“ทอร์นาโด”ถล่มสหรัฐ
สบาย สบาย สไตล์เกษม
เกษม อัชฌาสัย
“ทอร์นาโด”ถล่มสหรัฐ
ก็ได้แต่สมเพช เศร้าใจและเห็นใจ ชาวอเมริกันนับพัน(อาจนับหมื่น)ในรัฐเคนตักกี(รวมรัฐอื่นๆอีกเจ็ดรัฐ)ของสหรัฐอเมริกา ที่ได้รับผลกระทบจากภัยพิบัติทางธรรมชาติ อย่างร้ายแรงครั้งสำคัญ อีกคราหนึ่ง ด้วยการเสียชีวิตและทรัพย์สิน ซึ่งคงจะมองผ่านไป อย่างปกติธรรมดาไม่ได้
ทั้งน่าจะเป็นกรณีศึกษาพิเศษ ในประเด็นความแปรปรวนของสภาวะภูมิอากาศ(climate change) ซึ่งล่าสุดถูกกำหนดให้เรียกว่า”ภาวะโลกรวน” จากการถกเถียงกันไม่จบสิ้นว่า “ภาวะโลกร้อน”หรือ global warming “มีส่วน”ทำให้เกิดขึ้นด้วยหรือไม่
เช่นเดียวกับที่กล่าวหาว่า ภาวะโลกร้อนเป็นสาเหตุทำให้เกิดพายุหมุนมหาวินาศเช่น เฮอริเคน”แคทรีนา”ในปี ๒๐๐๕ สร้างความเสียหายต่อทรัพย์สินถึงกว่า ๑๒๕ พันล้านเหรียญสหรัฐและมีผู้เสียชีวิตกว่า ๑,๘๐๐ ราย ย้อนกลับไปดูอุบัติภัยธรรมชาติจาก”ทอร์นาโด”ที่อุบัติขึ้นล่าสุด ระหว่างวันที่ ๑๐-๑๑ ธันวาคมที่ผ่านมานี้
ศูนย์พยากรณ์พายุระบุว่าตั้งแต่ตอนดึกคืนวัศุกร์ถึงวันเสาร์นั้นได้เกิดพายุหมุน”ทอร์นาโด”อย่างน้อยราว ๕๐ ลูก ในรัฐอาร์แคนซอส์, อิลลินอยส์, อินเดียนา, เคนตักกี, มิสซิสซิปปี, มิสซูรี, โอไฮโอและเทนเนสซี ซึ่งเจ้าหน้าที่รัฐฝ่ายฉุกเฉินของรัฐเคนตักกี อันเป็นรัฐที่ได้รับผลกระทบมากที่สุด (โดยเฉพาะที่เมือง”เมย์ฟีลด์”ที่ปรากฏในภาพถ่ายทางอากาศ(จาก”โดรน”)ราบเรียบเป็นหน้ากลองทั้งโรงงานและบ้านเรือน)กล่าวกับผู้สื่อข่าวว่า”ความเสียหาย ที่เกิดขึ้น ไม่ผิดอะไรกับสนามรบ”
ล่าสุดคาดว่าจะมีผู้เสียชีวิตในมหาวาตะภัยคราวนี้ไม่ต่ำกว่า ๑๐๐ รายเลยทีเดียว นับเป็นตัวเลขความตายจาก”ทอร์นาโด”สูงสุดในสหรัฐ นับแต่ปี ๑๙๒๕ (๖๙๕+ ราย)เป็นต้นมา โดย”ทอร์นาโด”ลูกหนึ่ง(จากราว ๕๐ ลูกที่ว่า)มีเส้นทางเคลื่อนไหวเดินทางยาวไกลต่อเนื่องในสี่รัฐ ถึงกว่า ๒๕๐ ไมล์
ซึ่งผิดปกติวิสัยยิ่ง
นับเฉพาะในรัฐเคนตักกีขณะทีเขียนเรื่องนี้ ยืนยันว่ามีผู้เสียชีวิตแล้ว อย่างน้อย ๗๔ รายเป็นอย่างน้อย ค่าเสียหายด้านทรัพย์สินโดยรวมในทุกรัฐ ยังไม่สามารถประเมินเป็นตัวเลขที่ชัดเจนได้
น่าสงสารที่สุด ก็คือกรณีที่คนงานโรงงานผลิตเทียนในเมือง”เมย์ฟีลด์”เสียชีวิตไปแปดคน เพราะต้องอยู่เวรทำงาน ไม่ได้รับอนุญาตให้หนีพายุ แม้เมื่อได้รับคำเตือนล่วงหน้า
