ครบ ๖ รอบ คือ ๗๒ ขวบแล้วครับ

เมื่อ วันที่ ๒๖ กุมภาพันธ์ ที่ผ่านมานั้น เป็นวันเกิดของผม ทำให้ผมมีอายุครบ ๗๒ ปีเต็ม หรือครบ ๖ รอบ ซึ่งในปีนี้ ถือเป็นปีพิเศษ ที่ไม่ได้ทำอะไรเลยในวันเกิด ต่างกับปีที่ผ่านมาหลายสิบปี ที่ นัดเลี้ยงสังสรรค์กับพี่ๆเพื่อนๆน้องๆที่บ้านเป็นประจำ แต่มี สมาร์ทโฟน ทำหน้าที่แทนการนัดพบที่บ้านได้อย่างดี ใครๆต่างก็อวยพรวันเกิด ให้ผมมีความสุขมากๆผ่านเครื่องมือนี้ สาเหตุที่ไม่ได้ชวนใครๆมาที่บ้าน เพราะ พี่ๆเพี่อนๆน้องๆ ต่างก็อายุมากแล้ว ไปไหนมาไหนกลางคืนไม่สะดวก และทางเจ้าหน้าที่ก็ตั้งด่านตรวจจับแอลกอฮอล์อย่างเคร่งครัด ไม่สมควรจะมีปัญหาระหว่างเดินทาง และ ประการสุดท้ายที่สำคัญมากๆ คือ ผมต้องเลิกดื่มแอลกอฮอล์ทุกอย่างตามคำแนะนำของหมอ ฉะนั้น ปีนี้ จึงเริ่มเป็นปีแรก ที่วันเกิด หรือวันอื่นๆ ก็เหมือนกัน

ไหนๆ ก็วันเกิดของตัวเองแล้ว ก็อดที่จะคิดถึงความหลังของตัวเองที่ประทับใจไม่ได้ ความจริงก็มีเรื่องประทับใจตลอดระยะเวลาที่เติบโตมา ตามดวงชาตา แต่พอดี เมื่อก่อนวันเกิดสัก ๒ วัน ผมได้ไปร่วมงาน “พืชไร่นา ครบรอบ ๗๕ ปี” ของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ซึ่งมีอายุครบ ๗๕ ปีเช่นเดียวกัน เลยขอเล่าเรื่องพืชไร่นามา ณ ที่นี้

เมื่อผมได้เข้าทำงาน หลังจากเป็นข้าราชการในส่วนภูมิภาคมาเกือบ ๑๐ ปี ผมได้รับคำสั่งให้มาทำงานด้าน พืชน้ำมัน เมื่อปี ๒๕๒๐ และอยู่เรื่อยมา จนได้เป็น ผอ. กองส่งเสริมพืชไร่นา ในช่วง ประมาณปี ๒๕๓๔ จนถึงปี ๒๕๓๙ สำหรับพืชน้ำมันนั้น เป็นพืชไร่อายุสั้น ยกเว้นละหุ่ง กับปาล์มน้ำมัน นอกจากนั้น ในขณะที่ทำงานในส่วนภูมิภาคในตำแหน่ง นักวิชาการเกษตร ก็ได้มีโอกาสมาช่วยงานข้าวโพดข้าวฟ่าง และพืชไร่อื่นๆเป็นเวลาหลายปี ควรจะนับได้ว่า ผมก็เป็นส่วนหนึ่งในสังคมพืชไร่นา แต่ตอนเรียน ผมเรียนส่งเสริมการเกษตร เพราะคะแนนไม่ค่อยดี จึงต้องเลือกวิชาส่งเสริมการเกษตรที่ถนัดหน่อย อย่างไรก็ตาม รุ่นที่ผมเรียนนั้น แยกสาขาเฉพาะปีสุดท้ายเพียงปีเดียว เพราะรุ่นนี้ เป็นรุ่นแรกที่ลดหลักสูตร จาก ๕ ปี มาเหลือ ๔ ปี แล้วก็ลดหลักสูตรตอนที่อยู่ปีสุดท้ายพอดี

