INEWHORIZON

ขอบฟ้าใหม่

โลกผวาเนทันยาฮู เตรียมก่อสงคราม

netanyahu war poster featured

โลกผวาเนทันยาฮู เตรียมก่อสงคราม

ทหารประชาธิปไตย

เมื่อภัยความมั่นคงอาจกลายเป็นเครื่องมือรักษาอำนาจ

ความตึงเครียดระหว่างอิสราเอลกับอิหร่านไม่ใช่เรื่องใหม่ และไม่อาจอธิบายได้ว่าเป็นเพียงวาทกรรมทางการเมืองของผู้นำอิสราเอลเท่านั้น เพราะอิหร่านมีโครงการนิวเคลียร์ที่ก่อให้เกิดข้อกังวลจริง มีการสะสมยูเรเนียมเสริมสมรรถนะในระดับสูง และมีเครือข่ายอิทธิพลทางทหารในภูมิภาค อย่างไรก็ตาม การมีความเสี่ยงด้านนิวเคลียร์ไม่ได้หมายความว่าอิหร่านมีอาวุธนิวเคลียร์พร้อมใช้งานแล้ว และการประเมินภัยคุกคามก็ไม่ควรถูกนำเสนอราวกับว่าการโจมตีทางทหารเป็นทางเลือกเดียวที่เหลืออยู่

ประเด็นที่ควรจับตาในขณะนี้จึงมีสองชั้นซ้อนกัน ชั้นแรกคือความขัดแย้งเชิงยุทธศาสตร์ระหว่างอิสราเอลกับอิหร่าน ซึ่งมีเหตุผลด้านความมั่นคงรองรับอยู่จริง อีกชั้นหนึ่งคือสถานการณ์การเมืองภายในอิสราเอล โดยเฉพาะอนาคตทางการเมืองของเบนจามิน เนทันยาฮู นายกรัฐมนตรีรักษาการ หลังการเลือกตั้งวันที่ 27 ตุลาคม 2026 ซึ่งไม่มีฝ่ายใดได้เสียงข้างมากเด็ดขาด และประธานาธิบดีได้มอบหมายให้กาดี ไอเซนคอต เป็นผู้จัดตั้งรัฐบาลก่อน [1][2]

1. วิกฤตการจัดตั้งรัฐบาลกับข้อเสนอรัฐบาลเอกภาพ

ผลการเลือกตั้งทำให้การเมืองอิสราเอลเข้าสู่ช่วงต่อรองที่เปราะบาง กลุ่มของไอเซนคอตมีเสียงสนับสนุนในรัฐสภา 48 ที่นั่ง ขณะที่กลุ่มฝ่ายขวาและศาสนาสุดโต่งของเนทันยาฮูมี 53 ที่นั่ง ส่วนพรรคการเมืองอาหรับได้รวม 19 ที่นั่ง แม้ไอเซนคอตจะได้รับมอบหมายให้จัดตั้งรัฐบาล แต่การรวบรวมเสียงให้ถึงเกณฑ์ยังมีอุปสรรค ทั้งความไม่ลงรอยระหว่างพรรคฝ่ายค้านเอง และความเห็นต่างเรื่องการร่วมมือกับพรรคอาหรับหรือพรรคศาสนาสุดโต่ง [1]

เนทันยาฮูจึงเสนอให้จัดตั้งรัฐบาลเอกภาพแห่งชาติ โดยอ้างว่าภัยคุกคามจากอิหร่านและความท้าทายด้านความมั่นคงจำเป็นต้องอาศัยรัฐบาลที่กว้างขวางและมีเอกภาพ(เฉพาะยิว) ล่าสุดเขาย้ำว่ารัฐบาลลักษณะนี้จะสามารถกำจัดภัยคุกคามจากอิหร่านได้ ขณะที่ไอเซนคอตมองว่าข้อเสนอดังกล่าวเป็นกลยุทธ์ทางการเมืองเพื่อรักษาอำนาจ และย้ำว่าเนทันยาฮูเป็นฝ่ายแพ้การเลือกตั้ง [2][3]

