บัณฑิตใหม่

บัณฑิตใหม่

เมื่อเรียนอยู่ปีสุดท้ายที่มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ในช่วงต้นปี ๒๕๑๑ ทันทีที่ประกาศผลวิชาสุดท้ายว่าผ่าน เราก็ลิงโลดใจ ไชโย! ไม่ต้องเรียนหนังสืออีกแล้ว แต่ความจริงเข้าใจผิด ตอนนั้น เป็นแค่บัณฑิตปริญญาตรี จบแค่วิชาพื้นฐานเอง ยังมีอีกหลายอย่างต้องเรียนรู้มาตลอดชีวิต มีอาจารย์ที่เคารพได้เคยสั่งสอนไว้ภายหลังว่า คนที่จบเป็นบัณฑิตนั้น ยังไม่เป็นผู้รู้ แต่เป็นผู้มีหลักพื้นฐานที่สามารถจะไปหาความรู้จากโลกภายนอกได้รวดเร็ว

เหล่าบัณฑิตเกษตร เดินออกนอกรั้วมหาวิทยาลัย กระจายกันออกไปหางานทำตามความชอบ ในสมัยนั้น ไม่มีปัญหาเรื่องการว่างงาน เพราะมีงานและตำแหน่งงานกระจายอยู่ทั่วไป ไม่ว่าจะเป็นส่วนราชการ เอกชน ธนาคาร ฯลฯ ทุกคนเลือกงาน และได้ทำงานตามที่ต้องการ บางคนเปลี่ยนงานหลังจากที่ทำงาน ณ ที่หนึ่งไปแล้ว คิดว่า ไปทำอย่างอื่นจะเหมาะกับตัวเองมากกว่า

หลังจากจบแล้ว กลุ่มเพื่อนๆของผมทั้งที่เป็นบัณฑิตแล้ว และยังไม่จบติดค้างอยู่บางวิชาต้องเรียนอีกครึ่งหรือทั้งปี พากันออกจากหอพัก ไปเช่าบ้านอยู่ที่ถนนงามวงศ์วาน เข้าไปในซอยนิดเดียว ตรงที่ปัจจุบัน เป็นซอยข้างๆโรงพยาบาลวิภาวดี บ้านนั้น เป็นบ้านไม้มีห้องว่างๆติดกัน ๒ ห้อง ยกพื้นสูงกว่าพื้นถนนประมาณ ๑ เมตร หน้าห้องทั้ง ๒ ห้อง เป็นระเบียงกว้างๆหันหน้าติดกับทางฝั่งซ้ายของถนน ด้านหลังเป็นห้องน้ำ เพื่อนๆเรียกบ้านนี้ว่า House of Rising Sun ตามแบบหนังคาวบอยในสมัยนั้น ซึ่งจริงๆแล้วน่าจะเรียกว่า House of Sun Set View เพราะหน้าบ้านหันไปทิศตะวันตก เห็นแต่ อาทิตย์อัสดงทุกๆวัน อย่างไรก็ตาม จะเรียกยังไงก็ได้ เพราะคนที่อยู่ทั้งหมดนี้ ไม่เคยสนใจทั้งอาทิตย์ขึ้นและตกดิน เพราะตอนเย็นๆ ก็พากันร่ำสุราจนดึกดื่น พอตื่นเช้ามา ก็ ลุกไม่ขึ้น เพราะ hang over ต้องนอนหลับตาแช่อยู่แบบนั้นไปนานๆ

เพื่อนๆทุกคนที่อยู่บ้านนี้ที่จบแล้วได้งานทำหมด และได้เปลี่ยนไปตามที่ชอบ มีเพื่อนคนหนึ่ง เรียนเก่งในเรื่องเคมี และวิชาอื่นๆ แต่เขาไปสมัครเป็นทหารอากาศ นักบินเฮลิคอปเตอร์ ในขณะที่เพื่อนคนที่ตกเคมี และเรียนรั้งท้ายในวิชาอื่นๆ ได้นำทฤษฎีทางเคมีและวิชาอื่นๆไปประกอบการให้ความรู้ทางการเกษตรแก่เกษตรกร ต่อมาได้ทราบว่าเพื่อนนักบินนั้น ได้หายสาบสูญไปในดงผู้ก่อการร้ายในแถบภาคอีสาน โดยไม่เคยได้ยินคำสดุดีที่สละชีวิตของเขา สำหรับเพื่อนๆสมาชิก House of Rising Sun อื่นบางคนต่อมาได้ไปเรียนต่อต่างประเทศ กลับมาเป็นอาจารย์ผู้เชี่ยวชาญ และยังมีเพื่อนที่เรียนเกือบตกภาษาอังกฤษไปประกอบอาชีพในต่างประเทศ กลับมาก็เป็นพลเมืองของเขาเลย พูดอังกฤษคล่องปรื๋อ นอกจากนั้น มีเพื่อนกลุ่มนี้ ๒-๓ คนที่ประสบความสำเร็จในการรับราชการ แล้วมีครอบครัวดำเนินไปอย่างราบรื่น ในขณะนี้ ได้มีเพื่อนๆลาจาก ตามเพื่อนนักบินไปหลายคนแล้ว คงเป็นเรื่องพิษของสุราสมัยยังหนุ่มๆ อาจมีส่วนทำให้เพื่อนๆ จำต้องจากไป