ในสมัยที่ทำงานเกี่ยวกับพืชน้ำมัน ต่างๆอยู่นั้น ผมมีส่วนร่วม ทำให้เกษตรกรปรับปรุงระบบการปลูก พัฒนาผลผลิต และปรับปรุงผลผลิตหลังการเก็บเกี่ยวอยู่หลายประการ อาทิเช่น ส่งเสริมขยายพื้นที่ปลูกถั่วเหลือง ซึ่งในระยะเวลาหนึ่ง ซึ่งสามารถพิสูจน์ได้ว่า ถั่วเหลืองสามารถปลูกในฤดูแล้งหลังการทำนาได้หลายพื้นที่เกือบทุกภาค เพียงแต่ต่อมา พื้นที่ปลูกถั่วเหลืองลดลงไปอีก เพราะถั่วเหลืองที่นำเข้าจากประเทศที่พัฒนาแล้ว มีคุณภาพดีและราคาถูกกว่า จึงไม่มีสิ่งจูงใจให้ต้องปลูกเอง นอกจากถั่วเหลืองแล้ว ยังร่วมกับบริษัทสยามน้ำมันละหุ่ง ส่งเสริมการปลูกละหุ่ง ให้มีผลผลิตส่งโรงงานได้พอสมควร และได้ริเริ่มทุ่มงบประมาณ ภายใต้ ท่านรองอธิบดีในสมัยนั้น ทุ่มงบประมาณส่งเสริมทานตะวัน ทั้งการทดสอบในท้องถิ่น และส่งเสริมเมล็ดทานตะวัน จนทำให้มีการปลูกทานตะวัน จนถึงปัจจุบันนี้ นับได้ว่าทีมงานของเราในสมัยนั้น มีทั้งหน่วยงานวิชาการ และส่งเสริมการเกษตร รวมทั้ง เอกชน เป็นผู้บุกเบิกทานตะวันในประเทศไทย ซึ่งในส่วนของกรมส่งเสริมการเกษตร มีบทบาทสำคัญในการเป็นผู้ประสานงานและส่งเสริมเกษตรกร ในช่วงระยะเวลานั้น

สำหรับข้าวโพด สมัยที่ผมเป็น ผอ. กองส่งเสริมพืชไร่นา ได้เริ่มต้นช่วยส่งเสริมเมล็ดพันธุ์ข้าวโพดพันธุ์ลูกผสม หลังจากที่ใช้พันธุ์สุวรรณ ๑ มาเป็นเวลาพอสมควร โดยจัดซื้อพันธุ์จากเอกชนที่ผลิตพันธุ์มาตรฐานทุกแห่งนำไปให้เกษตรกรลองปลูก จนติดตลาดต่อมา สำหรับพืชไร่อื่นๆ เช่นข้าวและข้าวหอมมะลิ ได้มีกิจกรรมส่งเสริมในเรื่องของเมล็ดพันธุ์ สำหรับข้าวและพืชไร่หลายๆชนิด รวมทั้งอ้อย นอกจากการปลูก ปฏิบัติรักษาแล้ว ได้รณรงค์การเขตกรรมด้วยเครื่องจักรกล เสนอให้ไม่เผาฟาง หรือไม่เผาไร่อ้อย สำหรับพืชเส้นใยนั้น นอกจากส่งเสริมการปลูกทั้งระบบ ก็ได้จัดงานเผยแพร่การใช้ผ้าฝ้าย และพืชเส้นใยอื่นๆ สนุกกันมาก

การส่งเสริมด้านเมล็ดพันธุ์ข้าว พืชไร่ และพืชน้ำมัน ถือเป็นหัวใจหลักในสมัยนั้นทำให้เกษตรกรในประเทศเราผลิตพืชที่มีคุณภาพ และมาตรฐานดี โดยเฉพาะข้าวหอมมะลิ และนอกจากการปลูกแล้ว ยังมีกิจกรรมพิเศษ ที่ได้ร่วมกับผู้บังคับบัญชา รับเอาการประชุมนานาชาติ เช่น การประชุมถั่วเหลืองระดับโลกมาจัดที่เมืองไทย รวม ๒ ครั้ง และระดับอาเซี่ยนหลายๆครั้ง โดยขอและได้รับความร่วมมือจากสถาบันวิชาการ มหาวิทยาลัยต่างๆ และเอกชน นอกจากนั้น ก็ยังมี งานอื่นๆ อีกหลายกิจกรรม นับว่าการทำงานสมัยนั้น ทีมงานส่งเสริมการเกษตร ที่สังกัดหลายกอง และหลายสาขา ได้ร่วมกัน เป็นทีมงานที่สนุกสนาน และได้ร่วมประสานกับสถาบันวิจัย กรมวิชาการเกษตร ภาคเอกชน และมหาวิทยาลัยต่างๆ จนเป็นทีมเดียวกัน ทำงานร่วมกันอย่างแน่นแฟ้น มีข้อสังเกตว่า งานของเราเด่น ดังและมีผลงานออกมาก แต่ผลงานเหล่านี้ เป็นของทีมงาน หรือส่วนรวมทั้งหมด ไม่มีผลงานใดเป็นส่วนบุคคลเลย

