จีนลดค่าเงินหยวน : กระเทือนไปทั่วโลก

จีนลดค่าเงินหยวน : กระเทือนไปทั่วโลก

ศาสตราจารย์ ดร. สมชาย วิรุฬหผล

เมื่อวันจันทร์ที่ 5 สิงหาคม เกิดข่าวใหญ่ระดับโลกคือ ค่าเงินหยวนลดต่ำลงแตะ 7 หยวนต่อดอลล่าร์ ซึ่งนับว่าเป็นค่าต่ำสุดในรอบ 10 กว่าปีมานี้

ปฏิกริยาแรกต่อการที่ค่าเงินหยวนลื่นใหลลงมานี้ก็คือ ปฏิกริยาของรัฐบาลสหรัฐ โดยกระทรวงการคลังสหรัฐกล่าวหาว่า จีนจงใจทำให้ค่าเงินหยวนลดลง ทั้งนี้เพราะค่าเงินหยวนจะเคลื่อนไหวขึ้นหรือลง ต้องได้รับความเห็นชอบจากเบื้องบน นั้นคงหมายถึงประธานาธิบดี สี จิ้นผิง

แต่รัฐบาลจีนและธนาคารชาติต่างก็ออกมาตอบโต้ว่าค่าเงินหยวนลดลงเพราะกลไกตลาด

ส่วนประเด็นของที่มาในการเกิดการลดค่าเงินหยวนนั้น ฝ่ายสหรัฐมองว่าจีนได้ทำการตอบโต้สหรัฐในสงครามการค้า ที่ประธานาธิบดีทรัมป์ประกาศว่าจะเก็บภาษีศุลกากรกับสินค้าจีนเพิ่มอีก 10% คิดเป็นมูลค่าประมาณ 300000 ล้านดอลล่าร์สหรัฐ ซึ่งจะทำให้สินค้าจีนมีมูลค่าสูงในการนำเข้าสหรัฐ

ทางด้านจีน ธนาคารประชาชนจีน (PBOC) อ้างว่าค่าเงินหยวนลดลงนั้นได้รับแรงกดดันจากการที่สหรัฐกำหนดมาตราการภาษีศุลกากรเพิ่มขึ้นมาโดยตลอด ทำให้ดุลการค้าของจีนกระทบกระเทือนเงินใหลเข้าน้อยลงจึงทำให้ค่าเงินหยวนลดลง

นักวิชาการต่างก็มีมุมมองเป็น 2 ด้าน ด้านหนึ่งเชื่อว่าค่าเงินหยวนอ่อนค่าลงเพราะจีนต้องการตอบโต้นโยบายกีดกันการค้าของสหรัฐด้วยภาษีศุลกากรเพราะเมื่อเงินหยวนมีค่าอ่อนลง สินค้าจีนที่จะนำเข้าสหรัฐก็จะถูกลง ซึ่งจะมีผลทำให้ไปชดเชยกับภาษีที่เพิ่มขึ้น

อีกด้านหนึ่งกล่าวว่าผลที่ทำให้ค่าเงินหยวนต่ำลงเพราะจีนถูกสหรัฐกีดกันการค้า และกีดกันการลงทุนหรือการดำเนินการของบริษัทขึ้นในสหรัฐ จนกระทบต่อการเติมโตทางเศรษฐกิจของจีน

อย่างไรก็ตามผลกระทบสำคัญต่อการอ่อนค่าของเงินหยวนที่ถือว่าต่ำสุด นับตั้งแต่ปี 2551 นั้น ทำให้เกิดการระส่ำระสายต่อวงการธุรกิจการเงินไปทั่วโลก

หลายฝ่ายเกรงกันว่าจะทำให้สงครามการค้าระหว่างสหรัฐ จีน จะปะทุรุนแรงขึ้นอันจะทำให้มีผลต่อเศรษฐกิจโลกที่จะชะลอตัวลง

นอกจากนี้หากสหรัฐใช้มาตรการใดๆเพื่อลดค่าเงินดอลล่าร์ลงอีกก็อาจเกิดสงครามลดค่าเงินระหว่างสหรัฐจีนอีกได้

และเมื่อทั้งการค้าและการเงินแกว่งตัวก็จะเกิดผลเสียต่อเศรษฐกิจทั้งสหรัฐ จีน และทั่วโลก ตลาดหุ้นในสหรัฐเช่น S&P และ Down Jones จึงปรับตัวลดลงอย่างแรง โดยเฉพาะสินค้าที่เกี่ยวกับเทคโนโลยี

ทว่าค่าเงินหยวนลดลงจีนก็จะได้รับผลกระทบด้วยนั้นคือสินค้านำเข้าจะมีราคาแพงขึ้นโดยเฉพาะน้ำมันดิบที่จีนต้องนำเข้าเป็นส่วนใหญ่

นอกจากนี้การที่ค่าเงินหยวนลดลงทำให้จีนต้องชะลอการสั่งซื้อสินค้าเกษตรจากสหรัฐซึ่งมีจำนวนหลายพันล้านดอลล่าร์สหรัฐ

ประเด็นนี้ทำให้สหรัฐยิ่งโกรธจีนมาก เพราะจีนเคยสัญญาว่าจะสั่งซื้อสินค้าเกษตรจากสหรัฐ แต่ก็ประวิงเวลาอยู่ก่อนหน้านี้โดยทรัมป์อ้างว่า สี จิ้นผิง สัญญาว่า จะสั่งซื้อสินค้าจากสหรัฐเพิ่มขึ้น เมื่อมีการพบปะกับที่ญี่ปุ่นในการประชุม G20 จึงประกาศว่าจะเก็บภาษีสินค้าจีนเพิ่มขึ้น