กล่าวถึงเพื่อนๆที่ปฏิบัติงานเกี่ยวข้องกับการเกษตร ยังมีกังวลเกี่ยวกับอาชีพเกษตรโดยเฉพาะเรื่องปลูกพืช ในขณะนี้ได้มีสื่อมาโจมตีเรื่องการใช้สารเคมีที่มีพิษร้ายแรง ซึ่งปนเปื้อนในอาหาร สิ่งแวดล้อม โดยเฉพาะทำให้คนฉีดได้อันตรายจากการใช้สารเคมีดังกล่าว ซึ่งไม่นานมานี้ ก็มีเรื่องประทับใจที่ไปเดินในสวนผักแถวอำเภอชะอำ ซึ่งในริมแปลงปลูก มีขวดเปล่ายาเคมีผสมกับขวดน้ำพลาสติกทิ้งไว้เรี่ยราดกระจายตามขอบแปลง เห็นแล้วน่ากลัว ได้ทราบสถิติมานานแล้วว่า พืชผักของเราหลายชนิด แม้แต่ผักพื้นบ้าน เช่นชะอม ก็มีสารพิษเจือปนในผลผลิตปริมาณสูงเป็นอันตรายได้

แต่ถ้าจะยกเลิกสารเคมีบางชนิดโดยไม่ได้มีคำแนะนำอะไรทดแทน ก็จะเป็นการตัดอาชีพการเกษตรที่มี เกษตรกรรายย่อยหลายคนมีส่วนร่วมอยู่ ต้องยอมรับว่า เมื่อประมาณ ๕๐ ปีกว่ามาแล้ว เรามีประชาชนแค่ประมาณ ๒๐ ล้านคน ตามจังหวัดต่างๆยังเป็นป่าเขาลำเนาไพร ภูเขาสูงเฉียดฟ้า เป็นที่อยู่ของสิงสาราสัตว์ต่างๆรวมทั้งจุลินทรีย์ แต่ปัจจุบัน ภูเขาหัวโล้นกลายเป็นพื้นที่การเกษตร บ้านเรือน แหล่งท่องเที่ยว สัตว์ โรคแมลงต่างๆ ก็ต้องพัฒนาตัวเองให้อยู่ได้ แล้วยังมีพืช สัตว์ จุลินทรีย์ชนิดใหม่ๆพัฒนาขึ้นมาอีกในสิ่งแวดล้อมที่ไม่ใช่ป่าเขาลำเนาไพรนี้ ซึ่งต่างก็พากันบุกทำลายแหล่งอาหารของเราเพื่อความอยู่รอด

ยกตัวอย่างเช่น ข่าวที่มีช้างป่าเข้ามากินผลผลิตในไร่นา ที่ ประจวบคีรีขันธ์ และ เข้ามาทำลายบ้านเรือนที่เขาใหญ่นั้น คิดว่าในที่ตรงนั้น อาจจะเป็นที่อยู่ แหล่งหาอาหารของช้างพวกนี้มาก่อนก็ได้ ตอนนี้ ป่าเขา ถิ่นทีอยู่ของมันถูกจำกัดแคบลง เลยต้องออกมาสู่ภายนอกเพื่อหาอาหารให้อยู่รอด

