน จีนยืนยันว่ากำลังติดต่อกับวอชิงตันและมอสโก และตอนนี้ทั้งสองฝ่ายยืนยันแล้ว ประเด็นสำคัญอยู่ที่วาระของแต่ละฝ่ายซึ่งไม่ตรงกัน

  • ทรัมป์ ต้องการภาพของผู้นำที่ยุติสงครามอิหร่านและเปิดการควบคุมอาวุธนิวเคลียร์สามฝ่าย เพื่อชดเชยภาพลักษณ์หลังพ่ายเลือกตั้ง
  • ปูติน ตามรายงานของ WSJ เสนอใช้เวทีนี้พูดเรื่องยุติสงครามยูเครน ซึ่งเป็นเงื่อนไขที่ผูกกับผลประโยชน์ของรัสเซียโดยตรง
  • สี ได้ประโยชน์สูงสุดจากการเป็นเจ้าบ้านและตัวกลาง Bloomberg ชี้ว่าฉากนี้ให้สีมีบทบาทไกล่เกลี่ยระหว่างทรัมป์กับปูติน โดยไม่ต้องจ่ายอะไรในแฟ้มการค้า

ถ้ามองด้วยกรอบ Hedging ของ Kuik จะเห็นว่าปักกิ่งใช้ “อำนาจในการเป็นผู้จัดโต๊ะ” เป็นเครื่องมือ ใครเป็นผู้กำหนดว่าใครนั่งโต๊ะใดและเมื่อใด ย่อมถือสิทธิ์กำหนดวาระครึ่งหนึ่งแล้ว ส่วนความเงียบที่สีใช้ในการประชุมเดือนพฤษภาคม (Read My Silence) น่าจะถูกใช้อีกครั้ง คือไม่ผูกมัดอะไรในที่สาธารณะ และปล่อยให้อีกฝ่ายเป็นผู้เสนอก่อน

3. เก้าอี้ที่ว่างลง: ผลกระทบจากกรณีเจนเซ่น หวง

หวงลาออกจากทุกตำแหน่งที่เอ็นวิเดียมีผลทันที โดยโคเล็ตต์ เครสส์ รับตำแหน่ง CEO รักษาการ หุ้นร่วงกว่า 12% ในช่วงก่อนตลาดเปิด สาเหตุมาจากรายงานความสัมพันธ์ของเขากับอลิซ หวง อดีตผู้บริหารเมกาสปีด ซึ่งเจ้าหน้าที่สหรัฐฯ สรุปว่าเป็นสายข่าวกรองจีน ปักกิ่งปฏิเสธและเรียกข้อกล่าวหาว่าเป็นการใส่ร้ายจีน ทรัมป์บอกว่าเชื่อคำปฏิเสธของหวงและจะไม่หยิบเรื่องนี้ขึ้นคุยกับสี

ความสำคัญเชิงภูมิรัฐศาสตร์ไม่ได้อยู่ที่เรื่องส่วนตัว แต่อยู่ที่หวงเป็นกลไกหลักของนโยบายชิปที่ผ่อนคลายภายใต้ทรัมป์ เขาล็อบบี้ให้ผ่อนปรนมาตรการของไบเดน เดือนธันวาคม 2568 ทรัมป์อนุมัติขาย H200 โดยรัฐบาลรับส่วนแบ่ง 25% ของรายได้ และเขาเป็นสมาชิกคณะที่ไปปักกิ่งเดือนพฤษภาคม ซึ่งได้ข้อตกลงให้ขายแก่บริษัทจีนที่ได้รับอนุมัติ แม้ก่อนหน้านั้นศุลกากรจีนเคยได้รับคำสั่งไม่ให้ H200 เข้าประเทศ ซึ่งสะท้อนว่าปักกิ่งใช้ชิปเป็นไพ่ต่อรองไม่น้อยกว่าวอชิงตัน