คำถามสำคัญจึงไม่ใช่เพียงว่าใครจะได้เป็นนายกรัฐมนตรี แต่คือเหตุใดเนทันยาฮูจึงพยายามผูกประเด็นการจัดตั้งรัฐบาลเข้ากับภัยคุกคามจากอิหร่านอย่างเด่นชัด การเสนอรัฐบาลเอกภาพอาจมีเหตุผลด้านความมั่นคงจริง แต่ในทางการเมืองก็ช่วยเปลี่ยนกรอบการถกเถียงจากคำถามว่าใครควรเป็นผู้นำรัฐบาล ไปเป็นคำถามว่าใครพร้อมจะร่วมรับผิดชอบต่อความมั่นคงของชาติ และใครกำลังทำให้ประเทศแตกแยกในช่วงที่เผชิญภัยคุกคาม

การเสนอให้ทุกฝ่ายร่วมรัฐบาลยังอาจสร้างแรงกดดันต่อไอเซนคอต หากปฏิเสธก็อาจถูกกล่าวหาว่าไม่เห็นความสำคัญของความมั่นคง แต่หากยอมรับก็ต้องเผชิญคำถามเรื่องตำแหน่งผู้นำและเงื่อนไขการแบ่งอำนาจ ซึ่งเป็นอุปสรรคใหญ่ เพราะไอเซนคอตไม่ต้องการให้เนทันยาฮูเป็นนายกรัฐมนตรีต่อไป การเจรจาจึงอาจเป็นทั้งการแสวงหาความร่วมมือและการช่วงชิงความได้เปรียบในการจัดตั้งรัฐบาล [1][3]

2. นายกรัฐมนตรีรักษาการยังมีอำนาจทำสงครามหรือไม่

ประเด็นนี้มีความสำคัญโดยตรง เพราะบางคนอาจเข้าใจว่านายกรัฐมนตรีรักษาการมีอำนาจจำกัดจนไม่สามารถตัดสินใจเรื่องสงครามได้ แต่ตามกฎหมายพื้นฐานของอิสราเอล รัฐบาลชุดเดิมยังคงปฏิบัติหน้าที่ต่อไปจนกว่ารัฐบาลชุดใหม่จะเข้ารับตำแหน่ง ขณะเดียวกัน มาตรา 40 กำหนดว่าการเริ่มสงครามหรือปฏิบัติการทางทหารขนาดใหญ่ที่มีโอกาสสูงมากจนนำไปสู่สงคราม ต้องอาศัยมติของรัฐบาล และรัฐบาลสามารถมอบอำนาจให้คณะรัฐมนตรีด้านความมั่นคงพิจารณาได้ภายใต้เงื่อนไขที่กฎหมายกำหนด [4]

กล่าวอีกอย่างคือ สถานะรักษาการไม่ได้ทำให้เนทันยาฮูหมดอำนาจด้านความมั่นคงโดยอัตโนมัติ แต่ก็ไม่ได้หมายความว่าเขาจะสั่งเปิดสงครามขนาดใหญ่ได้ตามลำพังโดยไม่ต้องผ่านกระบวนการของรัฐบาลหรือคณะรัฐมนตรีด้านความมั่นคง การดำเนินการทางทหารเพื่อป้องกันประเทศหรือรับมือภัยเร่งด่วนยังมีพื้นที่ให้รัฐบาลใช้ดุลพินิจได้ และเส้นแบ่งระหว่างการป้องกันตนเองกับการเริ่มปฏิบัติการที่อาจขยายเป็นสงครามจึงเป็นเรื่องที่ต้องติดตามอย่างใกล้ชิด

ข้อจำกัดของรัฐบาลรักษาการยังมีมิติทางการเมืองและธรรมเนียมปฏิบัติ แม้กฎหมายจะไม่ได้ตัดอำนาจด้านความมั่นคงออกไป แต่การตัดสินใจครั้งใหญ่ในช่วงเปลี่ยนผ่านย่อมถูกตั้งคำถามเรื่องความชอบธรรม ความจำเป็น และความเร่งด่วน โดยเฉพาะหากการตัดสินใจนั้นมีผลผูกพันรัฐบาลชุดใหม่หรืออาจเปลี่ยนทิศทางของประเทศไปอีกนาน [4][5]

