ประเมินสถานการณ์โลกข้ามปี

สบาย สบาย สไตล์เกษม

เกษม อัชฌาสัย

ประเมินสถานการณ์โลกข้ามปี

ข่าวข้ามปีระดับโลก อันดับแรกก็ต้องได้แก่สงครามกาซา ที่เริ่มมาตั้งแต่วันที่ ๗ ตุลาคม ๒๕๖๖ ครับ

ขณะนี้การสู้รบยังไม่สิ้นสุด ไม่มีการตกลงหยุดยิง หรือหย่าศึก

ซึ่งในแง่สถานการณ์สู้รบนั้น:

-กองกำลังป้องกัน”ไอดีเอฟ”ยังคงโจมตีถล่มเป้าในพื้นที่ซึ่งสงสัยว่าจะเป็นที่หลบซ่อนในฉนวนกาซา มีผู้เสียชีวิตไปรวมราว ๒๒,๐๐๐ ราย ในขณะที่ยอดเสียชีวิตของฝ่ายอิสราเอลอยู่ที่ ๑,๒๐๐ ราย นับแต่การบุกโจมตีของ”ฮามาส”ครั้งแรกและตัวประกันที่”ฮามาส”ยังกักตัวอยู่มีกว่า ๑๐๐ ราย หลังจากหยุดยิงชั่วคราวปล่อยประกันไปครั้งแรกกว่า ๑๐๐ ราย

ทหารอิสราเอลเสียชีวิตกว่า ๕๐๐ ราย ไม่มีตัวเลขแน่ชัดว่ากองกำลัง”ฮามาส”เสียชีวิตเท่าไรแน่ แต่ก็มีบางรายงานระบุว่าถูกสังหารไปราว ๘,๕๐๐ นายด้วยกัน

ในแง่สถานะความเป็นอยู่ของชาวกาซา :

-เวลานี้ชาวกาซากว่าสองล้านยังคงตกอยู่ในความยากลำบากด้วยขาดแคลนปัจจัยหลักในการดำรงชีพ เช่นในด้านที่อยู่อาศัย เพราะบ้านเรือนถูกทำลายจากการโจมตีด้วยการทิ้งระเบิดและปืนใหญ่ ต้องกลายเป็นคนเร่ร่อน

เกิดขาดแคลนอาหารการกินและยาและการรักษาอย่างหนัก ขาดแคลนน้ำและเชื้อเพลิง จนน่าเกรงว่าจะเกิดโรคระบาดร้ายแรงขึ้นมา ท่ามกลางอากาศอันแปรปรวนมีทั้งฝนและความหนาวเย็น

สงครามกาซาคราวนี้ฝ่ายอิสราเองแถลงว่าจะลากยาวไปจนสิ้นปี ๒๕๖๗ และมีทีท่าจะยึดครองกาซาและอพยพชาวกาซาไปอยูที่อื่น แต่สหรัฐอเมริกาและสหราชอาณาจักรแสดงท่าทีล่าสุดไม่เห็นด้วย ในขณะที่การสู้รบในเวลสต์แบงก์ เปิดทางให้ชาวอิสราเอลครอบครองถิ่นที่อยู่ของชาวปาเลสไตน์เพิ่มขึ้นและเหตุการณ์เช่นนี้ ยังคงเดินหน้าต่อไป

สงครามกาซา จะจบลงอย่างไร จึงไม่มีใครสามารถคาดการณ์ได้ครับ

ข่าวข้ามปีอันดับที่ ๒ ก็คือสงครามยูเครน ซึ่งยังจะยืดเยื้อต่อไป พอจะสรุปได้ดังนี้ :-

สงครามยูเครนที่เกิดขึ้นตั้งแต่เดือนมิถุนายน ๒๕๖๕ จากความพยายามผนวกดินแดนยูเครนของรัสเซียโดยส่งกองกำลังนับแสนรุกเข้าไปนั้นสามารถยึดพื้นที่ภาคตะวันออกของยูเครน ไว้ได้ราว ๒๐ เปอร์เซ็นต์ครับ

