โครงการคลองไทย/แลนด์บริดจ์ : การวิเคราะห์ในมุมมองยุทธศาสตร์ทางทหารและภูมิรัฐศาสตร์ ตอนที่ 3

โครงการคลองไทย/แลนด์บริดจ์ : การวิเคราะห์ในมุมมองยุทธศาสตร์ทางทหารและภูมิรัฐศาสตร์ ตอนที่ 3
ศาสตราจารย์ พลโท ดร.สมชาย วิรุฬหผล
ผลกระทบต่อความสัมพันธ์ระหว่างประเทศในภูมิภาค
1 ผลกระทบต่อสิงคโปร์และมาเลเซีย
สิงคโปร์และมาเลเซียเป็นประเทศที่ได้รับประโยชน์โดยตรงจากการจราจรผ่านช่องแคบมะละกา หากโครงการคลองไทยหรือแลนด์บริดจ์ดึงเอาการจราจรทางเรือบางส่วนออกจากช่องแคบมะละกา จะส่งผลกระทบทางเศรษฐกิจต่อทั้งสองประเทศ โดยเฉพาะสิงคโปร์ที่ท่าเรือเป็นเสาหลักสำคัญของเศรษฐกิจ
สิงคโปร์มีแนวโน้มที่จะคัดค้านโครงการนี้อย่างไม่เป็นทางการ และอาจใช้อิทธิพลทางการเมืองและเศรษฐกิจเพื่อขัดขวาง ความสัมพันธ์ไทย-สิงคโปร์ซึ่งเป็นพันธมิตรทางเศรษฐกิจที่สำคัญอาจตึงเครียด นอกจากนี้ สิงคโปร์ยังมีความสัมพันธ์ทางทหารอันแน่นแฟ้นกับสหรัฐ การที่สิงคโปร์เห็นโครงการนี้เป็นภัยคุกคามต่อผลประโยชน์ของตน อาจทำให้สหรัฐมีข้ออ้างในการเข้ามาแทรกแซงมากขึ้น
2 อินโดนีเซียและทางเลือกช่องแคบซุนดาและลอมบอก
ข้อเท็จจริงที่มักถูกมองข้ามคือ เรือสินค้าที่ต้องการหลีกเลี่ยงช่องแคบมะละกามีทางเลือกอื่นที่ดีกว่าคลองไทยอยู่แล้ว นั่นคือ ช่องแคบซุนดา (ระหว่างเกาะสุมาตราและชวา) และช่องแคบลอมบอก (ระหว่างบาหลีและลอมบอก) ของอินโดนีเซีย
ช่องแคบซุนดา เพิ่มระยะทางจากมะละกาเพียง 300 ไมล์ทะเล เพิ่มต้นทุนประมาณ 50,000-70,000 ดอลลาร์ต่อเที่ยว ซึ่งถูกกว่าการใช้คลองไทยหรือแลนด์บริดจ์มาก ความกว้าง 26 กิโลเมตร และความลึก 20-50 เมตร สามารถรองรับเรือขนาดใหญ่ได้อย่างปลอดภัย
ช่องแคบลอมบอก แม้จะห่างกว่า (เพิ่ม 600 ไมล์ทะเล เพิ่มต้นทุน 100,000-140,000 ดอลลาร์) แต่มีข้อดีสำคัญคือความลึก 250-300 เมตร ซึ่งลึกที่สุดในภูมิภาค เหมาะสำหรับเรือดำน้ำและกองเรือทหาร นอกจากนี้ยังเป็นน่านน้ำสากลตามกฎหมายทะเลสากล ไม่ต้องขออนุญาตจากอินโดนีเซีย
การมีอยู่ของทางเลือกเหล่านี้ทำให้ความจำเป็นทางยุทธศาสตร์ของคลองไทยลดน้อยลง แม้ในกรณีที่ช่องแคบมะละกาถูกปิด เรือก็สามารถใช้เส้นทางผ่านอินโดนีเซียได้โดยไม่ต้องพึ่งพาไทยที่สำคัญช่องแคบมะละกายังเปิดอยู่และจะยังไม่คับคั่งจนแก้ไม่ได้อย่างน้อยอีกสิบปีและไม่เสียค่าผ่าน แต่หากเกิดสงครามผลกระทบย่อมเกิดทั้งช่องแคบมะละกาและคลองไทย/แลนด์บริจ
3 ผลกระทบต่อ ASEAN และความสามัคคีของภูมิภาค
โครงการคลองไทยหรือแลนด์บริดจ์อาจสร้างรอยแยกภายในอาเซียน ประเทศที่ได้ประโยชน์จากช่องแคบมะละกา (สิงคโปร์ มาเลเซีย) จะมีท่าทีตรงข้ามกับประเทศที่สนับสนุนโครงการ (ถ้ามี) ความขัดแย้งผลประโยชน์นี้อาจถูกมหาอำนาจใช้เป็นเครื่องมือในการแบ่งแยกอาเซียน ซึ่งขัดต่อหลักการของ ASEAN Centrality และ ASEAN Unity ที่เป็นรากฐานสำคัญของความมั่นคงในภูมิภาคและในปัจจุบันก็ไม่ค่อยเป็นเอกภาพกันอยู่แล้ว