สรุปแล้ว สารเคมีก็ยังอาจมีความจำเป็นต่ออาชีพของเกษตรกร นอกจากบางอย่างมีพิษร้ายแรงและสะสมในร่างกาย อันตรายมากเกินไป ก็ต้องถูกยกเลิกโดยคณะกรรมการวัตถุมีพิษ แต่สารเคมีที่ยังจำเป็น จะทำอย่างไรให้เกษตรกรใช้สารเคมีให้ถูกสุขลักษณะของตัวเอง รวมทั้งผู้บริโภค และสิ่งแวดล้อม อยากให้เกษตรกรมีความรู้ และละเอียดรอบคอบในการใช้สารเคมีไม่ให้สัมผัสกับร่างกาย และเก็บวัสดุเศษเหลือที่เกี่ยวกับสารเคมีไปชำระล้างอย่างถูกต้องและปลอดภัย เกษตรกรคนใดเพิกเฉย ไม่ปฏิบัติให้ถูกต้อง น่าจะถูกลงโทษโดยเพื่อนบ้าน และชุมชนของตนเอง อย่าลืมว่าสารเคมีที่ทำลายแมลงและสิ่งมีชีวิต ก็คือสารที่เป็นพิษกับคนด้วย แล้ว สารพวกนี้ยังทำลายพวกตัวห้ำตัวเบียฬ ที่มีประโยชน์ทำลายศัตรูพืชไปในตัวด้วย เพราะฉะนั้น มาตรการเกี่ยวกับการใช้สารเคมีอย่างปลอดภัย น่าจะเอามาปัดฝุ่นปรับปรุงให้เกษตรกรใช้ให้ได้ผล ไม่ใช่ว่าอะไรมีปัญหา ก็จะยกเลิกหมด

เมื่อสมัยหนุ่มๆ ได้เคยไปเดินในแปลงสวนผักของเกษตรกร เห็นเขาฉีดยาเคมีแล้วเก็บเกี่ยวเลย ไม่ได้ทิ้งให้ยาสลายตัวตามคำแนะนำ พอถามเขา ได้ทราบว่าเขาไม่ได้ขายให้คนไทยกิน ส่งออกไปต่างประเทศโน่น ขณะเดียวกัน พืชผักผลไม้จากต่างประเทศบางประเทศ ที่ส่งมาขายเรา เราก็ไม่ยอมซื้อกิน เพราะมียาเคมีสะสมเยอะ เลยไม่ต้องกินอะไรกัน นอกจากทำใจ ว่า “ช่างมัน”

อีกเรื่องหนึ่งคือ การนำเงินงบประมาณมาชดเชยสินค้าการเกษตรที่มีราคาต่ำ ที่รัฐบาลทำต่อเนื่องมานาน น่าจะเป็นการแก้ปัญหาที่ปลายเหตุ ผลที่จะตามมาคือจะต้องทำต่อไปอย่างไม่รู้จบ เพราะเป็นความเคยชิน เกษตรกรจะร้องขอให้ช่วยเรื่องราคาผลผลิตทุกๆปี แต่ตามความเป็นจริง ผลผลิตทางการเกษตรนั้นเป็นวัตถุดิบที่จะต้องเอาไปแปรรูป ถ้าวัตถุดิบมีราคาสูง สินค้าแปรรูปต่อเนื่องก็จะสูงตามไปด้วย แนวทางแก้ไขคือ จะผลิตอย่างไรให้สินค้าเหล่านี้ลดต้นทุนให้ต่ำลง แต่ทำให้คุณภาพดี เป็นที่ต้องการของตลาด แม้จะจำหน่ายในราคาต่ำๆเกษตรกรก็ยังมีรายได้เลี้ยงตัวได้ วิธีการที่เป็นพื้นฐาน คือการใช้ปุ๋ย สารเคมี รวมทั้งการปฏิบัติรักษา ต้องใช้ของที่มีคุณภาพดี ใช้ให้น้อยลงและมีประสิทธิภาพ ต้องอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม และความอุดมสมบูรณ์ของดิน ตลอดจนการแปรรูปผลผลิตจากไร่นาที่สามารถจะทำได้ เพื่อเป็นการเพิ่มมูลค่าของผลผลิต และเรื่องสุดท้าย ถ้ามีต่างชาติ มาซื้อที่ดิน ลงทุนทำการเกษตร เพราะเราทำขาดทุน แต่เขาทำได้ เราอย่ายอม อย่าขายที่ดินของเราเป็นอันขาด หวงแหนอาชีพการเกษตรและที่ดินเอาไว้ให้ลูกหลานเรา

สุดท้ายของชีวิต คือความร่วงโรย เพื่อนๆสมาชิก House of Rising Sun ที่ยังอยู่ ก็พบปะกันอยู่เสมอๆ และคุยกันเรื่องเดิมๆในอดีต ไม่รู้จบ พวกเราทราบทิศทางที่เรากำลังเดิน และจุดหมายปลายทาง คือ ไปไม่กลับ หลับไม่ตื่น ฟื้นไม่มี นั่นเอง ถามว่า เรากลัวผีไหม คำตอบคือไม่กลัว เพราะพวกเราเองก็ใกล้ที่จะเป็นแบบนั้นอยู่แล้ว และเราก็ไม่เคยเจอผีหลอก กลัวแต่สตรีสวยๆ ที่มักจะหลอกให้เราหลงรัก แล้วหนีหายห่างไป อยู่เสมอๆ

บู๊ คนเคยหนุ่ม