มาตรฐาน ESG และผลกระทบต่อประเทศกำลังพัฒนาในกลุ่ม Global Sout
มาตรฐาน ESG และผลกระทบต่อประเทศกำลังพัฒนาในกลุ่ม Global Sout
วิเคราะห์โดย ศาสตราจารย์ สมชาย วิรุฬหผล
บทนำ
ในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา แนวคิดด้านความยั่งยืนได้กลายเป็นประเด็นสำคัญของเศรษฐกิจโลก โดยเฉพาะแนวคิด ESG
(Environmental, Social, and Governance) หรือมาตรฐานด้านสิ่งแวดล้อม สังคม และธรรมาภิบาล ซึ่งได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวาง
จากภาคธุรกิจ นักลงทุน สถาบันการเงิน และองค์กรระหว่างประเทศ
แนวคิดและความสำคัญของ ESG
ESG ประกอบด้วยสามองค์ประกอบหลัก ได้แก่ สิ่งแวดล้อม (Environmental) สังคม (Social) และธรรมาภิบาล (Governance)
ซึ่งถูกใช้เป็นเกณฑ์ประเมินความยั่งยืนขององค์กรและการลงทุน
ผลกระทบเชิงบวกต่อประเทศกำลังพัฒนา
ESG ช่วยกระตุ้นการพัฒนามาตรฐานการผลิตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม เพิ่มโอกาสในการเข้าถึงเงินทุนระหว่างประเทศ
และยกระดับคุณภาพชีวิตของแรงงานและชุมชน
ความท้าทายและผลกระทบเชิงลบต่อ Global South
ประเทศกำลังพัฒนาจำนวนมากเผชิญต้นทุนการปรับตัวที่สูง ข้อจำกัดด้านเทคโนโลยีและเงินทุน รวมถึงความเสี่ยงที่มาตรฐาน ESG
อาจถูกใช้เป็นอุปสรรคทางการค้าในรูปแบบใหม่
มุมมองเชิงวิพากษ์ต่อ ESG
นักวิชาการบางส่วนมองว่ามาตรฐาน ESG สะท้อนอิทธิพลทางเศรษฐกิจของประเทศพัฒนาแล้ว ขณะที่ฝ่ายสนับสนุนมองว่า
ESG เป็นกลไกสำคัญในการแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อมและสังคมระดับโลก
แนวทางสู่ความเป็นธรรมในการดำเนินนโยบาย ESG
ควรมีการสนับสนุนด้านเงินทุน การถ่ายทอดเทคโนโลยี และการมีส่วนร่วมของประเทศกำลังพัฒนาในการกำหนดมาตรฐานสากล
เพื่อให้การเปลี่ยนผ่านสู่ความยั่งยืนเป็นไปอย่างเป็นธรรม
สรุป
ESG เป็นแนวคิดสำคัญที่มีอิทธิพลต่อเศรษฐกิจโลกในอนาคต แต่การดำเนินการต้องคำนึงถึงความแตกต่างด้านการพัฒนา
และความเป็นธรรมระหว่างประเทศ เพื่อให้ทุกประเทศสามารถพัฒนาอย่างยั่งยืนร่วมกันได้
สิ่งที่น่ากังวลไม่ใช่แค่ตัวมาตรฐานที่ถูกกำหนดโดยประเทศที่พัฒนาแล้ว หรือพูดให้ชัดคือถูกกำหนดโดยบริษัทเอกชนที่มีโยงใยกับกลุ่มธุรกิจการเงินและการเมือง ที่สามารถส่งผ่านข้อกำหนดESG ไปยังประเทศกำลังพัฒนาทั้งหลายโดยไม่จำเป็นต้องได้รับความยินยอมจากรัฐบาลในประเทศเหล่านั้น และด้วยกลไกการค้าระหว่างประเทศก็สามารถใช้เป็นมาตรการการกีดกันการค้าในทางพฤตินัยได้ไม่ยาก ในสุดท้ายก็อาจส่งผ่าน
ไปสู่การควบคุมปัจเจกชนได้ในที่สุด