แต่ยูเครนด้วยการสนับสนุนของชาติตะวันตกก็พยายามต่อต้านและตีโต้อย่างเต็มความสามารถหมายยึดพื้นที่คืน แต่ไม่คืบหน้าเท่าไร

สงครามนี้ ส่งผลให้ยูเครนเสียชีวิตพลเรือนไปหลายหมื่นคน และสูญเสียทหารหลายแสนคน

จนต้องประกาศว่า จะเพิ่มทหารอีกราวห้าแสนคนเมื่อไม่กี่วันมานี้และก็ยังไม่รู้แน่ชัดว่าความเสียหายที่เกิดขึ้นกับทรัพย์สินของยูเครนนั้นเท่าไรแน่

เมื่อเดือนธันวาคม ๒๕๖๕ ข้อมูลของ OHCHR ระบุว่าพลเรือนที่บาดเจ็บและล้มตายอยู่ที่ ๑๗,๕๙๕ รายตั้งแต่เดือนกุมภาพันธุ์ ๒๕๖๕ แบ่งเป็นตาย ๖,๘๒๖ ราย บาดเจ็บ ๑๐,๗๖๙ ราย ทั้งนี้เฉพาะในแคว้น”โดเนสก์”และ”ลูฮานสก์”

ตัวเลขที่ว่านี้ ได้มาด้วยความยากลำบาก ไม่สามารถประเมินได้ทั้งหมด เพราะส่วนหนึ่งเกิดจากการโฆษณาชวนเชื่อของทั้งยูเครนและรัสเซีย ที่มักแจ้งไว้เกินจริง คือมากไปบ้างหรือน้อยไปบ้าง

ที่สำคัญไม่ครอบคลุมช่วงเวลาทั้งหมดที่เกิดสงครามและในพื้นที่ทั้งหมด

สงครามยูเครนในปีนี้จะเปลี่ยนแปรไปอย่างไร ฝ่ายไหนจะชนะหรือพ่ายแพ้ หรือจะมีการเจรจาตกลงกันอย่างไร หรือไม่ อาจประเมินได้ชัดๆ ในตอนนี้ครับ

แต่ที่แน่ๆ ก็คือ ทั้งสงครามกาซาและสงครามยูเครนส่งผลกระทบต่อโลกกว้างขวางมาก ในแง่เศรษฐกิจที่มีแต่จะซวดเซมากขึ้น ชาวโลกลำบากมากขึ้น ทั้งในด้านความมั่นคงด้านอาหารและความมั่นคงด้านเชื้อเพลิง

ข่าวคราวที่จะต้องประเมินอีกด้านหนึ่งว่าด้วยสถานการณ์โลกก็คือภาวะเศรษฐกิจโลกโดยรวม ครับ :

-สามปีก่อนหน้านี้ โลกทั้งใบตกอยู่ในภาวะถดถอยทางเศรษฐกิจไปแล้ว เนื่องจากโรคระบาด “โควิด 19” จากนั้นก็ถูกซ้ำเติมด้วยสงครามยูเครน ตามมาด้วยสงครามกาซา

ทำให้ชาติอภิมหาอำนาทางเศรษฐกิจ เช่นสหรัฐอเมริกา สหภาพยุโรปและจีนเกิดอาการซวดเซทางเศรษฐกิจต่อเนื่องตามกันมา ชนิดที่ไม่สามารถหลีกเลี่ยงได้

สงครามการค้าระหว่างจีนกับสหรัฐที่มีมาก่อนหน้า นับตั้งแต่ประธานาธิบดี”โดนัลด์ ทรัมพ์”ขึ้นครองอำนาจในสหรัฐ แม้สิ้นสุดยุคของ”ทรัมพ์”แล้ว ก็ยังกระเตื้องขึ้นไม่มากในรัฐบาลของประธานาธิบดี “โจ ไบเดน”

