อ่านเรื่องถั่วลิสงต้มสนุกๆนะครับ

พอดีผมทำงานด้านเกษตรร่วมกับชาวไร่ชาวนา ผมว่า หุ่นแบบคนไทยนี้ จะแต่งคาวบอย ดูแล้วน่าจะสู้ แต่งแบบไทยๆ ใส่เสื้อม่อฮ่อม เอาผ้าคะม้าคาดเอว หรือพาดบ่า ไว้ใช้ประโยชน์ในเรื่องต่างๆ เหมาะสมกว่า ถ้าจะให้เก๋ ก็ใส่งอบในขณะอยู่กลางแจ้งเข้าไปด้วย ยิ่งดี

เป็นเวลานานมากแล้ว ที่ผมไม่มีผ้าเช็ดตัว อาบน้ำ จำไม่ได้ว่าเริ่มเมื่อไหร่ น่าจะเป็นตั้งแต่สมัยหนุ่มๆ อยู่หอพัก ใช้ผ้าคะม้าเป็นอาจิณ เพราะหลังจากอาบน้ำผึ่งไว้ แห้งเร็ว เมื่อถึงเวลาซัก ก็ซัก และตากง่าย สมัยก่อนต้องซักมือยิ่งสบาย  เดี๋ยวนี้ มีเครื่องซักผ้า ใช้ผ้าคะม้าวันละผืน พอรุ่งเช้า ก็เอาเข้าเครื่องซักไปเลย

เมื่อเป็นข้าราชการภูธรที่ยังโสดสมัยนั้น อยู่บ้านพักของทางราชการ จึงชวนเพื่อนๆมาอยู่ด้วยกัน มักจะตั้งวงกินอาหารดื่มสุราแทบทุกวัน ผ้าคะม้าจะมีบทบาท นอกจากจะใช้อาบน้ำแล้ว ยังมีประโยชน์อีกหลากหลาย เช่นปูพื้นเพื่อวางสำรับอาหาร นุ่งแทนกางเกงซึ่งระบายอากาศได้ดี และเป็นชุดนอนไปในตัว ชีวิตในต่างจังหวัดสมัยนั้น ก็มีความสนุกเพลิดเพลินไปอีกแบบหนึ่ง

แน่นอนที่สุด ถ้ามีการดื่มสุรา แม้ไม่ใช่บ่อยๆ แต่ถั่วลิสงก็มีบทบาทสำคัญต่ออาหารไทยหลายรูปแบบ เมื่อสมัยเด็กๆที่ผมไปอยู่บ้านย่าที่ปราจีนบุรี จำได้ว่า มีแกงต้มขาหมู หรือกระดูกหมูใส่ถั่วลิสง บางครั้งก็มีไชโป๊วหวานผสมด้วย อร่อยมาก ไม่ต้องบอกก็รู้ว่า ผมชอบกินถั่วลิสง แม้ว่า เป็นอาหารที่กากใยสูง และมีสารอยู่ตัวหนึ่ง เรียกว่า Oligosaccharides ที่ย่อยยาก กินเข้าไปมากๆ เมื่อผ่านไปถึงลำไส้ใหญ่ จุลินทรีย์จะย่อยสลายและปล่อยแก๊สออกมา( จาก google) ซึ่งคงไม่มีใครชอบตรงนี้

ตามร้านกาแฟ ตอนก่อนนี้อีกเช่นกัน มีถั่วลิสงชุบแป้งทอดเป็นแผ่นกลมๆ และมีเมล็ดถั่วลิสงเคลือบแป้งทอดเรียกว่าถั่วเอ็บบี ที่โก๋แก่นำมาจำหน่าย ซึ่งเป็นอาหารโปรดของผมทั้งนั้น แต่ตอนนี้ไม่ค่อยกล้ากิน เพราะฟันที่เคยแข็งแรงเมื่อสมัยเด็กๆ ตอนนี้เปราะมาก เคี้ยวอะไรๆแข็งๆเกรงว่าฟันจะหัก แล้วกินอะไรต่อคงไม่ได้

เมื่อมีรถเข็น ๓ ล้อ ( ๒ ล้อหน้า ๑ ล้อหลัง) ขายก้วยเตี๋ยวหมูมาที่บ้านตอนค่ำๆ แม้จะกินข้าวเย็นแล้ว แต่ก็อดสั่งเส้นเล็กแห้งคลุกน้ำปลา พริกป่น และถั่วลิสงป่นอร่อยๆมากินไม่ได้ แต่ปัจจุบันคงไม่ค่อยสะดวก เพราะได้ยินข่าวเกี่ยวกับอฟลาท็อกซิน ( aflatoxin )

สารพิษอฟลาท็อกซิน เกิดจากเชื้อรา ชื่อ Aspergillus flavus ซึ่งเกิดขึ้นได้ทั้งในดิน และสภาพอากาศที่ชื้นๆ เป็นได้กับถั่วลิสง พริกป่น เมล็ดงา เมล็ดข้าวโพด ฯลฯ ถ้าโดนความชื้น  เมื่อบริโภคเข้าไปมากอาจจะเป็นสาเหตุของมะเร็งในตับ เวลาจะกินก้วยเตี๋ยวใส่ถั่วป่น หรือพริกป่น ต้องระวัง ซึ่งไม่เฉพาะประเทศเรา แต่ทุกๆประเทศก็กลัวกัน เมื่อมีผลิตภัณฑ์พวกนี้นำเข้า จะมีการกำหนดอัตราอฟลาท็อกซิน หน่วยเป็น ppb. ( parts per billion) บางประเทศกำหนด ๒๐ ppb และบางแห่ง ก็ ๕๐ ppb. แล้วแต่ความต้องการอาหารของเมืองนั้นๆ