นับเป็นเวลาเกือบ ๒๐ ปีที่ได้วนเวียนทำงานอยู่กับพืชไร่ชนิดต่างๆ จนคิดว่าอนาคตของเราคงอยู่แค่ตรงนี้เอง ฉะนั้น เมื่อได้ไปร่วมงานพืชไร่นา ของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ที่จัดขึ้น ทำให้ได้พบเห็นพี่ๆน้องๆเพื่อนๆ เก่าๆเคยทำงานร่วมกัน จำนวนหลายคน เป็นที่น่ายินดี และคิดถึงวันเก่าๆมาก ในคืนนั้น ได้มีการกล่าวถึงการเรี่ยไร เพื่อสร้างตึกใหม่ให้กับภาควิชา พืชไร่นา ของคณะเกษตร ชื่อว่า พืชไร่นา ๗๕ ปี ซึ่งผมคิดว่าทางมหาวิทยาลัย ในสาขาพืชไร่นานี้ ได้ผลิตบัณฑิตที่มีคุณภาพ จำนวนมาก ซึ่งปัจจุบัน บัณฑิตเหล่านี้ ทั้งปริญญา ตรี โท และเอก ได้มีบทบาทในการพัฒนาพืชไร่ โดยเฉพาะพันธุ์พืชใหม่ๆที่มีคุณภาพ ให้เพียงพอต่อความต้องการ และสามารถส่งออกผลิตภัณฑ์ที่มาจากพืชไร่ ทำให้ประเทศไทยมีรายได้เข้าประเทศ และมีชื่อเสียงในระดับโลก เช่นข้าวหอมมะลิ สมควรให้ผู้มีจิตศรัทธา บริจาค ณ ภาควิชาพืชไร่นา คณะเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ซึ่งใบเสร็จรับเงินบริจาคนี้ เห็นว่าสามารถนำมาใช้ลดภาษี ตอนทำแบบ ภงด. ปลายปีได้

กลับมาเรื่องวันเกิดของผม ที่ได้รับคำอวยพรจาก พี่ๆ เพื่อนๆ น้องๆทุกคน ทำให้วันเกิดเป็นวันที่ดีวันหนึ่งของผม ความจริงแล้ว น่าจะจัดให้เป็นเดือนเกิด ก็จะดี จะได้รับคำอวยพรทุกๆวัน เป็นเวลา ๑ เดือน คนที่อายุน้อยที่สุด ที่ส่งเสียงและภาพ อวยพรมาให้ผม คือหลานชาย อายุ ๗ ขวบ ๕ ขวบ และคนเล็กสุด ๒ ขวบกว่า ซึ่งยังพูดได้ไม่คล่อง แต่ถึงหลานๆจะพูดชัดขนาดไหน ตา ก็ฟังไม่ค่อยรู้เรื่อง เพราะหูเสื่อม เหลือประสิทธิภาพการได้ยินเพียง ๓๐-๔๐ เปอร์เซ็นต์เท่านั้น

คิดถึงตอนที่ไปเยี่ยมหลาน ๓ คน ที่ แอล เอ เมื่อปีก่อน วันเวลาเดินเร็วมาก กลายเป็นอดีตที่นานพอสมควรแล้ว แต่ยังจำหลาน คนโต ที่คอยจะจูงมือ ตา คือผมเวลาไปเดินข้างนอก และคนรอง ก็จูงมือ ยาย ภรรยาผมเช่นเดียวกัน เขาเป็นสุภาพบุรุษ ดูแล ตาและยายให้ปลอดภัย แต่ ก็ยังสงสัย ว่า หลานจูงตายาย หรือ ตายาย จูงหลานกันแน่ สำหรับหลานคนเล็ก ตอนนั้นยังตัวเล็ก ต้องนั่งรถเข็น ตอนนี้ เห็นในคลิป เขาโตเดินไปไหนมาไหนเองได้แล้ว คราวก่อน ต้องวิ่งไล่จับ เพราะไม่ค่อยถูกปล่อยให้เดินเอง ตอนนี้ ไม่ต้องวิ่งแล้ว เขาทำอะไรๆ ตามพี่ชาย ทั้ง ๒ คน

ที่เขียนมานี้ เพื่อจะขอบคุณพี่ๆ เพื่อนๆ และน้องๆที่อวยพรวันเกิดในวันที่ ๒๖ กุมภาพันธ์ และ มีข้อสังเกตว่า ในรอบ ๑ ปีนั้น ผมมีโอกาสจะได้รับคำอวยพร เพียง ๑ วันเท่านั้น และที่เหลือนอกจากนั้น อีก ๓๖๔ วัน ผมก็เหมือนกับทุกๆคน ที่อวยพรวันเกิดให้กับ พี่ๆ เพื่อนๆ น้องๆทุกคน ขอบคุณมากๆ อีกครั้งครับ

ชวาลวุฑฒ ไชยนุวัติ ( บู๊ คนเคยหนุ่ม)