3. ภัยคุกคามจากอิหร่าน: ข้อเท็จจริงกับการขยายความทางการเมือง

อิหร่านเป็นประเด็นความมั่นคงที่อิสราเอลไม่อาจมองข้าม โครงการนิวเคลียร์ของอิหร่านมีความก้าวหน้าอย่างมีนัยสำคัญ และรายงานของทบวงการพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศระบุว่า ก่อนการโจมตีโรงงานนิวเคลียร์ในเดือนมิถุนายน 2025 อิหร่านมีปริมาณยูเรเนียมเสริมสมรรถนะถึงระดับ 60 เปอร์เซ็นต์สะสมอยู่จำนวนมาก อีกทั้งการเข้าถึงและตรวจสอบสถานที่บางแห่งของผู้ตรวจสอบระหว่างประเทศมีข้อจำกัด [6]

แต่ต้องแยกขั้นตอนทางเทคนิคออกจากกันอย่างชัดเจน การมียูเรเนียมเสริมสมรรถนะระดับสูงไม่เท่ากับการมีหัวรบนิวเคลียร์ที่พร้อมใช้งาน ยังมีขั้นตอนด้านการออกแบบอาวุธ การทำให้วัสดุอยู่ในรูปแบบที่ใช้กับหัวรบได้ ระบบจุดระเบิด และการพัฒนาให้ติดตั้งกับพาหนะส่งอาวุธได้ การประเมินว่าอิหร่านมีความสามารถเข้าใกล้จุดผลิตวัสดุสำหรับอาวุธ จึงไม่ใช่ข้อสรุปเดียวกับการกล่าวว่าอิหร่านตัดสินใจสร้างระเบิดและพร้อมโจมตีอิสราเอลในเวลาอันใกล้

เนทันยาฮูเตือนเรื่องภัยนิวเคลียร์อิหร่านมาเป็นเวลาหลายทศวรรษ และเคยใช้ภาพของภัยคุกคามที่ใกล้เข้ามาเป็นเหตุผลสนับสนุนมาตรการกดดันและการใช้กำลัง ประเด็นที่ควรตั้งคำถามไม่ใช่ว่าภัยจากอิหร่านมีจริงหรือไม่ แต่เป็นการประเมินระดับความเร่งด่วนว่าอยู่ตรงไหน และเหตุใดคำเตือนจึงมักถูกนำเสนอในลักษณะที่ชวนให้สังคมรู้สึกว่าต้องตัดสินใจทางทหารในทันที

รูปแบบการสื่อสารเช่นนี้มีผลทางการเมือง เพราะเมื่อภัยคุกคามถูกนำเสนอว่าใกล้จะเกิดขึ้น การคัดค้านการใช้กำลังอาจถูกตีความว่าเป็นการประมาทต่อความมั่นคง และการเรียกร้องให้รอข้อมูลเพิ่มเติมอาจถูกกล่าวหาว่าทำให้ประเทศตกอยู่ในอันตราย อย่างไรก็ดี การตั้งข้อสังเกตต่อการใช้วาทกรรมภัยคุกคามไม่ได้หมายความว่าความกังวลด้านนิวเคลียร์ของอิสราเอลเป็นเรื่องแต่ง หากหมายถึงการไม่ยอมให้คำว่า “ภัยคุกคาม” กลายเป็นเหตุผลที่ตรวจสอบไม่ได้สำหรับการตัดสินใจทุกชนิด

4. แรงจูงใจทางการเมือง: อำนาจ คดีความ และการเปลี่ยนวาระสาธารณะ

เนทันยาฮูมีแรงจูงใจทางการเมืองให้รักษาตำแหน่งนายกรัฐมนตรีอย่างชัดเจน เขาเผชิญแรงกดดันจากความล้มเหลวด้านความมั่นคงในเหตุการณ์ 7 ตุลาคม 2023 การวิพากษ์วิจารณ์การจัดการสงครามและตัวประกันโดยเฉพาะการตั้งข้อสงสัยว่าเนทันยาฮูรู้เรื่องการโจมตีล่วงหน้าหรือไม่ทั้งที่มีการเตือนล่วงหน้าจากฝ่ายข่าว นอกจากนี้คดีอาญาที่เกี่ยวข้องกับข้อกล่าวหาเรื่องฉ้อฉล รับสินบน และใช้อำนาจโดยมิชอบ ซึ่งเขาปฏิเสธข้อกล่าวหา  แต่การสูญเสียอำนาจจึงอาจทำให้เขาสูญเสียทั้งอิทธิพลทางการเมืองและความสามารถในการกำหนดจังหวะของปัญหาที่เผชิญอยู่และอาจถูกดำเนินคดีจนติดคุก

ในทางการเมือง ผู้นำที่เผชิญวิกฤตความนิยมอาจได้ประโยชน์จากสถานการณ์ความมั่นคงที่ทำให้สังคมหันกลับมารวมตัวรอบรัฐบาล ภาวะสงครามหรือความตึงเครียดระดับสูงสามารถเปลี่ยนวาระสาธารณะจากการตรวจสอบความรับผิดชอบของรัฐบาล ไปสู่การสนับสนุนกองทัพและการรับมือศัตรูภายนอก อีกทั้งยังทำให้การวิจารณ์ผู้นำในบางช่วงถูกมองว่าไม่เหมาะสมหรือบั่นทอนเอกภาพของชาติ

ผลประโยชน์ดังกล่าวไม่ได้พิสูจน์ว่าเนทันยาฮูต้องการสงครามเพื่อเอาตัวรอด แต่ทำให้การใช้วิกฤตความมั่นคงเป็นเครื่องมือทางการเมืองเป็นสมมติฐานที่มีน้ำหนักมากพอที่จะต้องนำมาพิจารณา โดยเฉพาะเมื่อเขาเชื่อมข้อเสนอรัฐบาลเอกภาพเข้ากับการกำจัดภัยอิหร่าน และพยายามวางตนเองเป็นผู้นำที่มีประสบการณ์ด้านความมั่นคงมากกว่าคู่แข่ง

ต้องพิจารณาด้วยว่าแรงจูงใจทางการเมืองไม่ได้มีเพียงเรื่องคดีความหรือการรักษาเก้าอี้เท่านั้น เนทันยาฮูอาจเชื่ออย่างจริงใจว่าอิหร่านเป็นภัยคุกคามเชิงยุทธศาสตร์ที่ต้องจัดการ และเห็นว่าการใช้กำลังเป็นทางเลือกที่จำเป็น ความเชื่อด้านความมั่นคงกับผลประโยชน์ทางการเมืองสามารถดำรงอยู่พร้อมกันได้ ผู้นำคนหนึ่งอาจเชื่อว่าตนกำลังปกป้องประเทศ ขณะเดียวกันก็รับรู้ว่าการตัดสินใจนั้นช่วยรักษาอำนาจของตนด้วย

5. บทเรียนจากเหตุการณ์ 7 ตุลาคม: ความล้มเหลวที่ยังทิ้งคำถาม

เหตุการณ์โจมตีของฮามาสเมื่อวันที่ 7 ตุลาคม 2023 เป็นจุดเปลี่ยนสำคัญที่ทำให้ความน่าเชื่อถือด้านความมั่นคงของรัฐบาลเนทันยาฮูถูกตั้งคำถาม การสอบสวนของกองทัพอิสราเอลพบสัญญาณผิดปกติหลายประการก่อนการโจมตี แต่การประเมินของหน่วยงานต่าง ๆ ยังเชื่อว่าฮามาสไม่น่าจะเปิดปฏิบัติการขนาดใหญ่ในเวลานั้น จึงอาจเป็นความล้มเหลวของการวิเคราะห์ข่าวกรอง การประเมินเจตนาของฝ่ายตรงข้าม และการตัดสินใจในสายบังคับบัญชาก็เป็นได้ [7]