ถั่วลิสง เสี่ยงต่อสารพิษชนิดนี้ เพราะเป็นพืชตระกูลถั่วที่แทงเข็มไปออกฝักใต้ดิน ถึงตอนที่จะเก็บเกี่ยว ถ้าดินร่วนก็สามารถถอนออกมาได้เลย แต่ถ้าดินแห้งแข็งต้องรดน้ำให้ดินนุ่มก่อนจะถอนต้นขึ้นมา ถั่วจึงเจอความชื้น ต้องเอาไปตากแห้งเมื่อเก็บมาแล้ว อาจจะแกะออกผึ่ง แต่ถ้าบรรยากาศรอบๆยังชื้นอยู่ เชื้อรานี้ก็เข้าทำลายได้อีกเช่นกัน สำหรับถั่วต้ม น่าจะไม่ค่อยเสี่ยงต่อสารพิษนี้ เพราะเมล็ดยังอยู่ในฝัก และฝักที่สมบูรณ์ก็ป้องกันเมล็ดถั่วจากเชื้อราได้

ถั่วลิสงจะเห็นอยู่ ๒ ประเภท คือ virginia type มีลำต้นตั้งตรง(หรือเลื้อย) เมล็ดโต และ Spanish Valencia ซึ่งเป็นพุ่ม และขนาดเมล็ดเล็กกว่า ตามแผงที่เห็นขายถั่วต้ม จะเห็นอยู่ ๒ แบบ คือเมล็ดโต ผิวของเมล็ดมีลายชัด ผมเดาเอาว่ามาจากประเทศจีนหรือประเทศทางเหนือเรา เพราะถั่วพวกนี้คุ้นเคยกับอากาศเย็น แต่ถ้าเห็นเมล็ดโตปานกลาง หรือขนาดเล็กกว่าประเภทแรก แต่ละฝักอาจจะมี ๓ เมล็ดเช่นกัน เช่นพันธุ์สุโขทัย หรือปัจจุบันมีพันธุ์ใหม่ๆที่ผมตามไม่ทัน ซึ่งปลูกในประเทศไทยโดยทั่วๆไป ถ้าให้ผมเลือกซื้อ อยากจะซื้อพันธุ์ไทยฝักเล็กกว่า ซึ่งคิดว่ารสชาติเคี้ยวมันอร่อยกว่า สำหรับถั่งลิสงอีกพันธุ์หนึ่งคือ ไทนาน ๙ ซึ่งปลูกในประเทศเรามานานแล้ว คิดว่ามาจากไต้หวัน เพราะไทนานเป็นชื่อเมืองที่ไต้หวัน มีฝักผิวเรียบ มี ๒ เมล็ดจาก ๒ ข้อ แต่เมล็ดกินอร่อยแม้จะแกะเปลือกยากนิดหน่อย ถ้าจะซื้อถั่วต้ม อย่าซื้อส่งเดช ต้องรู้ว่าเขาเป็นมืออาชีพ เมล็ดไม่สุกๆดิบๆ เมื่อเอามาขาย ถ้าเป็นถั่วต้มใหม่ๆ อร่อยมาก แต่ถั่วค้างคืน ก็มีคุณภาพลดหย่อนลงไป หากไปตลาดทุกวัน ถามแม่ค้าดู ว่าเมื่อไหร่ถั่วออกใหม่จะได้ซื้อวันนั้นเลย หวังว่าแม่ค้าจะพูดความจริงกับเรา

กินถั่ว เขาว่ามีโปรตีนสูงทำให้ฉลาด ผมจึงชอบกินถั่วลิสง และถั่วต่างๆ แต่ความฉลาดของผมมักจะคงที่ และลดลงด้วยซ้ำ ยกตัวอย่างเช่น เมื่อตอนเย็นวันหนึ่งซึ่งผ่านมาแล้ว ทราบดีว่า รถเก็บขยะกำลังจะมาหน้าบ้าน ขณะที่เดินเล่นๆไปหน้าบ้าน ก็เห็นถุงขยะกองโต ๒-๓ ถุงรออยู่ แต่ที่บ้านยังไม่ได้เข็นถังขยะออกไป อย่ากระนั้นเลย ด้วยจิตอาสาของตัวเอง ผมจึงไปเอาถังขยะเข็นไปจนถึงหน้าบ้าน ทันใดนั้น ภรรยาก็ออกมาถามว่า เข็นมาทำไม ก่อนเข็นดูว่า มีขยะในถังหรือเปล่า เพราะเขาเอาขยะใส่ถุงดำไปวางไว้แล้ว ตามที่เห็น  อ้าว !  จึงต้องเข็นถังขยะกลับมาไว้ในบ้านดังเดิม จิตอาสาที่เหิมเกริม ก็หดหู่ไป นี่แหละหนา ถึงกินถั่วมาก ความฉลาดก็ยังคงเดิม

ขอแนะนำเมนูเกี่ยวกับถั่วต้มที่ชอบมากๆ แต่ต้องมีภรรยาหรือแม่บ้านเป็นคนลงมือ คือไปซื้อถั่วต้มจากตลาดมาวางไว้ที่โต๊ะอาหาร แต่ไม่ทำอะไร จนแม่บ้านรำคาญ แกะถั่วลิสงทั้งหมดใส่กล่องอาหาร แล้วเอาเข้าตู้เย็นไว้ แค่นี้เอง เป็นเมนูเด็ด จะเปิดตู้เย็นตักกินเมื่อไหร่ก็ได้ อยู่บ้านว่างๆลองดูนะครับ

Facebook Comments Box