มองประเทศไทยผ่านประวัติศาสตร์ฝรั่งเศส

มองประเทศไทยผ่านประวัติศาสตร์ฝรั่งเศส

(ตอนที่ 2)

รองศาสตราจารย์ ดร.กิจบดี  ก้องเบญจภุช [1]

ขออภัยท่านผู้อ่านด้วยนะครับ ในตอนที่ 1 พิมพ์ผิด อย่างฉกาจฉกรรจ์ คือ “ประเทศออสเตรีย” แต่พิมพ์เป็น “ออสเตรเลีย” … เหตุผลที่ผู้เขียนใช้ชื่อเรื่องว่ามองประเทศไทยผ่านประวัติศาสตร์ฝรั่งเศสเพราะต้องการให้เห็นว่าประเทศฝรั่งเศสหลังจากเปลี่ยนแปลงการปกครองเมื่อปี ค.ศ. 1789 แล้วบ้านเมืองก็มิได้เป็นประชาธิปไตยมีการแบ่งฝักแบ่งฝ่ายแย่งชิงอำนาจกันเอง เกิดจลาจลครั้งแล้วครั้งเล่ามีผู้คนล้มตายเป็นจำนวนมาก ต่างฝ่ายต่างใช้เล่ห์เพทุบายแย่งชิงอำนาจและผลประโยชน์ การแย่งชิงอำนาจกันไปแย่งชิงอำนาจกันมาในช่วง 100 ปีแรกของการเป็นประชาธิปไตยเปลี่ยนรัฐบาลไป 100 กว่าชุด บทบัญญัติของรัฐธรรมนูญจะเขียนมาดีอย่างไรแทบไม่มีความหมาย เพราะเวลานำบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญไปใช้ มิได้เป็นไปตามเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญ แต่นำบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญไปใช้ตามเจตนารมณ์ของ ผู้มีอำนาจในที่สุด ก็ล้มหายตายจากกันไปไม่มีใครได้รับประโยชน์… ซึ่งประวัติศาสตร์ของฝรั่งเศสเป็นตัวอย่างให้ผู้ที่เข้าไปใช้อำนาจทางการเมืองได้สำนึกกันบ้าง

หลังจากพระเจ้าหลุยส์ที่ 16 ถูกจับไปคุมขังแล้ว สภาแห่งชาติได้ถือเอาวันที่ 22 กันยายน ค.ศ. 1792 เป็นวันเริ่มการปกครองรูปแบบสาธารณรัฐ และให้สภาแห่งชาติทำหน้าที่บริหารราชการไปจนกว่าจะได้ประกาศใช้รัฐธรรมนูญฉบับใหม่ ซึ่งสภาแห่งชาติมีภาระหน้าที่จะต้องดำเนินการแก้ไขปัญหาขณะนั้น ก็คือการทำสงครามกับประเทศเพื่อนบ้าน รวมทั้งปัญหาของกลุ่มต่าง ๆ ภายในประเทศ อีกทั้งจะต้องร่างรัฐธรรมนูญให้แล้วเสร็จโดยเร็ว

ในขณะที่พระเจ้าหลุยส์ที่ 16 ถูกคุมขัง คณะที่ทำการปฏิวัติได้ค้นพบเอกสารที่พระเจ้าหลุยส์ที่ 16 ติดต่อกับออสเตรีย ให้เข้าทำสงครามกับประเทศฝรั่งเศสโดยหวังว่าจะกอบกู้สถานะของกษัตริย์คืนมาจึงถูกสอบสวนข้อหาทรยศต่อชาติและถูกประหารชีวิตในวันที่ 21 มกราคม ค.ศ. 1793

จากข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้นหลังการปฏิวัติเปลี่ยนแปลงการปกครองของฝรั่งเศส จะพบว่าอำนาจไม่อยู่กับผู้ใดอย่างถาวร ความหลงใหลในอำนาจนำไปสู่ความหายนะ มีตัวอย่างให้เห็นในประเทศต่าง ๆ ในทุกภูมิภาคของโลก แต่ผู้หวังในอำนาจและผลประโยชน์ไม่เคยสนใจและในที่สุดก็จะถึงจุดจบเช่นเดียวกัน

ฝรั่งเศสได้ประกาศใช้รัฐธรรมนูญฉบับที่ 2 ในปี ค.ศ. 1793 ถือว่าเป็นปีที่ 1 ของการปกครองในรูปแบบสาธารณรัฐปีที่ 1 ถึงแม้ระบอบกษัตริย์จะถูกโค่นล้มและพระเจ้าหลุยส์ที่ 16 ได้ถูกประหารชีวิตแล้ว ก็หาทำให้การปกครองในรูปแบบสาธารณรัฐเป็นไปด้วยความราบรื่นไม่ สมาชิกสภาแห่งชาติยังคงแย่งชิงอำนาจกันเอง และกลุ่มที่ถูกกล่าวหาว่าต่อต้านการปฏิวัติถูกจับประหารชีวิตเป็นจำนวนมาก ความสับสนวุ่นวายยังคงมีอยู่ทั่วประเทศ ในช่วงปี ค.ศ. 1793 ถึง ค.ศ. 1794 ประเทศฝรั่งเศสไม่ต่างอะไรกับสภาพของสงคราม มีความวุ่นวายทารุณโหดร้าย ผู้ที่ถูกกล่าวหาหรือถูกสงสัยว่าเป็นพวกต่อต้านการปฏิวัติถูกจับคุมขังมากกว่า 300,000 คน และสร้างความหวาดระแวงให้กับประชาชนมีอยู่ทั่วไป

ความรุนแรงโหดร้ายไม่ได้เกิดจากการปกครองที่มีพระมหากษัตริย์อยู่ภายใต้รัฐธรรมนูญตามรัฐธรรมนูญฉบับแรก หรือการปกครองในรูปแบบสาธารณะรัฐตามรัฐธรรมนูญฉบับที่ 2 แต่เป็นเพราะความต้องการอำนาจและผลประโยชน์โดยใช้ประชาชนเป็นเครื่องมือ ด้วยวิธีการปลุกปั่น ปลุกระดมให้เกิดการเกลียดชังและเกิดความแตกแยก ทำให้ผู้มีอำนาจขณะนั้นปรับเปลี่ยนการปกครองเป็นรูปแบบไดเรททอรี่ (Directory ) (โปรดติดตามอ่านต่อตอนที่ 3)

เอกสารอ้างอิง

น้ำเงิน บุญเปี่ยม. (2518). ประวัติศาสตร์ยุโรปต้นยุคใหม่ ค.ศ. 2450 ถึง ค.ศ. 1782. กรุงเทพมหานคร: สํานักพิมพ์มหาวิทยาลัยรามคําแหง

มยุรี เจริญ. (2547). ประวัติศาสตร์ยุโรป 1. กรุงเทพมหานคร: สํานักพิมพ์มหาวิทยาลัยรามคําแหง

สมใจ ไพโรจน์ธีระรัชต์. (2540). ประวัติศาสตร์ฝรั่งเศสสมัยใหม่. กรุงเทพมหานคร: สํานักพิมพ์มหาวิทยาลัยรามคําแหง

[1] อาจารย์คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง