การควบรวมกิจการผู้ให้บริการอินเตอร์ผู้บริโภคได้อะไร

การควบรวมกิจการผู้ให้บริการอินเตอร์ผู้บริโภคได้อะไร

(สำรวจความคิดเห็นของผู้ใช้อินเตอร์เน็ตเกี่ยวกับการควบรวมกิจการ

ช่วง กรกฏาคม-สิงหาคม 2565)

ญาณภัทร แสงชาติ และ ธันย์พัทธ์ ใคร้วานิช

เศรษฐกิจดิจิทัล คณะเศรษฐศาสตร์

มหาวิทยาลัยรังสิต

การระบาดของ COVID-19 และ มาตรการของรัฐในการควบคุม COVID-19  เช่น มาตราการ Work from Home หรือ ทำงานที่บ้าน ส่งผลให้มีเพิ่มการใช้อุปกรณ์สื่อสารและบริการโทรคมนาคม ดังนั้น ในปี พ.ศ. 2563 แม้ว่าธุรกิจจะได้รับผลกระทบจากวิกฤติการณ์ในครั้งนี้ โดยเฉพาะในอุตสาหกรรมการท่องเที่ยว ประสบการลดลงอย่างมากในการจ้างงานหรือรายได้ ผลกระทบต่อ ตลาดการสื่อสารไม่รุนแรงเท่าธุรกิจอื่นโดยตรง ที่เกี่ยวข้องกับอุตสาหกรรมการท่องเที่ยว ดังนั้นตลาดโทรคมนาคมไทยในปี พ.ศ. 2563 จะมีมูลค่าประมาณ 630,250 พันล้านบาท ซึ่งเพิ่มขึ้น 0.5% จากปี พ.ศ. 2562 ผลกระทบจาก COVID-19 ส่งผลให้อัตราการเข้าถึงอินเทอร์เน็ตอย่างต่อเนื่อง นอกจากนี้การใช้ช่องทางออนไลน์ในการลงทะเบียนสำหรับวัคซีนเพิ่มความจำเป็นในการสื่อสารออนไลน์ ดังนั้นตลาดโทรคมนาคมในประเทศไทยจะเติบโตไปในทิศทางที่ดี โดยมีมูลค่าประมาณ 638,338 ล้านบาท ในปี พ.ส. 2564 ซึ่งเพิ่มขึ้น 1.3% จากปี พ.ศ. 2563

ในปัจจุบัน มีการเปลี่ยนแปลงอย่างมากในภูมิทัศน์ของอุตสาหกรรมโทรคมนาคมทั่วโลก การควบรวมกิจการ (Merger and Acquisition: M&A) ระหว่างบริษัทโทรคมนาคมเกิดขึ้นในหลายประเทศ รวมทั้งในประเทศไทย โดยส่วนหนึ่งได้แรงหนุนจากการแข่งขันที่รุนแรงในภาคส่วนนี้ เมื่อวันที่ 14 มกราคม 2563 ครม. มีมติเห็นชอบควบรวมกิจการระหว่าง บมจ. ทีโอที (TOT) กับ บมจ.กสท โทรคมนาคม (CAT) เป็น บริษัท โทรคมนาคมแห่งชาติ จำกัด (มหาชน) หรือ National Telecom Public Company Limited (NT) เพื่อเป็นการลดความซ้ำซ้อนการลงทุนของภาครัฐ และเพิ่มประสิทธิภาพของการดำเนินงาน โดยมีการจดทะเบียนอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 7 มกราคม 2564 นอกจากนี้ ธุรกิจโทรคมนาคมของไทยอาจกำลังอยู่ระหว่างการเปลี่ยนครั้งใหญ่ เมื่อ TRUE และ DTAC เตรียมจับมือเดินหน้าควบรวมกิจการ เช่นเดียวกับ AIS ที่ประกาศเข้าซื้อ 3BB ข่าวการควบรวมระหว่างบริษัท ทรู คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) หรือ TRUE กับบริษัท โทเทิ่ล แอ็คเซ็ส คอมมูนิเคชั่น จำกัด (มหาชน) หรือ DTAC เป็นข่าวใหญ่ที่สุดข่าวหนึ่งในปีนี้ เพราะนอกจากจะมีผลกระทบด้านการเงินการลงทุนแล้ว ยังจะมีผลกระทบมหาศาลต่อผู้บริโภคและธุรกิจต่าง ๆ ที่ใช้บริการโทรคมนาคม รวมทั้งธุรกิจด้านฟินซัพพลายเออร์ ผู้ค้าปลีก-ค้าส่งโทรศัพท์มือถือและคอมพิวเตอร์ ตลอดจนบริการต่าง ๆ ที่ต้องอาศัยเครือข่ายของโครงสร้างพื้นฐานด้านโทรคมนาคม

บทความวิจัยของ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความคิดเห็นของผู้ใช้เกี่ยวกับการควบรวมผู้ให้บริการอินเทอร์เน็ตในประเทศไทย ตลอดจนระดับทัศนคติของผู้ใช้บริการต่อการควบรวมกิจการของผู้ให้บริการอินเทอร์เน็ตในประเทศไทย การควบรวมกิจการผู้ให้บริการอินเทอร์เน็ตในประเทศไทย ได้แก่ การควบรวมกิจการของ CAT และ TOT เพื่อจัดตั้ง NT การควบรวมกิจการระหว่าง True และ DTAC และการควบรวมกิจการระหว่าง AIS และ 3BB ประเด็นหลักในการศึกษาคือ ราคาบริการ คุณภาพการบริการ ความมั่นคงของธุรกิจหลังการควบรวมกิจการ และความคิดเห็นของผู้ใช้ต่อการผูกขาดทางธุรกิจ ในการศึกษานี้ ใช้แนวทางเชิงปริมาณ (Quantitative Research) แบบสอบถามออนไลน์ถูกใช้เป็นเครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูล จำนวน 1200 ตัวอย่างจากผู้ใช้บริการอินเตอร์เน็ตทั่วประเทศ ข้อมูลนี้เป็นการสรุปประเด็นที่เกี่ยวกับผู้ใช้บริการที่อาจได้รับผลกระทบต่อการควบรวมกิจการของผู้ให้บริการทั้งแบบ Fixed Broadband และ Mobile Broadband เท่านั้น ส่วนรายละเอียดการศึกษาตัวแปรอื่นๆที่อาจเกี่ยวข้องยังไม่สามารถเผยแพร่ได้เนื่องจากอยู่ในระหว่างการสอบทานเพื่อตีพิมพ์ในวารสารนานาชาติต่อไป

ค่าเฉลี่ย (Mean) and ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (Standard Deviation: SD) ความคิดเห็นของผู้ใช้อินเทอร์เน็ต สู่การควบรวมผู้ให้บริการอินเทอร์เน็ตในประเทศไทย

ความคิดเห็นของผู้ใช้บริการเกี่ยวกับการควบรวมผู้ให้บริการอินเทอร์เน็ตในประเทศไทย โดยคำนึงถึงด้านราคาบริการ คุณภาพการบริการ ความมั่นคงทางธุรกิจหลังการควบรวมกิจการ ระดับความเห็นของผู้ใช้บริการ อินเตอร์เน็ต ต่อการควบรวมกิจการของผู้ให้บริการ พบว่า การควบรวมกิจการของ บมจ.โทรคมนาคมแห่งชาติ NT มีค่าเฉลี่ยเห็นด้วยมากที่สุดเท่ากับ 3.6762 ลำดับที่สอง การควบรวมกิจการของ AIS และ 3BB มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 3.6350 ลำดับสุดท้าย การควบรวมกิจการของ True และ Dtac มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 3.4229 ซึ่งเห็นด้วยน้อยที่สุด ทั้งนี้ผู้ใช้บริการมองว่า CAT และ TOT เป็นรัฐวิสาหกิจ การควบรวมก่อให้เกิดผู้ดีมากกว่าการลงทุนไม่ซ้ำซ้อน แต่หากเป็นการควบรวมกิจการระหว่างเอกชนด้วยกันเอง อย่างกรณีของ AIS และ 3BB กับ การควบรวมกิจการของ True และ Dtac ทำให้เกิดการผู้ขาดได้ เนื่องจากผู้บริโภคมีความกังวลเกี่ยวกับคุณภาพของบริการและราคาการใช้บริการหลังจากการควบรวมกิจการของบริษัทโทรคมนาคม ดังนั้น ผู้ดูแลระบบและหน่วยงานกำกับดูแลควรมีข้อกำหนดในการควบรวมกิจการ เพื่อให้แน่ใจว่าการควบรวมกิจการจะไม่ส่งผลเสียต่อผู้บริโภคในอนาคต