ไม่เชื่อศาลอาญาโลกเอาผิดทหารอเมริกันได้
สบาย สบาย สไตล์เกษม
เกษม อัชฌาสัย
ไม่เชื่อศาลอาญาโลกเอาผิดทหารอเมริกันได้
ตั้งแต่ก่อตั้งประเทศขึ้นในคริสต์ศตวรรษที่ ๑๘ (เมื่อ ๔ กรกฎาคม ๑๗๗๖)สหรัฐอเมริกาทำสงครามมากมาย มานับครั้งไม่ถ้วน เริ่มจากสงครามภายในประเทศกับสหราชอาณาจักรและสงครามปราบอินเดียนแดงเผ่าต่างๆ
จนกระทั่งเมื่อออกมาทำสงครามนอกประเทศครั้งแรก ในสงคราม”บาร์บารี วอร์”(ร่วมกับสวีเดน) ในการสู้รบกับรัฐ “ตริโปลิ อายาเลต” ที่ล้มสลายไปแล้ว(กับพันธมิตรคือ”โมร็อกโก”)
จวบจนกระทั่งปัจจุบัน ก็ไม่เคยปรากฏว่า สหรัฐถูกดำเนินคดีจากฝ่ายใด
แต่พอมาถึงวันนี้ ศาลอาญาระหว่างประเทศ หรือ International Criminal Court (ICC)กำลังพิจารณาอย่างจริงจัง ที่จะเอาผิด”ทหารอเมริกัน” ที่ปฏิบัติการในอัฟกานิสถาน เป็นการเฉพาะเจาะจง(แต่ไม่รวมถึงรัฐบาลสหรัฐ) ในข้อหาต่างๆ อาทิ “ฆ่าล้างเผ่าพันธุ์”, “ก่ออาชญากรรมต้านมนุษยชาติ”และ”อาชญากรสงคราม” ซึ่งล้วนเป็นข้อหาหนัก
คำว่า”ทหารอเมริกัน”ในที่นี้ ยังหมายรวมถึง”เจ้าหน้าที่ข่าวกรอง”(สายลับ)ของสหรัฐ ด้วย
เอาละซี…แล้วสหรัฐจะว่าอย่างไร
ดังนั้น เมื่อวันที่ ๑๑ กันยายนที่ผ่านมา นายจอห์น โบลตัน ที่ปรึกษาฝ่ายความมั่นคงแห่งชาติของประธานาธิบดีสหรัฐ”โดนัลด์ ทรัมพ์” ก็เลยต้องออกมาแถลงว่าจะ”คว่ำบาตร”ศาลอาญาระหว่างประเทศ หากยังคงเดินหน้าสืบสวนสอบสวนเพื่อรวบรวมหลักฐานต่างๆ หมายดำเนินคดีให้ได้
พร้อมประณามว่า”ไอซีซี กระทำผิดกฎมาย”และว่า”สหรัฐจะกระทำทุกอย่าง เพื่อปกป้องพลเมืองของเรา”
ความเป็นมาของเรื่องนี้มีอยู่ว่า เมื่อปีที่แล้ว อัยการของไอซีซี คือนายซาตู เบนซูดา ยื่นเรื่องขอสอบสวนการก่ออาชญากรรมสงครามในอัฟกานิสถาน หลังจากเสียงกล่าวหามีมาอย่างหนาแน่น ให้เขาได้รับรู้
โดยขอให้มีการสอบสวนอย่างสมบูรณ์แบบ หมายรวบรวมหลักฐานให้เหมาะมั่น เพื่อดำเนินคดี ซึ่งเขารู้ดีว่า จะต้องถูกสหรัฐทัดทานแน่ๆ
ก่อนจะลงลึกไปมากกว่านั้น ก็สมควรที่จะต้องทำความเข้าใจ ว่า”ไอซีซี” คืออะไร มีขอบเขตการทำงานได้แค่ไหน
เพราะว่า “ศาลระหว่างประเทศ”นั้น ช่างมีหลายประเภทเหลือเกิน
โดยแต่ละศาลจะแยกทำหน้างานซึ่งแตกต่างและมีหน้าที่จำกัดเป็นการเฉพาะ
