ระงับความเจ็บปวดด้วยการเจริญสติอย่างไร

ระงับความเจ็บปวดด้วยการเจริญสติอย่างไร

โดย พระไพศาล วิสาโล

ปุจฉา –  กราบนมัสการ พระอาจารย์ค่ะ เรียนสอบถามพระอาจารย์ค่ะ หนูอายุ 38 ปี เป็นมะเร็งที่เท้า แพร่กระจายไปต่อมน้ำเหลือง ปอดจุดไม่ใหญ่มาก คุณหมอ แนะนำให้ตัดขา ประมาณ น่อง และตัดต่อมน้ำเหลืองขาหนีบ และตัดก้อนที่ปอดค่ะ

หนูอยากกราบเรียนถามพระอาจารย์เรื่องการระงับการปวดด้วยการเจริญสติค่ะ ขณะนี้หนูได้เตรียมตัวเผชิญความตายแล้ว โดยศึกษาจาก you tube ที่พระอาจารย์สั่งสอนค่ะ แต่หนูยังไม่สามารถหาวิธีระงับความเจ็บปวดได้ค่ะ จึงกราบเรียนมาค่ะ สาธุ

พระไพศาล วิสาโล วิสัชนา – การระงับปวดด้วยใจนั้นทำได้หลายวิธี  เช่น การทำสมาธิโดยน้อมจิตจดจ่ออยู่กับลมหายใจ ซึ่งนอกจากจะช่วยให้จิตละเลยความเจ็บปวดทางกายแล้ว ความสงบที่เกิดขึ้นยังทำให้สารบางตัวหลั่งออกมาเพื่อช่วย ระงับปวดได้ การสวดมนต์ก็ช่วยให้จิตเป็นสมาธิได้ ถ้าจิตจดจ่ออยู่กับการสวดมนต์จนแน่วแน่ ความรู้สึกปวดก็จะทุเลาลง

การเจริญสติก็เป็นอีกวิธีหนึ่งที่ช่วยบรรเทาความรู้สึกปวดได้   เช่น รู้ทันความหงุดหงิดหรือโทสะที่เกิดขึ้นเวลารู้สึกปวด  เมื่อมีสติรู้ทันอารมณ์ดังกล่าว จิตก็จะคืนสู่ความปกติ  ทำให้ความทุกข์ใจหายไป  คงมีแต่ความทุกข์กายเท่านั้น เรียกว่า “กายป่วย ใจไม่ป่วย”

เรายังอาจใช้สติในการดึงจิตออกจากความเจ็บปวดได้ด้วย  ปกติเวลามีความปวดเกิดขึ้นในร่างกาย ใจจะไปจดจ่อตรงจุดที่เจ็บปวด หรือจมหายเข้าไปในความเจ็บปวด ซึ่งยิ่งทำให้ทุกข์ทรมานมากขึ้น  ถ้ามีสติรู้ทัน ก็จะดึงจิตออกมา เพียงแค่เห็นหรือรับรู้ความปวดห่าง ๆ แค่นี้ก็ช่วยลดความทุกข์ได้มากแล้ว  แต่จะทำอย่างนั้นได้ต้องมีสติที่ว่องไว้ ผ่านการปฏิบัติมาระดับหนึ่ง  หากสติยังไม่ไว ก็ให้ใช้วิธีแรกก่อน คือรู้ทันความหงุดหงิดหรือโทสะที่เกิดขึ้น

มีบทความหนึ่งของอาตมาที่พูดถึงการบรรเทาปวดด้วยใจ  ชื่อ “รักษาใจคลายปวด”  อยู่ในหนังสือเรื่อง “ธรรมะสำหรับผู้ป่วย”  หาอ่านได้จาก http://visalo.org/book/dhammaSumrupPuPuay.htm ที่จริงบทความอื่น ๆ ในหนังสือเล่มนี้น่าจะมีประโยชน์ต่อคุณเช่นกัน