ผลที่ตามมาสำหรับเสินเจินมีสามชั้น

  • ผู้ล็อบบี้หายไป ฝ่ายที่ผลักให้ผ่อนปรนการส่งออกชิปสูญเสียหัวหอก และกลายเป็นภาระทางการเมืองสำหรับทรัมป์ ภาพ “ซีอีโอเปิดทางการทูต” ที่เคยใช้ได้ผลในเดือนพฤษภาคมจะไม่เกิดซ้ำ
  • ความน่าเชื่อถือของข้อผูกพัน อดีตเจ้าหน้าที่กระทรวงพาณิชย์ที่ Semafor ตามอ้างถึงชี้ว่าจีนจะรู้ว่าทรัมป์อาจรักษาคำมั่นไม่ได้ เพราะสภาคองเกรสจะตรวจสอบนโยบายชิปเข้มขึ้นทั้งสองพรรค
  • ไพ่ของจีนไม่ได้อ่อนลง นักวิเคราะห์ประเมินว่าจีนยังต้องการ GPU ของเอ็นวิเดียมาก จึงไม่มีเหตุผลหนีโต๊ะเจรจา แต่ปักกิ่งอาจใช้ข้อกล่าวหาสายลับเป็นเรื่องเล่า (narrative) ว่าสหรัฐฯ ใส่ร้ายจีน เพื่อขอแลกเปลี่ยนในแฟ้มอื่น

4. สามฉากทัศน์ (ข้อเสนอของผู้เขียน)

  • ฉาก A พักรบที่บริหารได้ (น่าจะเป็นไปได้มากที่สุด) ข้อตกลงแคบๆ เรื่องสินค้าเกษตรและชิ้นส่วนเทคโนโลยี ต่ออายุการพักรบ และเลื่อนแฟ้มชิปขั้นสูงไปไมอามี
  • ฉาก B ภาพใหญ่ เนื้อหาบาง แถลงการณ์สามฝ่ายว่าด้วยการควบคุมอาวุธและอิหร่าน ถ้าวงสามฝ่ายเกิดขึ้นจริง ทรัมป์ได้ภาพ สีได้สถานะ แต่ไม่มีกลไกบังคับใช้
  • ฉาก C ชิปช็อก สภาคองเกรสและ BIS ตอบสนองด้วยการคุมเข้ม จีนตอบโต้ด้วยมาตรการแร่หายาก และการพักรบสั่นคลอนก่อนวันที่ 10 ม.ค.

5. นัยต่อไทยและอาเซียน

ข้อสังเกตของผู้เขียนคือ ภายใต้ฉาก A และ B ประเทศอย่างไทยซึ่งอยู่ในกลุ่ม light hedger ยังมีที่ว่างให้ “ไม่เป็นเป้า” (calculated irrelevance) แต่ฉาก C จะกระทบห่วงโซ่อุปทานเซมิคอนดักเตอร์ที่อาเซียนเป็นส่วนหนึ่ง และอาจเพิ่มแรงกดดันให้เลือกข้างในเรื่องการ transshipment ของชิปและวัตถุดิบ สิ่งที่ควรเตรียมคือการประเมินความเสี่ยงของภาคอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์และศูนย์ข้อมูลในประเทศ ก่อนที่ผลจากสภาคองเกรสชุดใหม่จะชัดเจนในเดือนมกราคม

สิ่งที่ต้องจับตา 18-19 พ.ย.

  • ผลจากการประชุมวงสามฝ่ายและใครจะได้อะไร
  • ถ้อยคำเรื่องการพักรบและกำหนดการวันที่ 10 ม.ค.G20
  • ท่าทีของจีนต่อกรณีอลิซ หวง ว่ายังคงปฏิเสธเงียบๆ หรือนำมาใช้เป็นเครื่องต่อรอง
  • ใครอยู่ในคณะผู้แทนภาคธุรกิจของทรัมป์ แทนที่หวง

 

Facebook Comments Box

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องข้อมูลจำเป็นถูกทำเครื่องหมาย *