ไอซีซี ที่”กรุงเฮก”เป็นหนึ่งในกลไกที่พยายามรักษาไว้ซึ่งความยุติธรรมในโลก ก่อตั้งขึ้นมาแต่ปี ๒๐๐๒ มี ๑๒๓ รับรองและให้สัตยาบัน
ยกเว้นสหรัฐและอีกหลายชาติที่ไม่เข้าร่วม (สหรัฐคงรู้ตัวว่าต้องถูกดำเนินคดีแน่ เพราะเที่ยวทำสงครามในที่ต่างๆ ทั้งที่เป็นสงครามที่”ถูกต้อง”และ”ไม่ถูกต้อง”ตามกฎหมายสากล)
ไอซีซี จะดำเนินคดี ตามข้อกล่าวหาที่ยื่นเสนอไปถึงเพื่อดำเนินคดี แต่ก็จะต้องทบทวนและสอบสวนก่อน เพื่อหาหลักฐาน เป็นการจำเพาะเจาะจง ในทุกชาติของโลก ในฐานะเป็น”ที่พึ่งสุดท้าย” ในกรณีที่ศาลท้องถิ่น”ไม่อาจ”หรือ”ละเว้น”ดำเนินคดี
ฐานะของไอซีซี นั้นมีอยู่อย่างถาวร ไม่ได้เป็นศาลชั่วคราว อย่างเช่น “ศาลพิเศษคดีอาชญากรสงคราม”ในกัมพูชา ซึ่งได้รับความร่วมมือจากสหประชาชาติ ในการพิจารณาคดีพลพรรคเขมรแดงกรณี”ฆ่าล้างเผ่าพันธุ์”
ที่ต้องรู้ก็คือ ไอซีซี ไม่ใช่ศาลเดียวกันกับ”ศาลยุติธรรมนานาชาติ”(International Court of Justice) ซึ่งบางทีก็เรียกว่า”ศาลโลก” ทำหน้าที่พิจารณาและดำเนินคดีฟ้องร้องข้อพิพาทระหว่างประเทศ(ไม่ดำเนินคดี”ปัจเจกบุคคล”) เช่น กรณีไทยพิพาทปัญหาพรมแดนกับกัมพูชา ก็ถูกนำมาพิจารณาและชี้ขาดโดย”ศาลโลก”
ย้อนกลับไป เมื่อปี ๒๐๑๖ หรือเมื่อสองปีที่แล้ว ไอซีซี เปิดเผยในรายงานว่า มีหลักฐานสมเหตุสมผลที่ทำให้น่าเชื่อว่าทหารอเมริกนใช้วิธีทรมาน ณ สถานกักขังลับในอัฟกานิสถานซึ่งเป็นของซีไอเอ นอกจากนั้นทั้งรัฐบาลอัฟกันและ”ตอลิบัน”ก็ประกอบอาชญากรรมสงครามด้วย
แต่ทางนายโบลตัน ก็แย้งว่า ตอนนี้ทั้งอัฟกานิสถานหรือรัฐบาลอื่นใด ยังไม่ลงนามรับรองระเบียบในการยื่นขอสอบสวนที่ว่าเลย
นายโบลตันให้เหตุผลว่า ที่คัดค้านไม่เห็นด้วยกับไอซีซี นั้นก็เพราะท่าทีของ ไอซีซี นั้น
-คุกคามอธิปไตยของคนอเมริกันและความมั่นคงแห่งชาติของสหรัฐ
-ไม่มีการตรวจสอบและเพื่อถ่วงดุล โดยอ้างว่าเป็นการ“ดำเนินคดีในข้อหาอาชญากรรมทั้งๆ ที่ยังถกเถียงกันอยู่ แถมยังไม่มีการจำกัดความที่ชัดเจน
-เป็นการกระทำที่เกินเลย เพราะรัฐบาลสหรัฐไม่รับรองอะไร(ไอซีซี)ที่นอกเหนือไปจากรัฐธรรมนูญอเมริกัน
นายโบลตันบอกว่า “จะไม่ขอร่วมมืออะไรทั้งสิ้นกับ ไอซีซี ไม่ช่วย ไม่เข้าร่วมเป็นสมาชิก แต่จะปล่อยให้ ไอซีซี ตายไปกับตัวเอง สำหรับเรา ไอซีวี ตายไปแล้ว”