คนงานผู้หนึ่ง(จากจำนวนราว ๑๐๐ คน ที่ทำงานอยู่ ในขณะพายุโหมใส่ ให้ปากคำต่อสื่อมวลชนว่า เจ้าของโรงงานขู่ว่า ถ้าใครกลับบ้านจะถูกไล่ออก ซึ่งเรื่องนี้ ไม่แคล้ว ที่จะต้องมีการดำเนินการสอบสวนทางกฏหมายอย่างแน่นอน
เมื่อเกิดวาตะภัยรุนแรงอย่างนี้แล้ว ถามว่ารัฐยื่นมือเข้าช่วยเหลือชาวบ้านที่สิ้นไร้ไม้ตอก หมดเนื้อหมดตัว ไร้ที่อยู่อาศัยอย่างไรบ้าง
มีรายงานว่า นอกจากความช่วยเหลือเฉพาะหน้า ซึ่งแต่ละรัฐจะต้องช่วยชาวบ้าน ทั้งในด้านการจัดหาที่อยู่อาศัยชั่วคราว จัดหาหยูกยา ข้าวของจำเป็นแนละอาหารการกินแล้ว ทางรัฐบาลสหพันธ์ที่กรุงวอชิงตัน ดีซี โดยประธานาธิบดีคือ”โจ ไบเดน” ก็ได้ออกประกาศเมื่อวันที่ ๑๒ ธันวาคมให้ใช้ภาวะภัยพิบัติแห่งชาติต่อรัฐเคนตักกี ซึ่งจะทำให้ได้รับความช่วยเหลือเพิ่มเติม เท่าที่ราษฎรพึงได้รับตามสิทธิ์ ฐานเป็นรัฐที่ได้รับความเสียหายรุนแรงที่สุด
อีกทางหนึ่งนั้น ในวันที่ ๑๒ ธันวาคม “ไบเดน”ก็จะเดินทางไปเยี่ยมเยือนชาวเคนตักกี เพื่อปลอบขวัญ ในฐานะที่เป็นประมุขแห่งรัฐด้วย
เฉพาะภายในปีนี้ รัฐเคนตักกี นับว่าเจออะไรต่อมิอะไร ที่เป็นลบมาตลอด ช่างโชคไม่ดีเสียจริงๆ
โดยเมื่อเดือนมกราคม ช่วงต้นปี ต้องเผชิญกับพายุน้ำแข็งโหมกระหน่ำ ต้นไม้ใหญ่น้อยล้มระเนระนาด พื้นที่ภาคตะวันออกของรัฐเกิดไฟดับ ชาวบ้านราว ๑๕๐,๐๐๐ คนไม่มีไฟฟ้าใช้ พอถึงเดือนกรกฏาคมก็เกิดภาวะน้ำหลาก ชาวบ้านจำนวนมาก”ติดเกาะ”ไปไหนไม่ได้ พอถึงฤดูใบไม้ผลิโรค “โควิด 19” ก็แวะมาเยือน เกิดการแพร่ระบาดอย่างรุนแรง ชนิดที่ไม่เคยมีมาก่อน
ก็ไม่รู้เหมือนกันว่า ชาวเคนตักกีคิดอย่างไร เมื่อมาเจอกับพายุ”ทอร์นาโด”ซ้ำเติมคราวนี้อีก
ก็ได้อวยชัยอวยพรว่า คงจะไม่เกิดอะไรที่เลวร้าย ในช่วงการฉลองเทศกาลคริสต์มาส ที่กำลงจะมาถึงในไม่กี่วันข้างหน้า
มีคำถามว่า พายุที่เรียกว่า”ทอร์นาโด”นั้นเป็นอย่างไร แตกต่างกับพายุ”เฮอริเคน”อย่างไร