ต่อมา สำนักงานนายกรัฐมนตรีอิสราเอลยอมรับว่าเจ้าหน้าที่ข่าวกรองในสำนักงานได้รับบันทึกเกี่ยวกับกิจกรรมที่น่าสงสัยของฮามาสก่อนการโจมตีประมาณสามชั่วโมง แต่ข้อมูลไม่ได้ถูกส่งต่อถึงนายกรัฐมนตรีในเวลานั้น โดยสำนักงานนายกรัฐมนตรีชี้แจงว่าเอกสารไม่ได้ระบุว่าเป็นเหตุฉุกเฉิน ขณะที่อดีตเลขานุการทหารของนายกรัฐมนตรีให้ข้อมูลในปี 2026 ว่าข่าวสารที่ได้รับในคืนนั้นมีสัญญาณที่น่าสงสัยปะปนกับคำประเมินว่าไม่มีความเร่งด่วน [8][9]

ข้อเท็จจริงเหล่านี้ทำให้เกิดคำถามต่อความรับผิดชอบของรัฐบาลและระบบความมั่นคง แต่ยังไม่เพียงพอที่จะสรุปว่าเนทันยาฮูรู้ล่วงหน้าและจงใจปล่อยให้การโจมตีเกิดขึ้น หรือมีแผนใช้เหตุการณ์ดังกล่าวเพื่อเปิดสงคราม ข้อสรุปที่มีน้ำหนักมากกว่าคือมีความล้มเหลวเชิงระบบและปัญหาการส่งต่อข้อมูลจริง ขณะที่คำถามว่าผู้นำระดับสูงได้รับข้อมูลเพียงใดและรับผิดชอบทางการเมืองอย่างไรยังเป็นเรื่องที่ต้องตรวจสอบ

อย่างไรก็ตาม เหตุการณ์ 7 ตุลาคมมีความสำคัญต่อการประเมินพฤติกรรมปัจจุบัน เพราะเนทันยาฮูมีแรงจูงใจที่จะไม่ให้ประเด็นความรับผิดชอบดังกล่าวกลับมาเป็นศูนย์กลางของการเมือง การยกระดับภัยคุกคามจากอิหร่านอาจทำให้สังคมและสื่อหันไปสนใจศัตรูภายนอกมากขึ้น นี่เป็นข้ออนุมานทางการเมืองที่สมเหตุสมผล แม้จะไม่ใช่หลักฐานว่าเขาจงใจสร้างสถานการณ์ขึ้นมา

6. เนทันยาฮูอาจใช้ช่องทางใดในการยกระดับความขัดแย้ง

หากประเมินจากแรงจูงใจ โอกาส และข้อจำกัดทางกฎหมาย มีหลายเส้นทางที่อาจทำให้ความขัดแย้งขยายตัวได้ โดยไม่จำเป็นต้องเริ่มจากการประกาศสงครามอย่างเป็นทางการ

เส้นทางแรก คือเกิดการโจมตีจากอิหร่านหรือกลุ่มพันธมิตรจริง ไม่ว่าจะเป็นการยิงขีปนาวุธ โดรน หรือการโจมตีเป้าหมายสำคัญ หากเกิดความเสียหายรุนแรง รัฐบาลอิสราเอลย่อมมีเหตุผลด้านการป้องกันตนเองและได้รับแรงสนับสนุนภายในประเทศมากขึ้น แม้คำถามเรื่องขอบเขตและความได้สัดส่วนของการตอบโต้จะยังคงอยู่

เส้นทางที่สอง คือการใช้ข้อมูลข่าวกรองเกี่ยวกับภัยคุกคามที่กำลังจะเกิดขึ้นเป็นเหตุผลเร่งด่วนในการโจมตีล่วงหน้า การประเมินภัยคุกคามลักษณะนี้มีความซับซ้อน เพราะข้อมูลข่าวกรองมักมีระดับความเชื่อมั่นไม่เท่ากัน และรัฐบาลเป็นผู้เลือกว่าจะตีความความเสี่ยงอย่างไร หากมีการนำเสนอข้อมูลด้านเดียวหรือขยายความเร่งด่วนเกินกว่าที่หลักฐานรองรับ การตัดสินใจทางทหารก็อาจเกิดขึ้นก่อนที่รัฐบาลชุดใหม่จะเข้ารับตำแหน่ง

เส้นทางที่สาม คือเกิดเหตุปะทะหรือเหตุการณ์ที่ทำให้เกิดการตอบโต้เป็นทอด ๆ จนสถานการณ์หลุดจากการควบคุม การยั่วยุหรือการคำนวณผิดพลาดอาจทำให้แต่ละฝ่ายเชื่อว่าตนกำลังตอบโต้เพื่อป้องกันตัวเอง ทั้งที่ผลรวมกลับนำไปสู่สงครามที่ไม่มีฝ่ายใดต้องการในตอนแรก

ส่วนสมมติฐานที่รุนแรงที่สุด คือผู้นำจงใจสร้างหรือยั่วยุให้เกิดเหตุโจมตีจากอีกฝ่าย เพื่อให้มีเหตุผลทางการเมืองในการตอบโต้และรวมประเทศไว้หลังรัฐบาล สมมติฐานนี้ไม่ควรถูกตัดทิ้งจากการวิเคราะห์ความเสี่ยง แต่ก็ไม่ควรถูกยกระดับเป็นข้อเท็จจริงโดยไม่มีหลักฐานเฉพาะ สิ่งที่ควรทำคือเฝ้าดูพฤติกรรมและสัญญาณ เช่น การยกระดับคำเตือนอย่างฉับพลัน การปิดกั้นข้อมูลที่ไม่สอดคล้อง การเร่งตัดสินใจในช่วงเปลี่ยนผ่าน และการสร้างกรอบว่าผู้คัดค้านการโจมตีเป็นผู้ไม่รักชาติ เรื่องอย่างนี้ถ้าดูจากดีเอ็นเอของเนทันยาฮู เขามีทักษะสูง

7. ประเมินความเป็นไปได้อย่างไร

หากใช้กรอบวิเคราะห์เชิงความน่าจะเป็น โดยไม่ยึดมาตรฐานการพิสูจน์แบบศาล สามารถจัดระดับข้อสังเกตได้ดังนี้

ประเด็นประเมิน น้ำหนักเบื้องต้น เหตุผล
เนทันยาฮูต้องการรักษาอำนาจและบทบาททางการเมือง มีน้ำหนักสูง สถานะรัฐบาลรักษาการ การต่อรองจัดตั้งรัฐบาล และแรงกดดันจากความรับผิดชอบทางการเมือง
ใช้ภัยอิหร่านสร้างเอกภาพและเพิ่มแรงกดดันต่อคู่แข่ง มีความเป็นไปได้สูง คำกล่าวสาธารณะของเนทันยาฮูเชื่อมรัฐบาลเอกภาพกับการกำจัดภัยอิหร่านโดยตรง
ใช้วิกฤตอิหร่านเป็นโอกาสเปิดปฏิบัติการทางทหาร เป็นความเสี่ยงที่ต้องจับตาแต่ก็มีความเป็นไปได้สูง มีทั้งแรงจูงใจทางการเมือง ช่องทางการตัดสินใจ และความขัดแย้งเชิงยุทธศาสตร์ที่ดำรงอยู่จริง
จงใจยั่วยุให้อิหร่านโจมตีก่อน เป็นไปได้แต่หลักฐานจำกัด เป็นสมมติฐานที่สอดคล้องกับตรรกะทางการเมืองบางส่วน แต่ยังไม่มีหลักฐานเฉพาะเพียงพอให้สรุป

การประเมินนี้ไม่ใช่การคำนวณตัวเลขความน่าจะเป็นอย่างแม่นยำ แต่เป็นการจัดลำดับน้ำหนักของสมมติฐานจากข้อมูลที่มีอยู่ในขณะนี้ จุดที่มีน้ำหนักมากที่สุดคือเนทันยาฮูมีแรงจูงใจที่จะรักษาอำนาจและใช้ประเด็นความมั่นคงสร้างความชอบธรรมทางการเมือง จุดที่ต้องเฝ้าระวังคือการใช้วิกฤตอิหร่านเป็นเหตุผลเร่งด่วนในการดำเนินการทางทหาร ส่วนข้อกล่าวหาว่าจงใจสร้างเหตุให้อิหร่านโจมตีก่อนยังเป็นสมมติฐานที่มีความเสี่ยงต่อการคาดเดาเกินข้อมูล

8. สัญญาณที่ควรจับตาในระยะใกล้

ประการแรก ต้องดูว่าการเจรจาจัดตั้งรัฐบาลของไอเซนคอตเดินหน้าไปในทิศทางใด หากเนทันยาฮูไม่สามารถกลับเข้าสู่อำนาจผ่านรัฐบาลเอกภาพ และเห็นว่าคู่แข่งกำลังรวบรวมเสียงได้สำเร็จ แรงจูงใจในการใช้ประเด็นความมั่นคงกดดันการเมืองอาจเพิ่มขึ้น

ประการที่สอง ต้องติดตามการเปลี่ยนแปลงของถ้อยแถลงด้านอิหร่าน โดยเฉพาะการเปลี่ยนจากคำเตือนเชิงยุทธศาสตร์ทั่วไปไปสู่การระบุว่ามีภัยคุกคามเฉพาะหน้าและต้องลงมือทันที รวมถึงดูว่าข้อมูลดังกล่าวได้รับการยืนยันจากหน่วยข่าวกรองหลายฝ่ายหรือไม่ และมีการเปิดเผยข้อมูลที่หักล้างได้มากน้อยเพียงใด

ประการที่สาม ต้องสังเกตการเคลื่อนไหวทางทหารที่ผิดปกติ เช่น การระดมกำลัง การเตรียมระบบป้องกันภัย การประสานงานกับสหรัฐฯ และการเตรียมความพร้อมของแนวรบหลายด้าน อย่างไรก็ตาม การเตรียมพร้อมทางทหารเพียงอย่างเดียวไม่ได้พิสูจน์ว่าจะมีการโจมตี เพราะอาจเป็นมาตรการป้องปรามหรือป้องกันการโจมตีจากอีกฝ่าย

ประการที่สี่ ต้องติดตามท่าทีของสหรัฐฯ เพราะอิสราเอลไม่สามารถมองข้ามผลกระทบจากการตัดสินใจของวอชิงตันได้ หากรัฐบาลสหรัฐฯ ไม่ต้องการเปิดแนวรบใหม่หรือกังวลผลกระทบต่อราคาพลังงานและเสถียรภาพภูมิภาค การตัดสินใจของอิสราเอลย่อมมีต้นทุนสูงขึ้น แต่หากเกิดการโจมตีที่ทำให้สหรัฐฯ ต้องเข้ามามีบทบาทโดยตรง สถานการณ์ก็อาจเปลี่ยนไปอย่างรวดเร็ว

บทสรุป: อย่ารอให้เกิดสงครามจึงค่อยตั้งคำถาม

การวิเคราะห์เนทันยาฮูในเวลานี้ต้องมองทั้งสองด้านพร้อมกัน อิหร่านเป็นภัยความมั่นคงที่มีมิติจริง ไม่ใช่เรื่องที่ถูกสร้างขึ้นทั้งหมด แต่อีกด้านหนึ่ง เนทันยาฮูกำลังเผชิญแรงกดดันทางการเมืองอย่างหนัก และมีแรงจูงใจที่จะรักษาบทบาทของตนในช่วงเปลี่ยนผ่านรัฐบาล การเชื่อมภัยอิหร่านเข้ากับข้อเสนอรัฐบาลเอกภาพจึงมีความหมายทางการเมืองมากกว่าการพูดถึงความมั่นคงตามปกติ