นอกจากนั้น นายโบลตัน ยังคุกคามไอซีซี ต่อไปว่า จะห้ามผูพิพากษาและอัยการ ไอซีซี เข้าสหรัฐ ใคร(ในสหรัฐ)ที่ให้เงินอุดหนุน ไอซีซี จะถูกเพ่งเล็งและจัดการ
อย่างไรก็ตาม มีข่าวยืนยันว่า ไอซีซี ยังจะดำเนินการสอบสวนต่อจนได้ แม้จะถูกสหรัฐคุกคามเช่นนี้
การดำเนินคดีอาชญากรสงครามนั้น ศาลอาญาระหว่างประเทศทำงานสำเร็จมาแล้ว เช่น ในกรณีนายรัตโก มลาดิช อดีตผู้นำทางทหารชาวเซิร์บแห่งบอสเนีย ถูกข้อหาฆ่าล้างเผ่าพันธุ์มุสลิมบอสเนียที่”เซรเบรนิซา”และถูกพิพากษาจำคุกตลอดชีวิต
แต่ที่ทำไม่สำเร็จก็คือความคิดในการตั้งข้อหาอดีตประธานาธิบดีจอร์จ ดับเบิลยู บุช ซึ่งก่อสงคราม โดยการโกหกว่าอิรักครอบครอง”อาวุธที่มีอาจในการทำลายล้างสูง”เพื่อทำสงครามในอิรัก มุ่งโค่น”ซัดดัม ฮุสเซน” หมายครอบครองบ่อน้ำมัน ทำให้มีผู้เสียชีวิตไปเป็นจำนวนมากนับแสน จากการสู้รบและก่อการร้าย
ความจริงยังมีประเด็นอื่นๆ ที่รัฐบาลสหรัฐ กระทำในลักษณะที่ผิดหลักมนุษยชนมากมาย แต่ไม่มีใครถูกดำเนินคดีอย่างครบถ้วน ยกตัวอย่าง การสหรัฐจับเอาตัว ผู้ต้องสงสัยว่าเป็นผู้สมคบก่อการร้ายไปคุมขังและทรมานที่”กวนตานาโม”ดีที่ประธานาธิบดี”บารัก โอบามา” สั่งปิดคุกไป เรื่องจึงซาลง
ความอิหลักอิเหลื่อของการดำเนินคดีระหว่างประเทศ กลายเป็นช่องว่าง ให้อภิมหาอำนาจอย่างสหรัฐแอบกระทำความผิดเกี่ยวกับมนุษยธรรมอยู่เสมอมิขาด ซึ่งชาวโลกรู้ได้จากสื่อมวลชนที่พยายามเปิดโปงมาตลอด
แต่สหรัฐก็ยังกระทำ อย่างมิหยุดหย่อน ทั้งๆ ที่รู้ เช่นการทิ้งระเบิดสังหาร ใส่ชุมชนพลเรือนมุสลิมในซีเรีย แต่อ้างว่าเป็นที่หลบซ่อนของกลุ่มก่อการร้าย
แม้แต่การสังหารหมู่พลเรือน“ไมลาย”ในสงครามเวียดนาม โดยฝีมือของทหารอเมริกันที่”ป่วยทางจิต”ก็ไม่มีใครอื่นใด โดยเฉพาะผู้บังคับบัญชาชั้นสูง ถูกดำเนินคดี นอกจากนายทหารคนเดียวเท่านั้น ที่ถูกตัดสินจำคุกตลอดชีวิต แต่แล้วก็ได้รับการปล่อยตัว หลังจากอยู่ในคุกราวสามปี
คาดว่า เมื่อศาลอาชญาระหว่างประเทศ คิดดำเนินคดีทหารอเมริกันในอัฟกานิสถานเพื่อเอาผิด ก็จะไปไม่รอดอีก
ก็ได้แต่เขียนแจ้งมาให้สาธารณชน ได้รับรู้เอาไว้ว่า ที่ว่า”ศาลสถิตย์ยุติธรรม”นั้นเป็นเพียงข้อเท็จจริง เพราะถ้าหากไม่มีใครยอมรับ หรือปฏิเสธที่จะเชื่อถือ ก็ยากจะไปรอด
”กำปั้นนั้นใหญ่กว่ายุติธรรม”เสมอ
โปรดตระหนัก กันเอาไว้ให้ดีเถิดครับ