ตอบว่า พายุ”ทอร์นาโด”นั้นคือพายุฝนฟ้าคะนองขนาดใหญ่ภายในเมฆฝนที่มีอุณหภูมิสูง ช่วยทำให้อากาศชื้นและยกตัวชนกับอากาศที่เย็นกว่าจากอิทธิพลของฝนหรือลูกเห็บ สถาวะเช่นนี้ ก่อให้เกิดกระแสลมหมุนเวียนภายในหมู่เมฆ ลักษณะเช่นนี้ เกิดขึ้นที่บริเวณขอบก่อน จากนั้น ก็กลับพลิกตัวมาตั้งฉากกับพื้นดิน โดยหย่อนตัวลงมาจากหมู่เมฆ ทำสามารถให้มองเห็นแต่ไกล(ทั้งจากฝุ่น เศษวัสดุและเมฆฝน) ขณะที่ปลายของมันเคลื่อนที่ไปกับพื้น ไม่สามารคาดเดาทิศทางได้แน่นอน แต่สร้างแรงหมุนด้วยความเร็วอย่างแรงมหาศาล สูงสุดอาจถึง ๕๐๐ กม./ชม. สามารถยกวัสดุหนักๆ ลอยขึ้นและเหวี่ยงไปไกลๆ ได้
อันตรายจากการทำลายล้างของมัน อยู่ตรงนี้
ที่น่าสังเกต “ทอร์นาโด”จะเกิดบนบก ในไทยเรียกว่า”ลมงวง”ส่วนที่เกิดในน่านน้ำเรียก “นาคเล่นน้ำ” หรือ waterspout
“ทอร์นาโด”ส่วนใหญ่ เกิดในพื้นที่สหรัฐอเมริกา แต่ก็สามารถเกิดได้ในทุกทวีป รวมทั้งในญี่ปุ่น เหตุที่เป็นเช่นนี้เพราะสหรัฐมี”ร่องทอร์นาโด” คือภูมิประเทศที่ก่อให้เกิดลมร้อนและไอเย็น มาปะทะกันในบริเวณทุ่งราบ แต่ที่เกิดขึ้นนอกเหนือไปจาก”ร่องทอร์นาโด” ก็มี
ผมเคยอยู่ในสหรัฐมาเหมือนกัน แต่ไม่เคยเห็นปรากฏการณ์”ทอร์นาโด”ที่นั่น กลับได้เห็นในสมัยที่เลี้ยงควายอยู่ในทุ่งนาหน้าแล้ง เขตอำเภอบ้านโพธิ์ ฉะเชิงเทรา ตอนนั้นอายุ ๙ หรือ ๑๐ ขวบเห็นจะได้
จำได้ว่าวันนั้น ช่วงบ่ายๆ ราวสี่โมงเย็น อากาศร้อนจัดมาก มองปลายนาไปไกลจนเกือบถึงทางรถไฟสายแปดริ้ว
แถวนั้น เมฆฝนชุมนุมคลาคล่ำอยู่ จ้องดูไม่นานเห็น อะไรยาวๆ สีดำ ค่อยๆโผล่ลง มาจากหมู่เมฆจนแตะพื้น แถมค่อยๆเคลื่อนที่ ฝุ่นฟุ้งตลบ เพื่อนผมที่ไปด้วยยกมือไหว้ บอกว่า “เฮ้ย…รีบไล่ควายกลับบ้านเถอะ นั่นหางพญานาคมาแล้ว” ผมไม่ยกมือไหว้ เพราะปู่ห้ามไม่ให้ไหว้อะไรส่งเดช นอกจากพระเจ้า….แต่ก็กลัวแฮะ
กลับไปถามปู่ / ปู่บอกว่า”นั่นพายุงวงช้าง เกิดไม่บ่อยนัก”
ที่นี้มาถึงคำถามที่ว่า “เฮอริเคน”ต่างกันกับ”ทอร์นาโด”อย่างไร
ว่ากันสั้นๆ เลยครับ
“เฮอริเคน”ขนาดใหญ่กว่าและดำรงอยู่ได้นานกว่า“ทอร์นาโด”
“เฮอริเคน”มีเส้นผ่าศูนย์กลางหลายร้อยไมล์ ในพื้นที่ครอบคลุมมีพายุลมแรงและฝนตกหนัก ขณะที่”ทอร์นาโด”ตามปกติแล้ว จะดำรงอยู่ นานไม่กี่นาที ก็จะหายไป
หากผิดไปจากนี้ ถือว่าไม่ธรรมดาแล้ว
คำถามสุดท้ายคือ “ทอร์นาโด”เกิดจาก”ภาวะโลกร้อน”หรือไม่
ไปอ่านมาแล้วครับ ไม่อาจสรุปว่าเกิดจากภาวะโลกร้อน เพราะยังไม่มีงานวิจัย ชี้ชัดในประเด็นนี้
เอาละครับ ขอจบแค่นี้ก่อน ส่วนที่เหลือ ไปหาอ่านเอาเอง
ปวดต้นคอเต็มที แล้วละครับ