แต่การที่จีนชะลอการสั่งซื้อสินค้าเกษตรจากสหรัฐจะทำให้ภาคเกษตรกรรมของสหรัฐได้รับผลกระทบอย่างหนัก ทำให้รัฐบาลสหรัฐต้องจ่ายเงินช่วยเหลือเกษตรกรหลายพันล้านเช่นกัน

แม้ว่าสหรัฐโดยเฟดจะมีการประกาศมาตรการซื้อคืนพันธบัตรก่อนกำหนดไปแล้ว และล่าสุดเฟดได้ประกาศลดอัตราดอกเบี้ยนโยบายลง 0.5% เพื่อผ่อนคลายนโยบายการเงิน และตอบรับสภาพเงินเฟ้อที่ลดลงก็ตาม แต่ทว่าประธานาธิบดีทรัมป์ก็ยังไม่พอใจคงอยากให้ลดอัตราดอกเบี้ยนโยบายต่ำกว่านี้ ซึ่งโดยทางอ้อมจะทำให้ค่าเงินดอลล่าร์มีค่าอ่อนลง และถ้าเฟดจะส่งสัญญาณลดดอกเบี้ยลงอีก ตามแรงกดดันของทรัมป์ ก็เท่ากับเป็นการส่งสัญญานเปิดสงครามค่าเงินตรานั้นเอง

อย่างไรก็ดี ยี่กังผู้ว่าการธนาคารชาติจีนได้ออกมาประกาศว่าจีนจะไม่ทำการแข่งขันในการลดค่าเงินและจะไม่กำหนดเป้าหมายอัตราแลกเปลี่ยนสำหรับการแข่งขันนั้น

อนึ่งจีนถูกสหรัฐกล่าวหามาโดยตลอดว่าพยายามทำให้ค่าเงินหยวนต่ำกว่าความเป็นจริง เพื่อความได้เปรียบทางการค้า ทรัมป์เองก็เคยเรียกร้องให้จีนเพิ่มค่าเงินหยวน แต่นี้กลับเป็นไปในทางตรงข้ามและก็ยังไม่มีหลักประกันว่าค่าเงินหยวนจะไม่อ่อนค่าลงอีก

ความผันผวนของค่าเงิน ผลกระทบทางการค้าและความวิตกกังวลของนักธุรกิจ นักการเงิน จะก่อให้เกิดผลกระทบทางเศรษฐกิจไปทั่วโลก การค้าจะชะลอตัว ทำให้เศรษฐกิจโลกต้องชะลอตัวลง

สำหรับประเทศไทย ที่ผ่านมาดูว่าธนาคารแห่งประเทศไทยจะมีความภาคภูมิใจเป็นนักเป็นหนาที่ค่าเงินบาทแข็งค่ามาตลอด และแข็งค่ากว่าค่าเงินของหลายๆประเทศในภูมิภาคอาเซียน

แต่การที่ค่าเงินหยวนตกต่ำลงจะมีผลกระทบเศรษฐกิจไทยอย่างแน่นอน ประการแรกสินค้าไทยที่จะไปจีนจะมีราคาแพงขึ้น ซึ่งหลักๆคือสินค้าเกษตรดังนั้นพ่อค้าส่งออกหรือแม้แต่ตัวแทนจีนที่มาซื้อสินค้าในไทย ก็จะพยายามกดราคาพืชผลผลิตภัณฑ์เกษตรลง เพื่อพยายามขายในราคาเดิม ชดเชยกับที่ค่าเงินหยวนอ่อนและค่าเงินบาทแข็ง ประการต่อมานักท่องเที่ยวชาวจีนที่เคยนำรายได้เข้าประเทศเป็นจำนวนไม่น้อย จะลดจำนวนลงเพราะเดินทางมาไทยมันแพงขึ้น

ข้อดีสำหรับไทยที่ค่าเงินบาทแข็งก็คือเราจะซื้อน้ำมันดิบเข้ามาได้ราคาถูกลง แต่ประชาชนส่วนใหญ่ก็จะไม่ได้ประโยชน์อะไรเพราะ ปตท. จะไม่ยอมลดราคาหรือลดไม่มาก แถมฟันกำไรอื้อ

ธนาคารแห่งประเทศไทย และคณะกรรมการนโยบายการเงินคงจะทำไม่รู้ไม่ชี้ได้อีกต่อไป อย่างน้อยอาจจะต้องลดอัตราดอกเบี้ยนโยบายลง ซึ่งก็ทำไปแล้ว0.25%แต่คงไม่พอคาดว่าจะต้องลดลงอีก ซึ่งจะมีผลให้ค่าเงินบาทอ่อนค่าในทางอ้อม เพราะจะมีเงินใหลออก ที่สำคัญอัตราดอกเบี้ยนโยบายของเราก็ไม่สอดรับกับอัตราเงินเฟ้ออยู่แล้ว

นอกจากนี้ตลาดหลักทรัพย์อาจจะต้องมีมาตรการเข้มข้นที่จะจัดการกับการใหลเข้าของเงินเพื่อเก็งกำไรระยะสั้น ซึ่งมาตรการดังกล่าวอาจมีผลทำให้มีเงินใหลออก ทำให้เงินบาทอ่อนค่าลง

ท่ามกลางวิกฤตกาลทางการค้าและการเงินระหว่างประเทศนี้ รัฐบาลไทยควรมีมาตรการที่จะดูแลเศรษฐกิจของคนรากหญ้าให้มากเพราะเขาจะใช้รับผลกระทบอย่างสูงต่อการดำรงชีพ ส่วนนายทุนใหญ่ๆเขามีทางเคลื่อนย้ายการลงทุนเอาตัวรอดได้ในภาวะวิกฤตนี้