ข้อสรุปที่สมเหตุสมผลในขณะนี้ไม่ใช่การกล่าวหาว่าเนทันยาฮูวางแผนสร้างสงครามเพื่อรักษาอำนาจ แต่คือการยอมรับว่ามีความเป็นไปได้ที่เขาจะใช้ความตึงเครียดกับอิหร่านเป็นเครื่องมือเพิ่มอำนาจต่อรอง ชะลอการเปลี่ยนผ่านทางการเมือง หรือสร้างเหตุผลรองรับปฏิบัติการทางทหารครั้งใหม่ หากสถานการณ์เปิดช่องให้ทำเช่นนั้น

ในทางกลับกัน หากเกิดการโจมตีจากอิหร่านหรือกลุ่มพันธมิตรจริง ก็อาจทำให้เนทันยาฮูได้รับแรงสนับสนุนทางการเมืองเพิ่มขึ้นโดยไม่จำเป็นต้องเป็นผู้สร้างเหตุการณ์นั้นเอง สิ่งที่นักวิเคราะห์ควรพิจารณาจึงไม่ใช่เพียงว่าใครเป็นผู้เริ่มยิงก่อน แต่ต้องดูว่าใครมีแรงจูงใจ ใครมีโอกาส ใครได้ประโยชน์ และใครพยายามกำหนดกรอบการรับรู้ของสังคมหลังเกิดเหตุ

ท้ายที่สุด การประเมินความเสี่ยงไม่จำเป็นต้องรอจนมีหลักฐานระดับศาลจึงจะเริ่มต้นได้ เราสามารถตั้งสมมติฐานและจัดลำดับความเป็นไปได้ล่วงหน้าได้ ตราบใดที่แยกข้อเท็จจริงออกจากข้ออนุมาน และไม่เปลี่ยนความสงสัยให้กลายเป็นข้อกล่าวหาที่ฟันธงแล้ว ในสถานการณ์ที่รัฐบาลรักษาการยังมีอำนาจตัดสินใจด้านความมั่นคง ขณะที่การจัดตั้งรัฐบาลใหม่ยังไม่แน่นอน สิ่งที่ควรระวังที่สุดอาจไม่ใช่เพียงความเสี่ยงที่อิหร่านจะโจมตีอิสราเอล แต่รวมถึงความเสี่ยงที่การเมืองภายในอิสราเอลจะทำให้การตัดสินใจด้านความมั่นคงมีความเร่งด่วนและแข็งกร้าวเกินกว่าความจำเป็น ที่น่ากังวลใจคือมีตัวชี้วัดบางตัวที่ชี้ไปในทางร้ายนั่นคือการสั่งเตรียมกำลังรบ และการส่งหัวหน้ามอทสาดไปสหรัฐฯในยามนี้

 

 

แหล่งข้อมูลประกอบการวิเคราะห์

[1] Reuters, “Netanyahu rival Eisenkot seeks ‘wide’ government but path to power uncertain,” 8 November 2026.

[2] Al Jazeera, “Can Netanyahu and Eisenkot form a ‘unity’ government in Israel?”, 15 November 2026.

[3] Al Jazeera, “Netanyahu says only a unity government can guarantee Israel’s security,” 14 November 2026.

[4] Knesset, Basic-Law: The Government, Sections 30 and 40.

[5] The Jerusalem Post, “Benjamin Netanyahu can still take Israel to war, but his caretaker gov’t has limits,” November 2026.

[6] International Atomic Energy Agency, report on verification and monitoring in Iran, 2026; including the status of uranium enriched to 60% before the June 2025 attacks.

[7] The Times of Israel, “IDF identified but ignored 5 warning signs of Hamas attack on eve of Oct. 7, its probe shows,” 27 February 2025.

[8] The Times of Israel, “Netanyahu’s office admits staff didn’t pass on alert hours before Oct. 7 attack,” 2 March 2025.

[9] The Times of Israel, “Netanyahu’s ex-military secretary lays out intel received in hours before Oct. 7 attacks, and when he woke the PM,” 8 October 2026.

Facebook Comments Box

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องข้อมูลจำเป็นถูกทำเครื่องหมาย *