ที่บังเอิญต้องมาเผชิญกับการซ้ำเติมจากสองสงครามใหญ่ ที่สหรัฐต้องรับผิดชอบและให้ความช่วยเหลือ ให้การสนับสนุนทั้งยูเครนและอิสราเอลไปพร้อมๆ กัน

เที่ยวนี้ การใช้สนามรบยูเครนและสยามกาซาทำสงครามตัวแทน สหรัฐจึงตกอยู่สถานะเสียหายมากกว่าได้ประโยชน์ครับ

ในขณะที่จีนและสหรัฐสองฝ่ายยังคงพยายามแย่งชิงการเป็นใหญ่ในด้านภูมิรัฐศาสตร์อยู่ โดยเฉพาะในย่านทะเลจีนใต้

แม้จีนจะพยายามแย่งชิงความได้เปรียบระดับโลก ผ่านทางโครงการ”หนึ่งแถบหนึ่งถนน”ด้วยพลังทางเศรษฐกิจ แต่ก็ไม่สำเร็จลุล่วงเรียบร้อยโรงเรียน”สี จิ้นผิง”ได้ตามที่คาดหวังไว้แต่แรก แต่กลับมีหลายชาติ ลุกขึ้นต่อต้านแล้วเงียบๆ

จีนเลยต้องสูญเสียเงินลงทุนไปมาก ทั้งในอาฟริกาและเอเชียยังไม่ได้คืนมาเป็นกอบเป็นกำ แม้จะสามารถเข้าครอบงำทางการเมืองในสองภูมิภาคไว้ได้บ้าง

มองโดยรวมแล้ว องค์การเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนาหรือที่เรียกสั้นๆ ว่า OECD พยากรณ์เศรษฐกิจโลกปีนี้ไว้สั้นๆ เป็นน่าสังเกตว่า:

-global output, while highly fragmented, will slow in 2024 as high interest rates snuff out persistent inflation and, by extension, economic activity

แปลว่า:

-“ผลผลิตโลกที่แตกซ่านจะเชื่องช้าลงในปีค.ศ.๒๐๒๔ อัตราดอกเบี้ยที่สูงขึ้นจะทำให้ภาวะเงินเฟ้อดำรงคงอยู่ต่อไป กิจกรรรมทางเศรษฐกิจมิอาจขยายตัวได้อย่างสะดวกดาย”

ได้ยินเช่นนี้แล้ว ทุกๆฝ่ายในโลกสมควรจะรู้สึก “หนาว” นะครับ

โดยเฉพาะรัฐบาลไทยในขณะนี้ที่ว่าจะพยายามกระตุ้นเศรษฐกิจระยะสั้น ด้วยการกู้เงินมาแจกชาวบ้านตามโครงการ “ดิจิตอล วอลเล็ต” นั้น น่าจะมีเสียกับเสีย สำหรับภาคประชาชนในอนาคต

ในขณะที่ชาวไทยทุกวันนี้ ก็ใช้จ่ายจนเกินตัวครับ ไม่เห็นมีใครพยายามประหยัดกันเลย สังเกตได้จากการท่องเที่ยวไปต่างประเทศ ที่ดูเหมือนจะใช้จ่ายล่วงหน้ากันไป จนเกินฐานะ

ในขณะที่ชาวบ้านระดับรากหญ้าจนเอาๆ ทำมาหากินไม่คล่อง เงินไม่สะพัด

เอาละครับ ผมเองเพียงใช้สถานการ์โลกเอามาเตือนพี่น้องคนไทยทั้งหลายเท่านั้น

ทั้งนี้เพื่อให้พึงตระหนักในหลัก “ตนเป็นที่พี่งแห่งตน” หรือ “อัตาหิ อัตโน นาโถ” เป็นสำคัญครับ

คือใช้จ่ายอย่างพอเพียงเท่านั้น ไม่สุร่ายฟุ่มเฟือย

รัฐบาลไทยก็เช่นกัน