รู้สึกผิดที่ป้องกันการฆ่าตัวตายไม่ได้

รู้สึกผิดที่ป้องกันการฆ่าตัวตายไม่ได้

โดย พระไพศาล วิสาโล

Q – กราบเรียนพระอาจารย์ ดิฉันกำลังรู้สึกผิดและรู้สึกเศร้าอย่างแรง เนื่องจากผู้ป่วยจิตเวชที่อยู่ในความดูแลฆ่าตัวตายไป ๒ ราย รายแรกน่าจะมีสาเหตุจากเขารู้สึกโดดเดี่ยวอยู่ตัวคนเดียวไม่มีญาติพี่น้องอยู่ใกล้ชิด คนที่สองมีปัญหาเรื่องความกังวลที่ตนเองเป็นคนต่างด้าว ไปไหนอย่างอิสระไม่ได้กลัวตำรวจ ดิฉันดูแลเขาได้ในเรื่องการได้ยาจิตเวชต่อเนื่องให้อาการทางจิตสงบ ส่วนปัญหาที่นำไปสู่การฆ่าตัวตายไม่สามารถช่วยเขาได้

ขณะนี้กำลังพยายามให้มีสติรู้อารมณ์ความรู้สึกที่เกิดขึ้น แต่ก็ต้องการการเตือนสติและคำชี้แนะจากพระอาจารย์ด้วยค่ะ ต้องกราบขออภัยที่ต้องโพสข้อความ เพราะไม่แน่ใจว่าที่พระอาจารย์ยังไม่ได้ตอบเพราะยังไม่มีเวลา หรือพระอาจารย์เห็นว่าควรให้ดิฉันมีสติด้วยตัวเอง

พระไพศาล วิสาโล วิสัชนา – อาตมาเพิ่งเห็นข้อความของคุณ ระยะหลังอาตมาไม่ค่อยใช้เฟซบุ๊คหรือดูเพจของตนเท่าไหร่

อาตมารู้สึกเห็นใจคุณเพราะคนที่ประสบเหตุการณ์เช่นนี้ย่อมรู้สึกผิดเพราะอดโทษตัวเองไม่ได้ว่าไม่ได้ช่วยเขาเท่าที่ควร บ่อยครั้งรู้สึกผิดเพราะคิดว่าตนเอง “น่าจะ”ทำอย่างนั้นอย่างนี้แต่ก็ไม่ได้ทำ

อย่างไรก็ตามคุณควรยอมรับความจริงว่าคุณไม่สามารถรู้เหตุการณ์ล่วงหน้าได้ หากรู้ได้ก็ย่อมตัดสินใจได้ว่าควรทำอะไรบ้างเพื่อป้องกันการฆ่าตัวตาย คุณมารู้ว่า “น่าจะ”ทำอะไรก็ต่อเมื่อเหตุการณ์เกิดขึ้นแล้ว หรือเมื่อมองย้อนกลับไปยังอดีต คุณเป็นปุถุชน มีข้อจำกัดที่ไม่สามารถหยั่งรู้อนาคตได้ ดังนั้นเมื่อเหตุการณ์เกิดขึ้นแล้ว ไม่ควรเอาคำว่า “น่าจะ”มาทำร้ายตนเอง คำว่า “น่าจะ”นั้นหากเอามาใช้กับการวางแผนอนาคต จะมีประโยชน์มาก แต่ถ้าเอามาใช้กับเหตุการณ์ที่ผ่านไปแล้ว มีแต่จะเป็นโทษเพราะเป็นการซ้ำเติมตนเอง

อนึ่ง คุณควรตระหนักว่า แต่ละคนมีเส้นทางชีวิตของตนเอง การกระทำของใครก็ตาม เจ้าตัวเป็นปัจจัยหลัก คนอื่นเป็นปัจจัยรอง แม้แม่จะรักลูกปานดวงใจ ปรารถนาดีต่อลูกเพียงใด ก็ไม่สามารถช่วยให้ลูกเป็นคนดีได้หากเจ้าตัวนั้นไม่คิดที่จะทำความดี แม้แม่อยากจะให้ลูกมีสุขภาพดี แต่ก็ไม่สามารถช่วยลูกได้เลยถ้าลูกไม่สนใจดูแลสุขภาพตนเองเอาแต่กินเหล้าเมายา

พระพุทธองค์ตรัสว่า “เรามีกรรมเป็นของของตน” ชะตากรรมของทุกคนอยู่ในกำมือของตัวเอง คนอื่นช่วยได้เพียงระดับหนึ่งเท่านั้น หากคุณดูแลช่วยเหลือเขาเต็มที่แล้ว เขายังตัดสินใจทำร้ายตนเอง คุณก็ควรวางใจเป็นอุเบกขา ถือว่าเขาได้เลือกเส้นทางชีวิตของเขาแล้ว

มนุษย์ทุกคนนั้นย่อมเป็นไปตามกรรมของตนเอง ไม่ใช่เพราะกรรมหรือการกระทำของคนอื่น หากคุณตระหนักได้เช่นนี้ คุณก็จะยอมรับความจริงได้ด้วยใจที่เป็นอุเบกขา

อย่างไรก็ตามหากความเศร้าเสียใจและรู้สึกผิดยังรบกวนคุณ ก็ควรมีสติ รับรู้อารมณ์ดังกล่าวด้วยใจที่เป็นกลาง อย่าผลักไส อย่าคิดว่าไม่ควรมีความรู้สึกแบบนี้เกิดขึ้น มันเป็นธรรมดา คุณเพียงรับรู้มันเฉย ๆ ก็พอ ไม่นานมันก็จะดับไป